Yazılıya birlikte hazırlanalım.   5–12. sınıf
✦ 0 GO coinGO
Şu an çevrim dışısın. Daha önce açtığın bazı sayfaları kullanabilirsin; yeni PDF’ler için bağlantı gerekir.

2026–2027 · 1. DÖNEM 1. YAZILI

9. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
Senaryona göre yazdır, çöz.

Okulunun seçtiği senaryoyu aç. Önce öğrenci kâğıdını çöz; sonra açıklamalı yanıtlar ve puanlama ölçütleriyle kontrol et.

5 senaryoA4 PDFSoruya özel rubrik

Ekrandan çalış

Metni büyütmek veya ekran okuyucuyla çalışmak için senaryonu aç.

Senaryo 1 · Sorular ve örnek yanıtlar

1. İnsan ve yetenekleri · 21 puan

Tîn 95/4’te insanın güzel bir yaratılışa sahip oluşu vurgulanır. İsrâ 17/36, insanın işitme, görme ve düşünmesiyle ilgili sorumluluğunu hatırlatır. Bu cümleler ayetlerin anlamına ilişkin kısa özetlerdir.

İki mesajı birlikte değerlendirerek insanın değeri ve sorumluluğu arasında ilişki kurunuz. Bir günlük yaşam örneği veriniz.

Örnek yanıtı gör

İnsanın sahip olduğu yetenekler onun değerini ve potansiyelini gösterir. Bu yetenekleri doğru ve sorumlu kullanması beklenir; değer sorumluluktan bağımsız değildir. Duyduğu bir haberi doğrulamadan yaymamak, işitme ve düşünme yeteneğini sorumlu kullanmaya örnektir.

  1. İnsanın sahip olduğu yetenekler onun değerini ve potansiyelini gösterir.
  2. Bu yetenekleri doğru ve sorumlu kullanması beklenir; değer sorumluluktan bağımsız değildir.
  3. Duyduğu bir haberi doğrulamadan yaymamak, işitme ve düşünme yeteneğini sorumlu kullanmaya örnektir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

2. Bilginin yolu · 19 puan

Bir öğrenci yağmuru gözlemliyor, oluşumunu akıl yürüterek araştırıyor ve insanın sorumluluklarıyla ilgili dinî ilkeleri vahiy kaynaklarından öğreniyor.

Duyu, akıl ve vahyin örnekteki işlevlerini ayırınız. Bir bilgi iddiasını değerlendirirken kaynağı neden sorgulamak gerekir?

Örnek yanıtı gör

Yağmuru gözleme duyu yoluyla bilgi edinmeye örnektir. Oluşum ilişkilerini inceleme akıl yürütmeye; dinî sorumluluk ilkelerini kaynaktan öğrenme vahiy bilgisine örnektir. Kaynağın güvenilirliği ve iddianın hangi yöntemle doğrulanabileceği bilinmeden sağlıklı değerlendirme yapılamaz.

  1. Yağmuru gözleme duyu yoluyla bilgi edinmeye örnektir.
  2. Oluşum ilişkilerini inceleme akıl yürütmeye; dinî sorumluluk ilkelerini kaynaktan öğrenme vahiy bilgisine örnektir.
  3. Kaynağın güvenilirliği ve iddianın hangi yöntemle doğrulanabileceği bilinmeden sağlıklı değerlendirme yapılamaz.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

3. Dua ve çaba · 12 puan

Kurgu bir günlükte öğrenci, zorlandığı ders için dua ettiğini, sonra eksik konularını belirleyip çalıştığını ve destek istediğini yazıyor.

Bu örnekte dua ile çaba arasındaki ilişkiyi açıklayınız. Dua deneyiminin kişiye sağlayabileceği bir anlamı, kesin sonuç garantisi vermeden belirtiniz.

Örnek yanıtı gör

Dua, kişinin Allah’a yönelmesini; çalışma ve destek isteme ise kendi sorumluluğunu yerine getirmesini gösterir. Dua umut, güven, şükür veya iç muhasebe anlamı taşıyabilir; belirli bir sınav sonucunu otomatik garanti etmez.

  1. Dua, kişinin Allah’a yönelmesini; çalışma ve destek isteme ise kendi sorumluluğunu yerine getirmesini gösterir.
  2. Dua umut, güven, şükür veya iç muhasebe anlamı taşıyabilir; belirli bir sınav sonucunu otomatik garanti etmez.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

4. İbadet üzerine düşünme · 18 puan

Kurgu bir kişi düzenli ibadetin kendisine zamanını gözden geçirme ve davranışlarını sorgulama fırsatı verdiğini söylüyor.

Kişinin deneyiminden çıkarılabilecek iki sonucu yazınız. Bu deneyimi bütün insanlar için aynı ve zorunlu sonuç saymanın neden doğru olmadığını açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

İbadet, kişi için zamanını düzenleme ve durup düşünme fırsatı oluşturmuştur. Davranışlarını sorgulama, kişinin sorumluluk bilincini gözden geçirmesini sağlamıştır. Deneyimler farklılaşabilir; tek kişinin anlatımı herkesin aynı sonucu yaşadığını kanıtlamaz.

  1. İbadet, kişi için zamanını düzenleme ve durup düşünme fırsatı oluşturmuştur.
  2. Davranışlarını sorgulama, kişinin sorumluluk bilincini gözden geçirmesini sağlamıştır.
  3. Deneyimler farklılaşabilir; tek kişinin anlatımı herkesin aynı sonucu yaşadığını kanıtlamaz.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

5. Rûm suresini kaynakla inceleme · 18 puan

Kaynak kartı—Diyanet Kur’an Yolu meali, Rûm 30/22: “dillerinizin ve renklerinizin farklı olmasıdır.” Aynı ayet bu farklılıkları Allah’ın yaratmasına ilişkin düşünme konusu olarak sunar.

Kartın kaynak ve ayet bilgisini belirtiniz. Mesajı kendi sözlerinizle özetleyip yorumunuzu doğrulamak için kullanacağınız bir temel kaynağı yazınız.

Örnek yanıtı gör

Kaynak Diyanet Kur’an Yolu mealidir; ayet Rûm suresi 22. ayettir. İnsanların dil ve renk çeşitliliği, yaratılış üzerine düşünmeye yönelten bir özellik olarak sunulmaktadır. Ayetin tamamı güvenilir Kur’an meali ve açıklaması için Diyanet’in tefsiri gibi temel kaynaklardan incelenebilir.

  1. Kaynak Diyanet Kur’an Yolu mealidir; ayet Rûm suresi 22. ayettir.
  2. İnsanların dil ve renk çeşitliliği, yaratılış üzerine düşünmeye yönelten bir özellik olarak sunulmaktadır.
  3. Ayetin tamamı güvenilir Kur’an meali ve açıklaması için Diyanet’in tefsiri gibi temel kaynaklardan incelenebilir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

6. İman ve bilgi · 12 puan

Bir ders notunda iman, İslam’ın inanç esaslarını kalben tasdik etme ile açıklanır. Bir kişinin bu esasların adlarını ezberlemesi ise tek başına onun iç dünyası hakkında kesin bilgi vermez.

Bilgi sahibi olmak ile iman kavramı arasındaki farkı açıklayınız. Başkasının imanını yalnız ezber bilgisinden ölçmenin neden yanlış olduğunu belirtiniz.

Örnek yanıtı gör

Bilgi, inanç esaslarını tanımayı; iman ise bunları içten kabul ve tasdik etmeyi ifade eder. Ezber bilgisi dışarıdan görülebilir, fakat kişinin iç kabulü yalnız bununla kesin olarak belirlenemez.

  1. Bilgi, inanç esaslarını tanımayı; iman ise bunları içten kabul ve tasdik etmeyi ifade eder.
  2. Ezber bilgisi dışarıdan görülebilir, fakat kişinin iç kabulü yalnız bununla kesin olarak belirlenemez.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

Senaryo 2 · Sorular ve örnek yanıtlar

1. İnsan ve yetenekleri · 18 puan

Tîn 95/4’te insanın güzel bir yaratılışa sahip oluşu vurgulanır. İsrâ 17/36, insanın işitme, görme ve düşünmesiyle ilgili sorumluluğunu hatırlatır. Bu cümleler ayetlerin anlamına ilişkin kısa özetlerdir.

İki mesajı birlikte değerlendirerek insanın değeri ve sorumluluğu arasında ilişki kurunuz. Bir günlük yaşam örneği veriniz.

Örnek yanıtı gör

İnsanın sahip olduğu yetenekler onun değerini ve potansiyelini gösterir. Bu yetenekleri doğru ve sorumlu kullanması beklenir; değer sorumluluktan bağımsız değildir. Duyduğu bir haberi doğrulamadan yaymamak, işitme ve düşünme yeteneğini sorumlu kullanmaya örnektir.

  1. İnsanın sahip olduğu yetenekler onun değerini ve potansiyelini gösterir.
  2. Bu yetenekleri doğru ve sorumlu kullanması beklenir; değer sorumluluktan bağımsız değildir.
  3. Duyduğu bir haberi doğrulamadan yaymamak, işitme ve düşünme yeteneğini sorumlu kullanmaya örnektir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

2. Yaratılış ve farklılık · 12 puan

Rûm 30/22’de insanların dil ve renk farklılıkları üzerinde düşünülmesi istenir.

Bu mesajdan insan çeşitliliğine ilişkin bir sonuç çıkarınız. Çıkarımınızın ayrımcı davranışlara nasıl karşılık verdiğini açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Dil ve renk farklılıkları insanlığın yaratılışındaki çeşitliliğin bir parçası olarak görülür. Bu farklılıklar birini değersiz sayma gerekçesi yapılamaz; tanıma ve saygı tutumuyla ele alınmalıdır.

  1. Dil ve renk farklılıkları insanlığın yaratılışındaki çeşitliliğin bir parçası olarak görülür.
  2. Bu farklılıklar birini değersiz sayma gerekçesi yapılamaz; tanıma ve saygı tutumuyla ele alınmalıdır.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

3. Bilginin yolu · 18 puan

Bir öğrenci yağmuru gözlemliyor, oluşumunu akıl yürüterek araştırıyor ve insanın sorumluluklarıyla ilgili dinî ilkeleri vahiy kaynaklarından öğreniyor.

Duyu, akıl ve vahyin örnekteki işlevlerini ayırınız. Bir bilgi iddiasını değerlendirirken kaynağı neden sorgulamak gerekir?

Örnek yanıtı gör

Yağmuru gözleme duyu yoluyla bilgi edinmeye örnektir. Oluşum ilişkilerini inceleme akıl yürütmeye; dinî sorumluluk ilkelerini kaynaktan öğrenme vahiy bilgisine örnektir. Kaynağın güvenilirliği ve iddianın hangi yöntemle doğrulanabileceği bilinmeden sağlıklı değerlendirme yapılamaz.

  1. Yağmuru gözleme duyu yoluyla bilgi edinmeye örnektir.
  2. Oluşum ilişkilerini inceleme akıl yürütmeye; dinî sorumluluk ilkelerini kaynaktan öğrenme vahiy bilgisine örnektir.
  3. Kaynağın güvenilirliği ve iddianın hangi yöntemle doğrulanabileceği bilinmeden sağlıklı değerlendirme yapılamaz.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

4. Dua ve çaba · 12 puan

Kurgu bir günlükte öğrenci, zorlandığı ders için dua ettiğini, sonra eksik konularını belirleyip çalıştığını ve destek istediğini yazıyor.

Bu örnekte dua ile çaba arasındaki ilişkiyi açıklayınız. Dua deneyiminin kişiye sağlayabileceği bir anlamı, kesin sonuç garantisi vermeden belirtiniz.

Örnek yanıtı gör

Dua, kişinin Allah’a yönelmesini; çalışma ve destek isteme ise kendi sorumluluğunu yerine getirmesini gösterir. Dua umut, güven, şükür veya iç muhasebe anlamı taşıyabilir; belirli bir sınav sonucunu otomatik garanti etmez.

  1. Dua, kişinin Allah’a yönelmesini; çalışma ve destek isteme ise kendi sorumluluğunu yerine getirmesini gösterir.
  2. Dua umut, güven, şükür veya iç muhasebe anlamı taşıyabilir; belirli bir sınav sonucunu otomatik garanti etmez.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

5. İbadet üzerine düşünme · 15 puan

Kurgu bir kişi düzenli ibadetin kendisine zamanını gözden geçirme ve davranışlarını sorgulama fırsatı verdiğini söylüyor.

Kişinin deneyiminden çıkarılabilecek iki sonucu yazınız. Bu deneyimi bütün insanlar için aynı ve zorunlu sonuç saymanın neden doğru olmadığını açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

İbadet, kişi için zamanını düzenleme ve durup düşünme fırsatı oluşturmuştur. Davranışlarını sorgulama, kişinin sorumluluk bilincini gözden geçirmesini sağlamıştır. Deneyimler farklılaşabilir; tek kişinin anlatımı herkesin aynı sonucu yaşadığını kanıtlamaz.

  1. İbadet, kişi için zamanını düzenleme ve durup düşünme fırsatı oluşturmuştur.
  2. Davranışlarını sorgulama, kişinin sorumluluk bilincini gözden geçirmesini sağlamıştır.
  3. Deneyimler farklılaşabilir; tek kişinin anlatımı herkesin aynı sonucu yaşadığını kanıtlamaz.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

6. Rûm suresini kaynakla inceleme · 15 puan

Kaynak kartı—Diyanet Kur’an Yolu meali, Rûm 30/22: “dillerinizin ve renklerinizin farklı olmasıdır.” Aynı ayet bu farklılıkları Allah’ın yaratmasına ilişkin düşünme konusu olarak sunar.

Kartın kaynak ve ayet bilgisini belirtiniz. Mesajı kendi sözlerinizle özetleyip yorumunuzu doğrulamak için kullanacağınız bir temel kaynağı yazınız.

Örnek yanıtı gör

Kaynak Diyanet Kur’an Yolu mealidir; ayet Rûm suresi 22. ayettir. İnsanların dil ve renk çeşitliliği, yaratılış üzerine düşünmeye yönelten bir özellik olarak sunulmaktadır. Ayetin tamamı güvenilir Kur’an meali ve açıklaması için Diyanet’in tefsiri gibi temel kaynaklardan incelenebilir.

  1. Kaynak Diyanet Kur’an Yolu mealidir; ayet Rûm suresi 22. ayettir.
  2. İnsanların dil ve renk çeşitliliği, yaratılış üzerine düşünmeye yönelten bir özellik olarak sunulmaktadır.
  3. Ayetin tamamı güvenilir Kur’an meali ve açıklaması için Diyanet’in tefsiri gibi temel kaynaklardan incelenebilir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

7. İman ve bilgi · 10 puan

Bir ders notunda iman, İslam’ın inanç esaslarını kalben tasdik etme ile açıklanır. Bir kişinin bu esasların adlarını ezberlemesi ise tek başına onun iç dünyası hakkında kesin bilgi vermez.

Bilgi sahibi olmak ile iman kavramı arasındaki farkı açıklayınız. Başkasının imanını yalnız ezber bilgisinden ölçmenin neden yanlış olduğunu belirtiniz.

Örnek yanıtı gör

Bilgi, inanç esaslarını tanımayı; iman ise bunları içten kabul ve tasdik etmeyi ifade eder. Ezber bilgisi dışarıdan görülebilir, fakat kişinin iç kabulü yalnız bununla kesin olarak belirlenemez.

  1. Bilgi, inanç esaslarını tanımayı; iman ise bunları içten kabul ve tasdik etmeyi ifade eder.
  2. Ezber bilgisi dışarıdan görülebilir, fakat kişinin iç kabulü yalnız bununla kesin olarak belirlenemez.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

Senaryo 3 · Sorular ve örnek yanıtlar

1. İnsan ve yetenekleri · 21 puan

Tîn 95/4’te insanın güzel bir yaratılışa sahip oluşu vurgulanır. İsrâ 17/36, insanın işitme, görme ve düşünmesiyle ilgili sorumluluğunu hatırlatır. Bu cümleler ayetlerin anlamına ilişkin kısa özetlerdir.

İki mesajı birlikte değerlendirerek insanın değeri ve sorumluluğu arasında ilişki kurunuz. Bir günlük yaşam örneği veriniz.

Örnek yanıtı gör

İnsanın sahip olduğu yetenekler onun değerini ve potansiyelini gösterir. Bu yetenekleri doğru ve sorumlu kullanması beklenir; değer sorumluluktan bağımsız değildir. Duyduğu bir haberi doğrulamadan yaymamak, işitme ve düşünme yeteneğini sorumlu kullanmaya örnektir.

  1. İnsanın sahip olduğu yetenekler onun değerini ve potansiyelini gösterir.
  2. Bu yetenekleri doğru ve sorumlu kullanması beklenir; değer sorumluluktan bağımsız değildir.
  3. Duyduğu bir haberi doğrulamadan yaymamak, işitme ve düşünme yeteneğini sorumlu kullanmaya örnektir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

2. Bilginin yolu · 19 puan

Bir öğrenci yağmuru gözlemliyor, oluşumunu akıl yürüterek araştırıyor ve insanın sorumluluklarıyla ilgili dinî ilkeleri vahiy kaynaklarından öğreniyor.

Duyu, akıl ve vahyin örnekteki işlevlerini ayırınız. Bir bilgi iddiasını değerlendirirken kaynağı neden sorgulamak gerekir?

Örnek yanıtı gör

Yağmuru gözleme duyu yoluyla bilgi edinmeye örnektir. Oluşum ilişkilerini inceleme akıl yürütmeye; dinî sorumluluk ilkelerini kaynaktan öğrenme vahiy bilgisine örnektir. Kaynağın güvenilirliği ve iddianın hangi yöntemle doğrulanabileceği bilinmeden sağlıklı değerlendirme yapılamaz.

  1. Yağmuru gözleme duyu yoluyla bilgi edinmeye örnektir.
  2. Oluşum ilişkilerini inceleme akıl yürütmeye; dinî sorumluluk ilkelerini kaynaktan öğrenme vahiy bilgisine örnektir.
  3. Kaynağın güvenilirliği ve iddianın hangi yöntemle doğrulanabileceği bilinmeden sağlıklı değerlendirme yapılamaz.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

3. Rehberliğe ihtiyaç · 12 puan

Bir tartışmada insanlar teknik olarak yapabildikleri bir işin ahlaken doğru olup olmadığını soruyor. DKAB dersinde akıl, vahiy ve peygamberlerin rehberliği birlikte ele alınıyor.

Teknik olarak yapabilmek ile ahlaken uygun olmak arasındaki farkı açıklayınız. İslam öğretisinde vahiy ve peygamber rehberliğinin bu arayıştaki işlevini belirtiniz.

Örnek yanıtı gör

Teknik imkân bir eylemin yapılabilmesini; ahlaki değerlendirme ise doğru, adil ve sorumlu olup olmadığını sorgular. Vahiy temel inanç ve ahlak ilkeleri sunar; peygamberler bunları bildirip örnek davranışlarla açıklar.

  1. Teknik imkân bir eylemin yapılabilmesini; ahlaki değerlendirme ise doğru, adil ve sorumlu olup olmadığını sorgular.
  2. Vahiy temel inanç ve ahlak ilkeleri sunar; peygamberler bunları bildirip örnek davranışlarla açıklar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

4. Dua ve çaba · 12 puan

Kurgu bir günlükte öğrenci, zorlandığı ders için dua ettiğini, sonra eksik konularını belirleyip çalıştığını ve destek istediğini yazıyor.

Bu örnekte dua ile çaba arasındaki ilişkiyi açıklayınız. Dua deneyiminin kişiye sağlayabileceği bir anlamı, kesin sonuç garantisi vermeden belirtiniz.

Örnek yanıtı gör

Dua, kişinin Allah’a yönelmesini; çalışma ve destek isteme ise kendi sorumluluğunu yerine getirmesini gösterir. Dua umut, güven, şükür veya iç muhasebe anlamı taşıyabilir; belirli bir sınav sonucunu otomatik garanti etmez.

  1. Dua, kişinin Allah’a yönelmesini; çalışma ve destek isteme ise kendi sorumluluğunu yerine getirmesini gösterir.
  2. Dua umut, güven, şükür veya iç muhasebe anlamı taşıyabilir; belirli bir sınav sonucunu otomatik garanti etmez.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

5. İbadet üzerine düşünme · 18 puan

Kurgu bir kişi düzenli ibadetin kendisine zamanını gözden geçirme ve davranışlarını sorgulama fırsatı verdiğini söylüyor.

Kişinin deneyiminden çıkarılabilecek iki sonucu yazınız. Bu deneyimi bütün insanlar için aynı ve zorunlu sonuç saymanın neden doğru olmadığını açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

İbadet, kişi için zamanını düzenleme ve durup düşünme fırsatı oluşturmuştur. Davranışlarını sorgulama, kişinin sorumluluk bilincini gözden geçirmesini sağlamıştır. Deneyimler farklılaşabilir; tek kişinin anlatımı herkesin aynı sonucu yaşadığını kanıtlamaz.

  1. İbadet, kişi için zamanını düzenleme ve durup düşünme fırsatı oluşturmuştur.
  2. Davranışlarını sorgulama, kişinin sorumluluk bilincini gözden geçirmesini sağlamıştır.
  3. Deneyimler farklılaşabilir; tek kişinin anlatımı herkesin aynı sonucu yaşadığını kanıtlamaz.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

6. Rûm suresini kaynakla inceleme · 18 puan

Kaynak kartı—Diyanet Kur’an Yolu meali, Rûm 30/22: “dillerinizin ve renklerinizin farklı olmasıdır.” Aynı ayet bu farklılıkları Allah’ın yaratmasına ilişkin düşünme konusu olarak sunar.

Kartın kaynak ve ayet bilgisini belirtiniz. Mesajı kendi sözlerinizle özetleyip yorumunuzu doğrulamak için kullanacağınız bir temel kaynağı yazınız.

Örnek yanıtı gör

Kaynak Diyanet Kur’an Yolu mealidir; ayet Rûm suresi 22. ayettir. İnsanların dil ve renk çeşitliliği, yaratılış üzerine düşünmeye yönelten bir özellik olarak sunulmaktadır. Ayetin tamamı güvenilir Kur’an meali ve açıklaması için Diyanet’in tefsiri gibi temel kaynaklardan incelenebilir.

  1. Kaynak Diyanet Kur’an Yolu mealidir; ayet Rûm suresi 22. ayettir.
  2. İnsanların dil ve renk çeşitliliği, yaratılış üzerine düşünmeye yönelten bir özellik olarak sunulmaktadır.
  3. Ayetin tamamı güvenilir Kur’an meali ve açıklaması için Diyanet’in tefsiri gibi temel kaynaklardan incelenebilir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

Senaryo 4 · Sorular ve örnek yanıtlar

1. İnsan ve yetenekleri · 21 puan

Tîn 95/4’te insanın güzel bir yaratılışa sahip oluşu vurgulanır. İsrâ 17/36, insanın işitme, görme ve düşünmesiyle ilgili sorumluluğunu hatırlatır. Bu cümleler ayetlerin anlamına ilişkin kısa özetlerdir.

İki mesajı birlikte değerlendirerek insanın değeri ve sorumluluğu arasında ilişki kurunuz. Bir günlük yaşam örneği veriniz.

Örnek yanıtı gör

İnsanın sahip olduğu yetenekler onun değerini ve potansiyelini gösterir. Bu yetenekleri doğru ve sorumlu kullanması beklenir; değer sorumluluktan bağımsız değildir. Duyduğu bir haberi doğrulamadan yaymamak, işitme ve düşünme yeteneğini sorumlu kullanmaya örnektir.

  1. İnsanın sahip olduğu yetenekler onun değerini ve potansiyelini gösterir.
  2. Bu yetenekleri doğru ve sorumlu kullanması beklenir; değer sorumluluktan bağımsız değildir.
  3. Duyduğu bir haberi doğrulamadan yaymamak, işitme ve düşünme yeteneğini sorumlu kullanmaya örnektir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

2. Yaratılış ve farklılık · 14 puan

Rûm 30/22’de insanların dil ve renk farklılıkları üzerinde düşünülmesi istenir.

Bu mesajdan insan çeşitliliğine ilişkin bir sonuç çıkarınız. Çıkarımınızın ayrımcı davranışlara nasıl karşılık verdiğini açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Dil ve renk farklılıkları insanlığın yaratılışındaki çeşitliliğin bir parçası olarak görülür. Bu farklılıklar birini değersiz sayma gerekçesi yapılamaz; tanıma ve saygı tutumuyla ele alınmalıdır.

  1. Dil ve renk farklılıkları insanlığın yaratılışındaki çeşitliliğin bir parçası olarak görülür.
  2. Bu farklılıklar birini değersiz sayma gerekçesi yapılamaz; tanıma ve saygı tutumuyla ele alınmalıdır.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

3. Bilginin yolu · 21 puan

Bir öğrenci yağmuru gözlemliyor, oluşumunu akıl yürüterek araştırıyor ve insanın sorumluluklarıyla ilgili dinî ilkeleri vahiy kaynaklarından öğreniyor.

Duyu, akıl ve vahyin örnekteki işlevlerini ayırınız. Bir bilgi iddiasını değerlendirirken kaynağı neden sorgulamak gerekir?

Örnek yanıtı gör

Yağmuru gözleme duyu yoluyla bilgi edinmeye örnektir. Oluşum ilişkilerini inceleme akıl yürütmeye; dinî sorumluluk ilkelerini kaynaktan öğrenme vahiy bilgisine örnektir. Kaynağın güvenilirliği ve iddianın hangi yöntemle doğrulanabileceği bilinmeden sağlıklı değerlendirme yapılamaz.

  1. Yağmuru gözleme duyu yoluyla bilgi edinmeye örnektir.
  2. Oluşum ilişkilerini inceleme akıl yürütmeye; dinî sorumluluk ilkelerini kaynaktan öğrenme vahiy bilgisine örnektir.
  3. Kaynağın güvenilirliği ve iddianın hangi yöntemle doğrulanabileceği bilinmeden sağlıklı değerlendirme yapılamaz.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

4. Rehberliğe ihtiyaç · 14 puan

Bir tartışmada insanlar teknik olarak yapabildikleri bir işin ahlaken doğru olup olmadığını soruyor. DKAB dersinde akıl, vahiy ve peygamberlerin rehberliği birlikte ele alınıyor.

Teknik olarak yapabilmek ile ahlaken uygun olmak arasındaki farkı açıklayınız. İslam öğretisinde vahiy ve peygamber rehberliğinin bu arayıştaki işlevini belirtiniz.

Örnek yanıtı gör

Teknik imkân bir eylemin yapılabilmesini; ahlaki değerlendirme ise doğru, adil ve sorumlu olup olmadığını sorgular. Vahiy temel inanç ve ahlak ilkeleri sunar; peygamberler bunları bildirip örnek davranışlarla açıklar.

  1. Teknik imkân bir eylemin yapılabilmesini; ahlaki değerlendirme ise doğru, adil ve sorumlu olup olmadığını sorgular.
  2. Vahiy temel inanç ve ahlak ilkeleri sunar; peygamberler bunları bildirip örnek davranışlarla açıklar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

5. Dua ve çaba · 12 puan

Kurgu bir günlükte öğrenci, zorlandığı ders için dua ettiğini, sonra eksik konularını belirleyip çalıştığını ve destek istediğini yazıyor.

Bu örnekte dua ile çaba arasındaki ilişkiyi açıklayınız. Dua deneyiminin kişiye sağlayabileceği bir anlamı, kesin sonuç garantisi vermeden belirtiniz.

Örnek yanıtı gör

Dua, kişinin Allah’a yönelmesini; çalışma ve destek isteme ise kendi sorumluluğunu yerine getirmesini gösterir. Dua umut, güven, şükür veya iç muhasebe anlamı taşıyabilir; belirli bir sınav sonucunu otomatik garanti etmez.

  1. Dua, kişinin Allah’a yönelmesini; çalışma ve destek isteme ise kendi sorumluluğunu yerine getirmesini gösterir.
  2. Dua umut, güven, şükür veya iç muhasebe anlamı taşıyabilir; belirli bir sınav sonucunu otomatik garanti etmez.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

6. İbadet üzerine düşünme · 18 puan

Kurgu bir kişi düzenli ibadetin kendisine zamanını gözden geçirme ve davranışlarını sorgulama fırsatı verdiğini söylüyor.

Kişinin deneyiminden çıkarılabilecek iki sonucu yazınız. Bu deneyimi bütün insanlar için aynı ve zorunlu sonuç saymanın neden doğru olmadığını açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

İbadet, kişi için zamanını düzenleme ve durup düşünme fırsatı oluşturmuştur. Davranışlarını sorgulama, kişinin sorumluluk bilincini gözden geçirmesini sağlamıştır. Deneyimler farklılaşabilir; tek kişinin anlatımı herkesin aynı sonucu yaşadığını kanıtlamaz.

  1. İbadet, kişi için zamanını düzenleme ve durup düşünme fırsatı oluşturmuştur.
  2. Davranışlarını sorgulama, kişinin sorumluluk bilincini gözden geçirmesini sağlamıştır.
  3. Deneyimler farklılaşabilir; tek kişinin anlatımı herkesin aynı sonucu yaşadığını kanıtlamaz.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

Senaryo 5 · Sorular ve örnek yanıtlar

1. İnsan ve yetenekleri · 18 puan

Tîn 95/4’te insanın güzel bir yaratılışa sahip oluşu vurgulanır. İsrâ 17/36, insanın işitme, görme ve düşünmesiyle ilgili sorumluluğunu hatırlatır. Bu cümleler ayetlerin anlamına ilişkin kısa özetlerdir.

İki mesajı birlikte değerlendirerek insanın değeri ve sorumluluğu arasında ilişki kurunuz. Bir günlük yaşam örneği veriniz.

Örnek yanıtı gör

İnsanın sahip olduğu yetenekler onun değerini ve potansiyelini gösterir. Bu yetenekleri doğru ve sorumlu kullanması beklenir; değer sorumluluktan bağımsız değildir. Duyduğu bir haberi doğrulamadan yaymamak, işitme ve düşünme yeteneğini sorumlu kullanmaya örnektir.

  1. İnsanın sahip olduğu yetenekler onun değerini ve potansiyelini gösterir.
  2. Bu yetenekleri doğru ve sorumlu kullanması beklenir; değer sorumluluktan bağımsız değildir.
  3. Duyduğu bir haberi doğrulamadan yaymamak, işitme ve düşünme yeteneğini sorumlu kullanmaya örnektir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

2. Yaratılış ve farklılık · 12 puan

Rûm 30/22’de insanların dil ve renk farklılıkları üzerinde düşünülmesi istenir.

Bu mesajdan insan çeşitliliğine ilişkin bir sonuç çıkarınız. Çıkarımınızın ayrımcı davranışlara nasıl karşılık verdiğini açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Dil ve renk farklılıkları insanlığın yaratılışındaki çeşitliliğin bir parçası olarak görülür. Bu farklılıklar birini değersiz sayma gerekçesi yapılamaz; tanıma ve saygı tutumuyla ele alınmalıdır.

  1. Dil ve renk farklılıkları insanlığın yaratılışındaki çeşitliliğin bir parçası olarak görülür.
  2. Bu farklılıklar birini değersiz sayma gerekçesi yapılamaz; tanıma ve saygı tutumuyla ele alınmalıdır.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

3. Bilginin yolu · 18 puan

Bir öğrenci yağmuru gözlemliyor, oluşumunu akıl yürüterek araştırıyor ve insanın sorumluluklarıyla ilgili dinî ilkeleri vahiy kaynaklarından öğreniyor.

Duyu, akıl ve vahyin örnekteki işlevlerini ayırınız. Bir bilgi iddiasını değerlendirirken kaynağı neden sorgulamak gerekir?

Örnek yanıtı gör

Yağmuru gözleme duyu yoluyla bilgi edinmeye örnektir. Oluşum ilişkilerini inceleme akıl yürütmeye; dinî sorumluluk ilkelerini kaynaktan öğrenme vahiy bilgisine örnektir. Kaynağın güvenilirliği ve iddianın hangi yöntemle doğrulanabileceği bilinmeden sağlıklı değerlendirme yapılamaz.

  1. Yağmuru gözleme duyu yoluyla bilgi edinmeye örnektir.
  2. Oluşum ilişkilerini inceleme akıl yürütmeye; dinî sorumluluk ilkelerini kaynaktan öğrenme vahiy bilgisine örnektir.
  3. Kaynağın güvenilirliği ve iddianın hangi yöntemle doğrulanabileceği bilinmeden sağlıklı değerlendirme yapılamaz.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

4. Rehberliğe ihtiyaç · 12 puan

Bir tartışmada insanlar teknik olarak yapabildikleri bir işin ahlaken doğru olup olmadığını soruyor. DKAB dersinde akıl, vahiy ve peygamberlerin rehberliği birlikte ele alınıyor.

Teknik olarak yapabilmek ile ahlaken uygun olmak arasındaki farkı açıklayınız. İslam öğretisinde vahiy ve peygamber rehberliğinin bu arayıştaki işlevini belirtiniz.

Örnek yanıtı gör

Teknik imkân bir eylemin yapılabilmesini; ahlaki değerlendirme ise doğru, adil ve sorumlu olup olmadığını sorgular. Vahiy temel inanç ve ahlak ilkeleri sunar; peygamberler bunları bildirip örnek davranışlarla açıklar.

  1. Teknik imkân bir eylemin yapılabilmesini; ahlaki değerlendirme ise doğru, adil ve sorumlu olup olmadığını sorgular.
  2. Vahiy temel inanç ve ahlak ilkeleri sunar; peygamberler bunları bildirip örnek davranışlarla açıklar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

5. Dua ve çaba · 10 puan

Kurgu bir günlükte öğrenci, zorlandığı ders için dua ettiğini, sonra eksik konularını belirleyip çalıştığını ve destek istediğini yazıyor.

Bu örnekte dua ile çaba arasındaki ilişkiyi açıklayınız. Dua deneyiminin kişiye sağlayabileceği bir anlamı, kesin sonuç garantisi vermeden belirtiniz.

Örnek yanıtı gör

Dua, kişinin Allah’a yönelmesini; çalışma ve destek isteme ise kendi sorumluluğunu yerine getirmesini gösterir. Dua umut, güven, şükür veya iç muhasebe anlamı taşıyabilir; belirli bir sınav sonucunu otomatik garanti etmez.

  1. Dua, kişinin Allah’a yönelmesini; çalışma ve destek isteme ise kendi sorumluluğunu yerine getirmesini gösterir.
  2. Dua umut, güven, şükür veya iç muhasebe anlamı taşıyabilir; belirli bir sınav sonucunu otomatik garanti etmez.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

6. İbadet üzerine düşünme · 15 puan

Kurgu bir kişi düzenli ibadetin kendisine zamanını gözden geçirme ve davranışlarını sorgulama fırsatı verdiğini söylüyor.

Kişinin deneyiminden çıkarılabilecek iki sonucu yazınız. Bu deneyimi bütün insanlar için aynı ve zorunlu sonuç saymanın neden doğru olmadığını açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

İbadet, kişi için zamanını düzenleme ve durup düşünme fırsatı oluşturmuştur. Davranışlarını sorgulama, kişinin sorumluluk bilincini gözden geçirmesini sağlamıştır. Deneyimler farklılaşabilir; tek kişinin anlatımı herkesin aynı sonucu yaşadığını kanıtlamaz.

  1. İbadet, kişi için zamanını düzenleme ve durup düşünme fırsatı oluşturmuştur.
  2. Davranışlarını sorgulama, kişinin sorumluluk bilincini gözden geçirmesini sağlamıştır.
  3. Deneyimler farklılaşabilir; tek kişinin anlatımı herkesin aynı sonucu yaşadığını kanıtlamaz.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

7. Rûm suresini kaynakla inceleme · 15 puan

Kaynak kartı—Diyanet Kur’an Yolu meali, Rûm 30/22: “dillerinizin ve renklerinizin farklı olmasıdır.” Aynı ayet bu farklılıkları Allah’ın yaratmasına ilişkin düşünme konusu olarak sunar.

Kartın kaynak ve ayet bilgisini belirtiniz. Mesajı kendi sözlerinizle özetleyip yorumunuzu doğrulamak için kullanacağınız bir temel kaynağı yazınız.

Örnek yanıtı gör

Kaynak Diyanet Kur’an Yolu mealidir; ayet Rûm suresi 22. ayettir. İnsanların dil ve renk çeşitliliği, yaratılış üzerine düşünmeye yönelten bir özellik olarak sunulmaktadır. Ayetin tamamı güvenilir Kur’an meali ve açıklaması için Diyanet’in tefsiri gibi temel kaynaklardan incelenebilir.

  1. Kaynak Diyanet Kur’an Yolu mealidir; ayet Rûm suresi 22. ayettir.
  2. İnsanların dil ve renk çeşitliliği, yaratılış üzerine düşünmeye yönelten bir özellik olarak sunulmaktadır.
  3. Ayetin tamamı güvenilir Kur’an meali ve açıklaması için Diyanet’in tefsiri gibi temel kaynaklardan incelenebilir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

Kapsam ve kaynak

Özgün yazılı hazırlık sorularıdır. Resmî sınav soruları değildir. Bazı sorular farklı senaryolarda tekrar kullanılır; senaryolar birbirinden bağımsız denemeler olarak değerlendirilmemelidir.

MEB konu–soru dağılım tablosu ↗