Bu sınıf ve ders, 2026–2027 OYSS okul geneli ortak yazılı uygulaması kapsamındadır. Sorular UzemGO tarafından hazırlanmıştır; OYSS havuzundan alınmamıştır. Okulun seçtiği senaryo ayrıca kontrol edilmelidir.
Kısa konu anlatımıÖnce temelini güçlendir.
Metinde açıkça verilen bilgiyi bul
Yüzey anlam,metinde açıkça bulunan bilgidir. Kim,ne,nerede,ne zaman,nasıl sorularının yanıtını önce metinde ara. Bildiğin başka bilgileri metinde yazıyormuş gibi ekleme. Bir cümleyi kendi sözlerinle yazarken kişi,iş ve koşul ilişkisini koru.
Hap bilgi: Önce soruyu oku,ilgili cümleyi bul,sonra kısa ve tam cevap ver.
Dikkat: Açık bilgi ile tahmini ayır. “Kesinlikle” demeden önce metindeki dayanağı göster.
Görselin söylediği ve söylemediği
Görselde kişiler,nesneler,eylemler ve konum ilişkileri incelenir. Görünen ayrıntı bir yorumu destekleyebilir;görselde bulunmayan tarih,süre,niyet veya bütün bir sürecin sonucu kesinmiş gibi söylenmez. Görselin ilettiği anlamı açıklarken en az bir görünür ayrıntı göster.
Hap bilgi: İddia→görünür kanıt→sınır. Üçünü birlikte düşün.
Dikkat: Görmek ile tahmin etmek aynı değildir. Bir kutunun bulunması,içindeki bütün nesnelerin yeni olduğunu kanıtlamaz.
Sözcüğün anlamını bağlamdan çıkar
Bir sözcüğün anlamını çevresindeki cümleler belirler. Gerçek anlamıyla bir nesneyi anlatan sözcük,başka bir bağlamda düşünce veya duygu anlatabilir. Önce cümledeki anlamı kendi sözlerinle açıkla;sonra metinden bir ayrıntıyla destekle. Anlamdaş sözcük her cümlede aynı uygunluğu taşımayabilir.
Hap bilgi: Bağlamı oku→yerine uygun açıklama koy→anlam korunuyor mu kontrol et.
Dikkat: Yalnız sözlükteki ilk anlamı seçmek yeterli değildir. Sözün cümlede ne işe yaradığına bak.
Söz varlığıyla yazını güçlendir
Yazını zenginleştirmek,gereksiz uzun veya bilinmeyen sözcükler eklemek değildir. Anlamına uygun fiiller,seçici nitelemeler ve bağlantı sözleri kullan. Aynı sözcüğü her cümlede tekrarlamamak için uygun olduğunda anlamdaşından veya açık bir gönderimden yararlan. Sözcük değişikliği anlamı bozmamalıdır.
Hap bilgi: Sözcüğü tanı→doğal cümlede kullan→tekrarı azalt→bağlantıyı koru.
Dikkat: Zorunlu sözcüğü yalnız listelemek,kullanmak değildir;cümlenin anlamına katılmalıdır.
Yazım ve noktalama anlamı korur
Cümle büyük harfle başlar. Kişi ve yer adları büyük harfle yazılır. Kişi/yer adlarına gelen durum ekleri uygun yerde kesmeyle ayrılır:Elif’e,Ankara’dan. Bağlaç olan de ayrı yazılır;soru eki mi de ayrıdır. Cümle sonuna anlamına göre nokta veya soru işareti gelir. Virgül,sıralanan eş görevli sözleri ve hitabı ayırabilir.
Hap bilgi: Yazını son kez dört gözle kontrol et:büyük harf,ek,ayırma işareti,cümle sonu.
Dikkat: Her de ayrı değildir:“bahçede”yer bildirir ve bitişiktir;“Ece de”ekleme anlamı taşıyan bağlaçtır. Her kelimeye kesme işareti konmaz.
Örnek soru ve öğreten cevap
Bahçedeki Varil
Okulun arka bahçesinde boş bir yağmur varili duruyordu. Deniz,fen kulübünün toplantısında bu varili değerlendirmeyi önerdi. Öğretmenleri çatının oluğuna bir boru bağladı;yağmur suyu borudan varile akacaktı. Çocuklar,varilin ağzını güvenli bir kapakla örttü. Toplanan suyu yalnız bahçedeki sebzeler için kullanacaklardı. Deniz görev çizelgesini hazırladı,Ece de sulama kabını getirdi. İlk yağmurdan sonra herkes sevinçle bahçeye çıktı. Küçük bir düzenek,onlara suyu dikkatli kullanmak için yeni bir yol açmıştı.
Yağmur suyu varile hangi düzenekle ulaşacaktır? Metindeki bilgiyi kendi cümlenizle yazınız.
Çatının oluğuna bağlanan boru,suyu varile taşıyacaktır.