1040–1299 askerî mücadeleler · Devlet ve ordu: değişim-süreklilik · Ekonomi ve yerleşme. Konu notlarını incele, sana uygun çalışmayı seç ve açıklamalı cevaplarla öğrenmeni kontrol et.
27 çalışma25.10.2026Rubrikli öz değerlendirme
Bu sınıf ve ders, 2026–2027 OYSS okul geneli ortak yazılı uygulaması kapsamındadır. Sorular UzemGO tarafından hazırlanmıştır; OYSS havuzundan alınmamıştır. Okulun seçtiği senaryo ayrıca kontrol edilmelidir.
Çalışmanı seç
K: kolay · O: orta · Z: zor. Karma provalarda okulunun duyurduğu senaryoyu seç. Düzey etiketleri ölçülmüş güçlük veya eşdeğerlik garantisi değildir.
Kısa konu anlatımı
Önce temelini güçlendir.
1040–1299 askerî mücadeleler
Dandanakan (1040) Büyük Selçuklu kuruluş süreci; Malazgirt (1071) Anadolu’nun Türkleşme süreci; Miryokefalon (1176) Anadolu’daki Türk varlığının güçlenmesi; Kösedağ (1243) Türkiye Selçuklularında Moğol etkisiyle ilişkilendirilir.
Hap bilgi: Savaşlar önemli eşiklerdir; göç, yerleşme, kültür ve kurumlaşma uzun süreçtir.
Dikkat: Anadolu’nun Türkleşmesi tek bir savaş gününde tamamlandı.
Devlet ve ordu: değişim-süreklilik
Türk devlet gelenekleri yeni coğrafya ve dinî-kültürel çevrelerle etkileşerek değişti. Hükümdarlık, askerî örgütlenme, divan, ikta ve eğitim kurumları işlevleriyle incelenir.
Hap bilgi: Değişim ve süreklilik aynı anda görülebilir; kurumlar uyarlanabilir.
Dikkat: Yeni bir kültürle karşılaşmak bütün eski kurumları bir anda yok eder.
Ekonomi ve yerleşme
Göçebe, yarı göçebe ve yerleşik yaşam biçimleri; hayvancılık, tarım ve ticaretle ilişkilidir. Kervansaray, çarşı ve vakıf gibi kurumlar şehirleşme ve ekonomik hayatı destekleyebilir.
Hap bilgi: Coğrafya, dönem ve ekonomik koşullara göre yaşam biçimleri çeşitlidir.
Dikkat: Bütün Türk toplulukları her dönemde aynı yaşam biçimine sahipti.
Birlikte örnek çözelimÖrnek soru ve öğreten cevap
1040 Dandanakan ile 1071 Malazgirt farklı siyasi sonuçlarla karşılaştırılıyor.
Bu durumun temel kavramını veya neden-sonuç ilişkisini açıkla.
Biri Selçuklu devletleşmesi, diğeri Anadolu süreci açısından önemlidir.
Kendini küçük bir adımla dene.
Kapsam ve kaynak
Program kaydı: TYMM / geçiş programı. Öğretim programı geçişi sınıf ve derse göre değişir. Bu kaynak resmî sınavın, okulun yıllık planının veya öğretmen değerlendirmesinin yerine geçmez.
TAR.10.1.1TAR.10.1.1. Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana
gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme
TAR.10.1.2TAR.10.1.2. Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında
meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme
TAR.10.1.3TAR.10.1.3. Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri
ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme