Müzik

1. Altı dakikayı nereye ayıralım?

Koro, kısa eserin dört bölümünü aynı koşullarda üç kez deniyor. Öğretmen, ortak girişte veya sözcüklerin anlaşılmasında en az iki kez güçlük kaydedilen bölümlere öncelik verecek. Her seçilen bölüm 3 dakika çalışılacak; toplam 6 dakika var. Tablodaki sayılar güçlük görülen deneme sayısıdır.

Görseldeki bilgiler: Prova tablosu: Bölüm | Giriş güçlüğü | Sözcük güçlüğü. K: 0, 1. L: 2, 0. M: 1, 1. N: 0, 3. Her sütunun üst sınırı 3 tür.

Hangi iki bölüm, verilen öncelik kuralına göre seçilmelidir?

1. K ve M; iki sütunda da kayıt bulunanlar seçilir.
2. L ve N; en az bir ölçütte iki veya daha çok güçlük vardır.
3. M ve N; iki sütunun sayıları toplanmalıdır.
4. K ve L; eserin başından çalışmak her koşulda önceliklidir.

2. Küçük konserin iki eseri

Okul gösterisine tam iki eser seçilecek. Biri marş, diğeri okul şarkısı olmalı; toplam süre 5 dakikayı aşmamalı. Öğretmenin tamamını çalıştırdığı eserler kullanılacak. Türlerin birbirinden üstün olduğu söylenmiyor; amaç programı çeşitlendirmek.

Görseldeki bilgiler: Eser kartları (tamamı kurmaca): P—okul şarkısı, 2 dakika, tamamı çalışıldı. R—marş, 3 dakika, tamamı çalışıldı. S—marş, 2 dakika, yalnız ilk bölüm çalışıldı. T—okul şarkısı, 4 dakika, tamamı çalışıldı.

Hangi seçim bütün koşulları karşılar?

1. P ve S; toplamları 4 dakika olduğu için.
2. R ve T; türleri farklı olduğu için.
3. P ve T; ikisi de tamamen çalışıldığı için.
4. P ve R; tür, hazırlık ve süre koşulları birlikte sağlandığı için.

3. İşaret görülmediğinde

Koro öğretmenin el işaretiyle başlıyor. Arka sıradaki iki öğrenci işareti göremediği için geç giriyor. Sözleri bilen bütün öğrenciler birlikte başlayabilmek istiyor.

Önce hangi değişiklik denenmelidir?

1. Herkesin görebildiği ortak bir başlangıç işareti kullanmak.
2. Yalnız arka sıradaki öğrencilerin sesini yükseltmek.
3. Parçanın son bölümünü daha uzun çalışmak.
4. Öğrencileri farklı anlarda başlatıp bitişi eşitlemek.

4. Sözler neden anlaşılmıyor?

İlk kayıtta eşlik korodan çok yüksek duyuluyor. İkinci kayıtta eşlik azaltılınca aynı sözler daha anlaşılır oluyor. Koro iki denemede aynı biçimde söylüyor.

Bu iki kayıt hangi prova kararını destekler?

1. Sözlerin anlaşılması için koroyu her zaman daha hızlı söyletmek.
2. Söz anlaşılmasını koruyan bir eşlik dengesi denemek.
3. Anlaşılmayan bütün sözcükleri eserden çıkarmak.
4. İlk kaydın eşlik düzeyini hiçbir değişiklik yapmadan korumak.

5. Dinleme notunu tamamla

Bir öğrenci kaydı dinleyince “Beni yolculuğa çıkaran bir müzikti.” yazıyor. Başka bir öğrenci “İlk bölümde tek çalgı duyuldu, sonra sesler birlikte geldi.” diye not alıyor.

Bu iki notun farklı işlevlerini açıkla ve ilk nota kanıt ekleyecek bir soru yaz.

6. Hız mı, ses düzeyi mi?

Öğrenciler aynı kısa bölümü önce hafif, sonra daha güçlü sesle söylüyor. Öğretmenin saydığı vuruşlar iki denemede aynı hızda ilerliyor.

Kayıtlara uygun açıklama hangisidir?

1. Gürlük artınca vuruşlar da kesin hızlanmıştır.
2. Daha hafif söylemek parçayı mutlaka uzatmıştır.
3. Vuruşlar aynıysa duyulan hiçbir özellik değişmemiştir.
4. Gürlük değişmiş, vuruşların hızı korunmuştur.

7. Bir bölümü seçmek

Koro kaydında başlangıç uyumlu, orta bölümde sözcükler karışık, bitiş yine uyumludur. Öğretmen önce tek bir sorunu belirleyip kısa çalışma yapılmasını istiyor.

Hangi çalışma hedefi kayda en uygundur?

1. Orta bölümdeki sözcüklerin anlaşılmasını çalışmak.
2. Baştan sona yalnız başlangıç işaretini değiştirmek.
3. Bütün eseri daha yüksek sesle tekrar etmek.
4. Bitişi her öğrencinin farklı anda yapmasını istemek.

8. Öneriyi dinlenebilir yap

Bir öğrenci arkadaşına “Daha güzel söyle.” diyor. Arkadaşı neyi değiştirmesi gerektiğini anlayamıyor. Kayıtta iki kişinin son sözcüğü farklı anda bitirdiği duyuluyor.

Belirsiz öneriyi gözlenebilir bir hedefe dönüştür ve hedefin gerçekleşmesini nasıl kontrol edeceğini yaz.

9. Kayıt sırası karışırsa

Bir dosyada “Önce”, diğerinde “Sonra” yazıyor. Fakat iki kaydın hangi çalışmadan önce ve sonra alındığı unutulmuş. Öğrenciler yaptıkları provanın etkisini anlatacak.

Hangi yol en güvenilir karşılaştırmayı sağlar?

1. Daha beğenilen dosyayı kendiliğinden “Sonra” saymak.
2. Dosya boyutu büyük olanı sonraki kayıt kabul etmek.
3. Aynı bölüm için tarih ve çalışma hedefiyle yeni önce–sonra kaydı tutmak.
4. İki dosyaya rastgele etiket koyup karşılaştırmak.

10. Sessiz bölümde sayım

Öğretmen dört eşit vuruş sayıyor. Öğrenciler ilk iki vuruşta söyleyecek, üçüncüde sessiz kalacak, dördüncüde birlikte yeniden başlayacak. Bir öğrenci sessizlikte saymayı bırakıyor.

Ortak girişi koruyan öneri hangisidir?

1. Sessizliğin süresini herkesin kendisinin seçmesi.
2. Üçüncü vuruşu yok sayıp hemen söylemek.
3. Dördüncü vuruşa gelince sayımı baştan başlatmak.
4. Üçüncü vuruşta ses çıkarmadan sayımı sürdürmek.

11. Bir eser için iki bilgi

Sınıf gösteride öğrendiği bir okul şarkısını söyleyecek. Eser adı biliniyor, bestecinin adı ise arkadaşlar arasında farklı hatırlanıyor. Program hemen hazırlanmak isteniyor.

Yanlış bilgi yayımlamadan programı nasıl hazırlarsın? Eksik bilgi için bir doğrulama yolu belirt.

12. Sıra birbirine karışmasın

Sekiz vuruşluk oyunda ilk grup 1–4. vuruşlarda söylüyor. İkinci grup onu dinleyip sonraki dört vuruşta cevap verecek. Gruplar üst üste söylemeyecek ve oyun 8. vuruşta bitecek.

İkinci grubun hangi aralıkta söylemesi gerekir?

1. 3–6. vuruşlar arasında.
2. 5–8. vuruşlar arasında.
3. 4–7. vuruşlar arasında.
4. 6–9. vuruşlar arasında.

13. Hangi not yeniden kullanılabilir?

Dört öğrenci aynı provayı dinliyor. Sonraki çalışmada kullanılacak not, görülen veya duyulan bir durumu ve ilgili bölümü açıkça belirtmelidir.

Hangi not bu iki ölçütü karşılar?

1. Bu koro her zaman başarısız olur.
2. Bence bütün müzikler böyle söylenmelidir.
3. İkinci bölümün son sözcüğünde iki ayrı bitiş duyuldu.
4. Bir yerlerde bir şeyler farklıydı.

14. İki dinleyici, iki duygu

Aynı kayıt için Ela “Bana neşeli geldi.”, Can “Bana heyecanlı geldi.” diyor. İkisi de son bölümde çalgıların birlikte girdiğini belirtiyor.

Bu iki yorum neden aynı anda kabul edilebilir? Ortak kanıtı ve farklı yorumu ayrı ayrı yaz.

15. Duyuruyla müzik çakışmasın

Gösteride eser adı önce dinleyiciye duyurulacak. Duyuru bitince öğretmen başlangıç işareti verecek; koro bundan sonra söyleyecek. Programı sunan öğrenci müzik başladıktan sonra eser adını açıklamayı öneriyor.

Hangi sıra hem duyurunun anlaşılmasını hem ortak girişi korur?

1. Eser adı duyurusu → başlangıç işareti → birlikte söyleme.
2. Birlikte söyleme → eser adı duyurusu → başlangıç işareti.
3. Başlangıç işareti → birlikte söyleme → eser adı duyurusu.
4. Eser adı duyurusu → birlikte söyleme → başlangıç işareti.

16. Prova defterine ölçüt yaz

Sınıfın hedefi “Eseri iyi söylemek.” olarak yazılmış. Öğretmen bu hedefin sonraki kayıtta kontrol edilebilecek üç parçaya ayrılmasını istiyor.

Birlikte söylemeye ilişkin üç gözlenebilir ölçüt yaz. Bunlardan birini nasıl kontrol edeceğini açıkla.

17. Sesini zorlamadan katıl

Bir öğrenci arkadaşlarından daha yüksek söylemeye çalışırken rahatsız hissettiğini belirtiyor. Grup, gösteride herkesin yer almasını istiyor.

Katılımı koruyan ve rahatsızlığı önemseyen bir sonraki adım yaz.

18. İki kaydın farkı

P kaydında bütün çalgılar baştan sona birlikte duyuluyor. R kaydında ilk bölüm tek çalgıyla, ikinci bölüm bütün çalgılarla çalınıyor. Eserin hızı iki kayıtta aynıdır.

Hangi açıklama kayıtlardaki farkı doğru sınırlar?

1. İkinci kaydın bütün bölümleri kesin daha hızlıdır.
2. İlk bölümde tek çalgı olduğu için eser mutlaka kısalmıştır.
3. Çalgı düzeni farklıysa dinleyiciler aynı duyguyu yaşayamaz.
4. Çalgıların katılma düzeni değişmiş; hız aynı kalmıştır.

19. Önce dinle, sonra karar ver

Bir arkadaş “Bu müziği sevmedim; o hâlde grup yanlış çalmış.” diyor. Kayıtta ortak başlangıç ve bitiş var; sözler de anlaşılır duyuluyor.

Beğeni ile uygulama değerlendirmesini ayırarak arkadaşına bir yanıt yaz.

20. Bir sahne için ses planı

Sınıf, gün doğumunu anlatan kısa bir sahne için müzik tasarlıyor. Öğretmen başlangıcın hafif, son bölümün daha güçlü duyulmasını; iki bölümde vuruş hızının aynı kalmasını istiyor. Sözler her bölümde anlaşılacak.

Bu üç koşulu koruyan iki bölümlük ses planı yaz. Planını dinlerken hangi iki özelliği kontrol edeceğini belirt.