Coğrafyanın konusu · Mekânsal düşünme · Coğrafyanın gelişimi. Konu notlarını incele, sana uygun çalışmayı seç ve açıklamalı cevaplarla öğrenmeni kontrol et.
K: kolay · O: orta · Z: zor. Karma provalarda okulunun duyurduğu senaryoyu seç. Düzey etiketleri ölçülmüş güçlük veya eşdeğerlik garantisi değildir.
Coğrafya doğal ve beşerî olayların mekânsal dağılışını, aralarındaki ilişkileri ve insan-çevre etkileşimini inceler. Fiziki ve beşerî coğrafya farklı ama ilişkili sorular sorar.
Hap bilgi: Dağılış, ilişki, neden ve insan-çevre etkileşimi de incelenir.
Dikkat: Coğrafya yalnız başkent ezberlemektir.
Bir olayın nerede olduğu, yakın çevresi, ölçeği, dağılışı ve bağlantıları kararları etkiler. Yer seçimi yalnız tek ölçütle yapılmamalıdır.
Hap bilgi: Tehlike, kapasite, erişilebilirlik ve maliyet gibi başka ölçütler vardır.
Dikkat: En yakın yer her durumda en uygun yerdir.
Coğrafya bilgisi seyahat, gözlem, ölçüm, harita ve bilimsel açıklamalarla gelişmiştir. Eratosthenes ölçüm; İdrisî harita; Pîrî Reis denizcilik haritaları; Humboldt doğal ilişkiler üzerine çalışmalarla örneklenebilir.
Hap bilgi: Dönemin bilgi, araç ve amaçlarını gösteren tarihsel kaynaklardır.
Dikkat: Geçmiş haritalar yalnız hatalı oldukları için değersizdir.
Ölçek, harita uzunluğu ile gerçek uzunluk oranıdır. Yön, lejant ve koordinat bilgileri birlikte kullanılmalıdır. Kuş uçuşu uzaklık yol uzunluğuyla aynı değildir.
Hap bilgi: Ölçek dönüşümü gerekir; her haritanın ölçeği farklı olabilir.
Dikkat: Harita üzerindeki santimetre doğrudan kilometre sayısıdır.
Türkiye yaklaşık 36°–42° kuzey enlemleri ve 26°–45° doğu boylamları arasında; Asya ve Avrupa geçişinde yer alır. Matematik konum ile göreceli konum farklı etkilerle açıklanır.
Hap bilgi: Enlem, boylam, yükselti ve göreceli konum farklı etkiler oluşturur.
Dikkat: Türkiye’nin bütün konum etkileri yalnız enlemden kaynaklanır.
CBS konuma bağlı verileri katmanlar hâlinde birleştirip analiz eder. GNSS konum belirlemeye, uzaktan algılama uzaktan veri toplamaya katkı sağlar. Donanım, yazılım, veri, insan ve yöntem birlikte gereklidir.
Hap bilgi: Veri, analiz, insan ve yöntem içeren mekânsal bilgi sistemidir.
Dikkat: CBS yalnız harita resmi çizen bir programdır.
Hava durumu kısa süreli atmosfer koşulları; iklim uzun dönemli istatistiksel örüntüdür. Gözleme dayalı tahmin olasılık içerir, kesinlik iddiası değildir.
Hap bilgi: İklim için uzun dönemli ve düzenli ölçümler gerekir.
Dikkat: Bir günlük sıcaklık değeri bir bölgenin iklimini belirler.
Bir araştırma vadinin şekli ile yerleşmenin konumunu birlikte inceliyor. Bu durumun temel kavramını veya neden-sonuç ilişkisini açıkla.
Yer şekli doğal, yerleşme beşerî unsur; etkileşim coğrafidir.
Program kaydı: TYMM / geçiş programı. Öğretim programı geçişi sınıf ve derse göre değişir. Bu kaynak resmî sınavın, okulun yıllık planının veya öğretmen değerlendirmesinin yerine geçmez.
Kaynak program / konu-soru dağılımını aç ↗