Beden Eğitimi ve Spor

1. Dengenin hangi koşulu değişti?

Aynı öğrenci, öğretmen gözetimli bir denge görevini dört koşulda deniyor. Destek alanı ile hareket hızı ayrı değiştirilmiş. Öğretmen yalnız hız değişiminin etkisini iki farklı destek alanında incelemek istiyor. Bir deneme sonucu kalıcı denge düzeyi diye sunulmayacak.

Görseldeki bilgiler: Deneme matrisi: K—geniş destek/yavaş/1 kontrol kaybı. L—geniş destek/hızlı/3 kayıp. M—dar destek/yavaş/2 kayıp. N—dar destek/hızlı/5 kayıp. Görev ve süre aynı.

Hangi karşılaştırmalar amacı karşılar ve verinin sınırını korur?

1. K–L ve M–N; destek alanı sabit tutularak hız karşılaştırılır, sonuç yeni denemelerle izlenir.
2. K–M ve L–N; hız sabit olduğundan hızın etkisi ölçülür.
3. K–N; en büyük fark bütün değişimin hızdan kaynaklandığını gösterir.
4. L–M; kayıp sayıları yakın olduğundan koşullar eşdeğerdir.
5. K–L; tek destek alanındaki sonuç bütün denge görevlerine genellenebilir.

2. Ritmi onar, diziyi koru

Bir grup, sekiz vuruşluk hareket dizisinde dört hareketin sırasını koruyacak. Her hareket 2 vuruş sürmeli ve hareketler üst üste gelmemelidir. Kayıtta bitiş, hareketin son vuruşunu gösterir. Öğretmen hareket sırasını veya müziğin temposunu değiştirmeden zamanlamayı düzeltmek istiyor.

Görseldeki bilgiler: Zaman çizelgesi: Hazırlık 1–2; yön değiştirme 3–4; alçalma 4–5; yükselme 6–7. Hedef toplam 8 vuruş. Kayıt planı temsil eder; hareketlerin niteliğini tek başına ölçmez.

Hangi onarım bütün koşulları sağlar?

1. Yalnız yükselmeyi 7–8’e taşımak.
2. Yön değiştirmeyi 2–3’e, alçalmayı 4–5’e almak.
3. Alçalmayı 5–6’ya, yükselmeyi 7–8’e taşımak.
4. Hazırlığı 1’e kısaltıp diğerlerini aynı bırakmak.
5. Bütün hareketleri bir vuruş ileri taşımak.

3. Aynı sonuç, farklı denge görevi

K öğrencisi sabit duruşunu 10 saniye koruyor. L, öğretmenin belirlediği kısa yol boyunca yön değiştirirken kontrolünü koruyor. M aynı yolu tamamlıyor ancak iki kez yol dışına adım atıyor. Hedef, hareket sırasında konum kontrolünü değerlendirmek.

Hangi kayıt bu hedef için doğrudan olumlu kanıttır?

1. K; daha uzun süre sabit durduğu için hareket sırasındaki kontrolü de gösterir.
2. M; yolu tamamlaması, yol dışına adımları önemsiz kılar.
3. K ve M; biri süreyi, diğeri bitişi karşıladığı için ikisi aynı beceriyi gösterir.
4. L; hareket ve yön değişimi boyunca kontrol gözlenmiştir.
5. Üçü; bütün görevler denge içerdiğinden başarı ölçütleri eşdeğerdir.

4. Bölümler arası süre

Bir ritmik dizide hazırlık 1–3, ana bölüm 4–8, kapanış 9–12. vuruşları kapsıyor. Bir öğrenci ana bölümün son iki vuruşunu atlayıp kapanışa geçiyor; öğretmenin ortak sayımı değişmiyor.

Kapanışın başlangıcı nasıl etkilenir?

1. 8. vuruşa kayar; iki vuruş atlanınca yalnız son sınır değişir.
2. 10. vuruşa kayar; atlama bekleme süresi ekler.
3. 9. vuruşta kalır; bölüm adı süreyi korur.
4. 6. vuruşa kayar; hazırlığın üç vuruşu da çıkarılır.
5. 7. vuruşa kayar; 9 yerine iki vuruş erken başlar.

5. Kayıt başlığını tamamla

Öğretmen iki ayrı gözlem yapacak: P, yer değiştirmeden duruşunu koruma; R, belirlenmiş yol boyunca kontrollü ilerleme. Formda ikisinin üstüne de yalnız “Süre” yazılmış.

Başlıkları tamamla: P için “___ denge”; R için “___ denge”. İkisinde de yalnız süre yazmanın kaçırabileceği bir davranışı belirt.

6. Hangi prova aynı soruyu sınar?

Öğrenciler, hareket dizisi değişmeden temponun uyumu nasıl etkilediğini inceleyecek. İlk prova dört hareketli ve yavaş. İkinci prova için beş öneri var. Alan, katılımcılar ve öğretmenin güvenlik koşulları korunacak.

Hangi öneri sorulan değişkeni en açık biçimde ayırır?

1. Aynı tempoda iki yeni hareket eklemek.
2. Aynı dört hareketi aynı sırayla, öğretmenin uygun bulduğu farklı tempoda denemek.
3. Tempoyu değiştirirken hareket sırasını da ters çevirmek.
4. Aynı dört hareketi koruyup yalnız iki öğrenciyi değiştirmek.
5. Diziyi kısaltıp tempoyu artırmak.

7. Haftalık planın boşluğu

Bir öğrenci haftalık dosyasına etkinlik sürelerini ayrıntılı yazıyor; dinlenme düzeni ve günlük beslenme alışkanlıklarını kaydetmiyor. Sonraki hafta kendisini daha zorlanmış hissediyor. Neden henüz bilinmiyor.

Hangi ilk değerlendirme dosyayı en uygun biçimde tamamlar?

1. Yalnız etkinlik süresini azaltıp nedenin kesin fazla hareket olduğunu yazmak.
2. Sınıftaki en rahat öğrencinin bütün günlük düzenini aynen kopyalamak.
3. Etkinlik, dinlenme ve beslenme düzenini birlikte kaydedip kişisel koşulları öğretmenle değerlendirmek.
4. Etkinlik süresi aynı kaldığı için zorlanma bildirimini kayıttan çıkarmak.
5. Beslenme kaydı ekleyip dinlenme düzenini değerlendirme dışında tutmak.

8. Tek planı herkese vermek

Okul etkinliği sonrası geri bildirimde iki öğrenci farklı ulaşım saatleri ve dinlenme olanakları bildiriyor. Ekip, en çok katılan öğrencinin planını bütün gruba aynen dağıtmak istiyor.

Ortak amacı koruyan ama kişisel koşulları dikkate alan üç parçalı plan öner: toplanacak bilgi, öğretmenle verilecek karar, izlenecek sonuç.

9. Dar geçitte sıra

Kontrollü yürüme parkurunda iki grup aynı dar geçidi kullanacak. Öğretmen geçitte aynı anda yalnız bir grup bulunmasını istiyor. A grubu 2–4. sayımlarda geçitte; B üç sayım süren geçişini 1, 3, 4, 5 veya 6’da başlatabilir. B en geç 7. sayımda geçidi bitirmeli.

B hangi sayımda başlamalıdır?

1. 1; 1–3 aralığı A başlamadan önce açılır.
2. 3; A’nın ortasına gelmek beklemeyi azaltır.
3. 4; A’nın son sayımı boş kabul edilir.
4. 6; 6–8 aralığı en geniş boşluğu sağlar.
5. 5; 5–7 aralığı hem çakışmaz hem bitiş sınırını karşılar.

10. Gecikme mi, hız değişimi mi?

Üç hareketin başlangıcı ortak sayımda 1, 5 ve 9 olmalı. Kayıtta öğrenci bunlara 2, 6 ve 10’da başlıyor. Her iki listede de komşu başlangıçlar arasında dört vuruş var.

İlk prova odağı için en güçlü yorum hangisidir?

1. Başlangıçlar bir vuruş kaymış; aralıklar korunmuş. Önce ortak giriş çalışılmalı.
2. Aralıklar giderek büyümüş; her harekette hızlanma çalışılmalı.
3. Son hareket geç başladığı için yalnız son hareket kısaltılmalı.
4. Başlangıç aralıkları aynı olduğundan giriş de doğru kabul edilmeli.
5. İlk hareketi iki vuruş erkene alıp diğer başlangıçları korumak yeterli.

11. Kanıtı hedefe eşleştir

Hedefler: 1—sabit duruşta konum kontrolü; 2—hareketli yolda kontrol. K kaydı “duruşunu bozmadan bekledi”; L “dönüşlerde yol içinde kaldı”; M “parkuru kısa sürede bitirdi” diyor.

K ve L’yi hedeflerle eşleştir. M neden tek başına 2. hedef için yeterli değildir?

12. Afişin sakladığı koşul

Etkinlik afişi “Düzenli hareket eden herkes için aynı beslenme ve dinlenme planı yeterlidir.” diyor. Ders notu etkinlik, beslenme ve dinlenmeyi birlikte ele alıyor; kişisel gereksinimlerin farklılaşabileceğini belirtiyor.

Hangi düzeltme iki bilgiyi birlikte korur?

1. Hareket süresi eşit olanların diğer bütün gereksinimleri de eşit kabul edilir.
2. Kişisel farklar bulunduğundan ortak sağlıklı yaşam ilkeleri dosyadan çıkarılır.
3. Üç alan birlikte planlanır; düzen kişinin koşulları dikkate alınarak değerlendirilir.
4. Dinlenme süresi yazılınca beslenme düzenini incelemek gereksizleşir.
5. Beslenme ve dinlenme herkeste eşitlenir; yalnız etkinlik türü değişebilir.

13. Hareket sırası ve ortak bitiş

Ritmik dizide A iki, B üç, C bir vuruş sürüyor. A ilk, C son olacak; B bölünmeyecek. Dizi 6. vuruşun sonunda bitecek. Bir taslak A–C–B olarak yazılmış.

Hangi düzeltme bütün koşulları karşılar?

1. B–A–C; toplamın altı olması ilk hareket koşulunu karşılar.
2. A–C–B; toplam altı olduğu için sıra değişmemelidir.
3. A–B’nin bir kısmı–C–B’nin kalanı; C ortada kalabilir.
4. A–B–C; toplam 2+3+1=6, ilk ve son koşulları uygundur.
5. A–B–C–C; kapanışın tekrarı bitişi korur.

14. Gözlemden yeni plana

Plan kartları karışmış: K—yeni düzenin uygulanmasını izle; L—katılımın aksadığı günleri ve koşulları kaydet; M—öğretmenle uygun değişikliği seç; N—yeni ve eski düzeni aynı hedefe göre karşılaştır.

Kartları sırala. Yalnız N’yi yaparak başlanmasının neden yeterli olmayacağını açıkla.

15. Hız ve kontrol birlikte

İki denemede aynı kısa yol kullanılıyor. K: 12 saniye, yol dışına sıfır adım. L: 9 saniye, yol dışına üç adım. Hedef önce yolu kontrollü tamamlamak; süre yalnız bu koşul sağlanırsa karşılaştırılacak.

Verilen değerlendirme kuralına göre hangi sonuç uygundur?

1. K kontrol koşulunu sağlıyor; L’nin kısa süresi bu koşulun yerine geçmez.
2. L üç saniye kısa olduğu için kontrol ön koşulunu da sağlamıştır.
3. K ile L’nin süre ortalaması alınarak ikisi de başarılı sayılmalıdır.
4. Üç adım üç saniye kazanca eşitlenip iki deneme eşdeğer kabul edilmelidir.
5. K yavaş olduğu için yol içinde kalmasının değerlendirmeye katkısı yoktur.

16. Aynı ritim, farklı hareket

Bir öğrenci “Ortak ritim için herkes aynı hareketi yapmalıdır.” diyor. Öğretmen iki güvenli hareket seçeneğine izin veriyor: kol hareketi ve yerinde adım. İkisinin başlangıç ve bitişleri ortak sayımla düzenlenebilir.

İddiaya karşı örnek olacak kısa bir grup düzeni öner. Hangi zaman koşullarını eşitleyip hangi hareket farkını koruduğunu açıkla.

17. Plan notundaki iki boşluk

Öğrenci dosyasına “Katılmadığım günleri yalnız sayı olarak yazdım. Planı geliştirmek için o günlerdeki ___ ve denediğim ___ da kaydetmeliyim.” notunu ekleyecek. Bir gün servis saati değişmiş, başka gün etkinlik alanı kapalıymış.

Boşlukları bağlama uygun tamamla. Bu bilgilerin hangi farklı plan kararlarına yardım edeceğini açıkla.

18. Yön değişimi ile kapanış

Ritmik dizide öğrenci başlangıçta ön duvara bakıyor. A hareketi çeyrek tur sağa, B çeyrek tur sola dönüş içeriyor; C yön değiştirmiyor. Dizi A ile başlayıp C ile bitecek ve başlangıç yönüne dönülecek.

Hangi üç hareketlik sıra verilen koşulları karşılar?

1. A–A–C; iki sağ dönüş başlangıç yönüne döndürür.
2. B–A–C; dönüş toplamı sıfır olduğu için bütün koşullar sağlanır.
3. A–C–B; yön uygun olsa da kapanış sırası önemli değildir.
4. A–B–C; sağ ve sol çeyrek dönüş birbirini dengeler.
5. A–C–C; son iki hareket yön değiştirmediği için başlangıç yönü korunur.

19. Geri bildirimin iki parçası

Aynı yolda ilk denemede iki dönüşten birinde, ikinci denemede iki dönüşün ikisinde kontrol korunmuş. Ancak ikinci deneme daha yavaş yapılmış. Arkadaşın notu “Dengen tamamen gelişti.” şeklinde.

Gözlenen ilerlemeyi koruyarak notu yeniden yaz. Hız farkı nedeniyle hangi ek karşılaştırmaya ihtiyaç duyulduğunu belirt.

20. Dengeli dosya tasarımı

Sınıfın sağlıklı yaşam dosyasında yalnız “Bu hafta kaç dakika hareket ettim?” sorusu var. Dosya kişilerin yarışması için değil, kendi düzenlerini öğretmenle değerlendirmeleri için kullanılacak.

Dosyaya birbirinden farklı üç alan ekle. Alanlardan en az biri dinlenmeyle, biri beslenme düzeniyle ilgili olsun; bilgilerden doğrudan tanı veya herkese aynı reçete çıkarılmamasının nedenini belirt.