Yazılıya birlikte hazırlanalım.   5–12. sınıf
✦ 0 GO coinGO
Şu an çevrim dışısın. Daha önce açtığın bazı sayfaları kullanabilirsin; yeni PDF’ler için bağlantı gerekir.

2026–2027 · 1. DÖNEM 1. YAZILI

7. Sınıf Türkçe
Senaryona göre yazdır, çöz.

Okulunun seçtiği senaryoyu aç. Önce öğrenci kâğıdını çöz; sonra açıklamalı yanıtlar ve puanlama ölçütleriyle kontrol et.

6 senaryoA4 PDFSoruya özel rubrik

Ekrandan çalış

Metni büyütmek veya ekran okuyucuyla çalışmak için senaryonu aç.

Senaryo 1 · Sorular ve örnek yanıtlar

1. İhtiyatlı davranmak · 8 puan

Eski bir fotoğrafın yılı hakkında üç farklı tahmin vardı. Selin, bunlardan birini kesin bilgi gibi yazmak yerine ihtiyatlı davrandı: arşiv kaydını bulana kadar “Tarih bilinmiyor.” notunu kullandı.

“İhtiyatlı” sözcüğünün anlamını bağlamdan tahmin ediniz. Tahmininizi destekleyen davranışı açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

İhtiyatlı, olası bir yanlışa karşı dikkatli ve tedbirli davranmak demektir. Selin’in doğrulanmamış yılı kesin yazmayıp arşiv kaydını beklemesi bu anlamı destekler.

  1. Selin’in hangi hatadan kaçındığını belirle.
  2. Kaçınma davranışının ortak niteliğini sözcük anlamına dönüştür.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

2. Düzeltilen fotoğraf başlığı · 11 puan

Okul dergisi ekibi eski bir meydan fotoğrafına “Kasabamızın ilk pazarı, 1930” başlığını koydu. Duru, fotoğrafın arkasında yalnız “Pazar yeri” yazdığını gördü. Tarihi ve “ilk” olma bilgisini doğrulayacak bir kayıt yoktu. Fotoğrafı getiren kişi de yılını bilmediğini söyledi. Ekip, başlığı “Geçmişten Bir Pazar Görünümü” olarak değiştirdi; altına tarihin henüz belirlenemediğini ekledi. Eski başlığı paylaşan okurlara da düzeltme gönderdi.

Fotoğrafın arkasında ne yazmaktadır? Ekip yeni başlık olarak hangi ifadeyi seçmiş ve altına hangi açıklamayı eklemiştir?

Örnek yanıtı gör

Arkasında “Pazar yeri” yazmaktadır. Yeni başlık “Geçmişten Bir Pazar Görünümü”dür; altına tarihin henüz belirlenemediği açıklaması eklenmiştir.

  1. Fotoğrafın kendisindeki yazı ile ekibin koyduğu başlığı ayır.
  2. Son seçilen başlığı ve açıklamayı bul.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

3. Doğruluk ve yayılma · 12 puan

Okul dergisi ekibi eski bir meydan fotoğrafına “Kasabamızın ilk pazarı, 1930” başlığını koydu. Duru, fotoğrafın arkasında yalnız “Pazar yeri” yazdığını gördü. Tarihi ve “ilk” olma bilgisini doğrulayacak bir kayıt yoktu. Fotoğrafı getiren kişi de yılını bilmediğini söyledi. Ekip, başlığı “Geçmişten Bir Pazar Görünümü” olarak değiştirdi; altına tarihin henüz belirlenemediğini ekledi. Eski başlığı paylaşan okurlara da düzeltme gönderdi.

Bir okur, “İlk başlığı çok kişi paylaştığına göre onu değiştirmeye gerek yok.” diye yazdı.

Okurun görüşünü değerlendiriniz. Bilginin çok paylaşılmasıyla doğruluğu arasındaki ilişkiyi açıklayınız; değerlendirmelerinizi metindeki iki farklı bilgiyle destekleyiniz.

Örnek yanıtı gör

Çok paylaşılması bir bilginin doğru olduğunu kanıtlamaz. Fotoğrafın arkasında yalnız “Pazar yeri” yazması yıl ve ilk pazar iddiasını desteklemez; fotoğrafı getiren kişinin de yılı bilmemesi bu belirsizliği güçlendirir. Bu nedenle başlığın düzeltilmesi gerekir.

  1. İddianın neyi kanıt gerektirdiğini belirle.
  2. Paylaşım sıklığı ile fotoğrafın doğrulanabilir bilgilerini birbirinden ayır.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

4. Sözü bağlamda yeniden kurma · 9 puan

Kayıtların bir kısmı kaybolmuştu. Araştırmacı, kalan belgelerle olayın ancak bir bölümünü açıklayabildi. “Bu notlar geçmişe ışık tutuyor, fakat bütün boşlukları doldurmuyor.” dedi.

“Geçmişe ışık tutmak” sözünü bağlamıyla açıklayınız. Cümlenin hem bilgi sağlama hem de sınırlılık anlamını koruyarak mecazsız bir karşılığını yazınız.

Örnek yanıtı gör

Söz, geçmişte olanların anlaşılmasına yardımcı olmak anlamındadır. “Bu notlar geçmiş hakkında bilgi veriyor, ancak bilinmeyenlerin hepsini açıklamıyor.” denebilir.

  1. Mecazın anlattığı zihinsel işlemi bul.
  2. Fakat bağlacından sonraki sınırı yeni cümlede koru.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

5. Haber yazısı için seçim · 20 puan

Okulun bahçesine üç yeni bank yerleştirildi. Bu olayla ilgili okul gazetesine kısa bir haber yazacaksınız. Bankların tam yeri, kimler tarafından yerleştirildiği ve kullanım amacı henüz araştırılmamıştır.

Yazınızın amacı ve okuyucusunu belirtiniz. Eksik bilgileri tamamlamak için soracağınız iki araştırma sorusunu yazınız. Haberin giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinde hangi bilgiye yer vereceğinizi planlayınız; araştırmadığınız bilgiyi kesinleştirmeyiniz.

Örnek yanıtı gör

Amaç: yeni banklar hakkında öğrencileri bilgilendirmek. Okuyucu: okul topluluğu. Araştırma soruları: Banklar bahçenin hangi bölümüne yerleştirildi? Kimler yerleştirdi? Plan: girişte üç yeni bankın yerleştirildiği; gelişmede araştırma sonrası yeri ve yerleştirenler; sonuçta doğrulanmış kullanım amacı veya bilgi alma yolu verilecek.

  1. Bilinen üç bank bilgisini bilinmeyen ayrıntılardan ayır.
  2. Eksik bilgiyi soru hâline getir; doğrulanacak ayrıntıları plana koşullu yerleştir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

6. Anlatımı zenginleştirme · 15 puan

Bir okul haberindeki cümleler şöyledir: “Öğrenciler bir iş yaptı. Sonra öğretmen de bir iş yaptı. İyi bir sonuç oldu.”

Bu anlatımı okulda yapılan somut bir çalışmayı anlatan 4–5 cümlelik paragrafa dönüştürünüz. “İş yaptı” yerine en az iki belirgin fiil; “sonuç” yerine duruma uygun bir sözcük veya söz grubu kullanınız. Bir neden-sonuç bağlantısı kurunuz.

Örnek yanıtı gör

Öğrenciler okul bahçesindeki kuru yaprakları topladı. Öğretmen, dolan torbaları ortak toplama alanına taşıdı. Her grup görevini zamanında bitirdiği için yürüyüş yolu kısa sürede açıldı. Bu düzenleme, bahçeyi kullananların rahatça geçmesini sağladı.

  1. Belirsiz eylemlerin yerine gözlenebilir işler seç.
  2. Yapılan işin somut etkisini ve nedenini cümleler arasında bağla.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

7. Düzeltme notu · 25 puan

dergi ekibi eski fotoğrafı izmire gönderdi mi

selin de arşivde araştırma yaptı

Metni yazım ve noktalama kurallarına uygun biçimde yeniden yazınız.

Örnek yanıtı gör

Dergi ekibi eski fotoğrafı İzmir’e gönderdi mi?

Selin de arşivde araştırma yaptı.

  1. Özel adı ve cümle başlangıçlarını bul.
  2. Bağlaç, bulunma eki ve soru ekini ayır; cümle sonlarını kontrol et.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

Senaryo 2 · Sorular ve örnek yanıtlar

1. Düzeltilen fotoğraf başlığı · 12 puan

Okul dergisi ekibi eski bir meydan fotoğrafına “Kasabamızın ilk pazarı, 1930” başlığını koydu. Duru, fotoğrafın arkasında yalnız “Pazar yeri” yazdığını gördü. Tarihi ve “ilk” olma bilgisini doğrulayacak bir kayıt yoktu. Fotoğrafı getiren kişi de yılını bilmediğini söyledi. Ekip, başlığı “Geçmişten Bir Pazar Görünümü” olarak değiştirdi; altına tarihin henüz belirlenemediğini ekledi. Eski başlığı paylaşan okurlara da düzeltme gönderdi.

Fotoğrafın arkasında ne yazmaktadır? Ekip yeni başlık olarak hangi ifadeyi seçmiş ve altına hangi açıklamayı eklemiştir?

Örnek yanıtı gör

Arkasında “Pazar yeri” yazmaktadır. Yeni başlık “Geçmişten Bir Pazar Görünümü”dür; altına tarihin henüz belirlenemediği açıklaması eklenmiştir.

  1. Fotoğrafın kendisindeki yazı ile ekibin koyduğu başlığı ayır.
  2. Son seçilen başlığı ve açıklamayı bul.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

2. Sözsüz anlatılan karar · 8 puan

Lina, sınıfta unuttuğu defteri almak için geri döndü. Kapıda yerde bir öğrenci kartı gördü. Kartı çantasına koymak yerine nöbetçi öğretmenin odasına yöneldi.

Lina’nın kartla ilgili ne yapmayı amaçladığı çıkarılabilir? Bu çıkarımınızı metindeki davranışıyla gerekçelendiriniz.

Örnek yanıtı gör

Kartın sahibine ulaşmasını veya güvenli biçimde teslim edilmesini amaçladığı çıkarılabilir. Kendi çantasına koymayıp nöbetçi öğretmenin odasına yönelmesi bu çıkarımı destekler.

  1. Lina’nın tercih ettiği yönü belirle.
  2. Öğretmene gitmenin kayıp kartla ilgili olası amacını davranıştan çıkar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

3. Yemekhane girişindeki değişim · 16 puan

Okul yemekhanesinde öğrenciler hangi sıraya gireceklerini anlayamadıkları için girişte yığılma oluyordu. Kapı görevlisi aynı açıklamayı tekrar tekrar yapmak zorunda kalıyordu. Ertesi hafta kapıya sınıf düzeylerini gösteren belirgin levhalar asıldı. Öğrenciler kendi sıralarına doğrudan yönelmeye başladı; girişte bekleme süresi kısaldı.

Metindeki sorunu, getirilen çözümü ve çözümün gözlenen sonucunu ayırarak yazınız. Bu bilgiler metinde hangi yapı içinde düzenlenmiştir?

Örnek yanıtı gör

Sorun: öğrencilerin hangi sıraya gireceklerini bilmemesi ve yığılma. Çözüm: sınıf düzeylerini gösteren levhalar asılması. Sonuç: doğru sıralara yönelme ve beklemenin azalması. Metin sorun–çözüm düzenindedir; sonuç da çözümün etkisini gösterir.

  1. Başlangıçtaki güçlüğü ve sonradan yapılan müdahaleyi ayır.
  2. Son cümledeki değişimi müdahalenin sonucu olarak sınıflandır.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

4. Dijital arşivin anahtarları · 15 puan

Dijital arşiv, belgelerin yalnız bilgisayara aktarılması değildir. Her belgenin tarihi, kaynağı ve konusu da kaydedilmelidir. Bu bilgiler belgenin aranmasını ve doğrulanmasını kolaylaştırır. Dosyaların yedeklenmesi ise teknik bir sorun olduğunda kaybı azaltır. Düzenli adlandırma ve yedekleme birlikte arşivin kullanılabilirliğini korur.

Metni temsil eden üç anahtar kelime veya kelime grubu belirleyiniz. Bunlardan ikisinin dijital arşivin kullanılabilirliğine katkısını metne dayanarak açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Belge bilgileri, düzenli adlandırma ve yedekleme seçilebilir. Belgenin tarihi/kaynağı/konusu arama ve doğrulamayı kolaylaştırır; yedekleme teknik sorunlarda kayıp riskini azaltır.

  1. Metinde hangi işlemlerin neden gerekli görüldüğünü bul.
  2. Anahtar kelimeyi sağladığı işleve bağla.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

5. Haber yazısı için seçim · 21 puan

Okulun bahçesine üç yeni bank yerleştirildi. Bu olayla ilgili okul gazetesine kısa bir haber yazacaksınız. Bankların tam yeri, kimler tarafından yerleştirildiği ve kullanım amacı henüz araştırılmamıştır.

Yazınızın amacı ve okuyucusunu belirtiniz. Eksik bilgileri tamamlamak için soracağınız iki araştırma sorusunu yazınız. Haberin giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinde hangi bilgiye yer vereceğinizi planlayınız; araştırmadığınız bilgiyi kesinleştirmeyiniz.

Örnek yanıtı gör

Amaç: yeni banklar hakkında öğrencileri bilgilendirmek. Okuyucu: okul topluluğu. Araştırma soruları: Banklar bahçenin hangi bölümüne yerleştirildi? Kimler yerleştirdi? Plan: girişte üç yeni bankın yerleştirildiği; gelişmede araştırma sonrası yeri ve yerleştirenler; sonuçta doğrulanmış kullanım amacı veya bilgi alma yolu verilecek.

  1. Bilinen üç bank bilgisini bilinmeyen ayrıntılardan ayır.
  2. Eksik bilgiyi soru hâline getir; doğrulanacak ayrıntıları plana koşullu yerleştir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

6. Düzeltme notu · 28 puan

dergi ekibi eski fotoğrafı izmire gönderdi mi

selin de arşivde araştırma yaptı

Metni yazım ve noktalama kurallarına uygun biçimde yeniden yazınız.

Örnek yanıtı gör

Dergi ekibi eski fotoğrafı İzmir’e gönderdi mi?

Selin de arşivde araştırma yaptı.

  1. Özel adı ve cümle başlangıçlarını bul.
  2. Bağlaç, bulunma eki ve soru ekini ayır; cümle sonlarını kontrol et.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

Senaryo 3 · Sorular ve örnek yanıtlar

1. İhtiyatlı davranmak · 8 puan

Eski bir fotoğrafın yılı hakkında üç farklı tahmin vardı. Selin, bunlardan birini kesin bilgi gibi yazmak yerine ihtiyatlı davrandı: arşiv kaydını bulana kadar “Tarih bilinmiyor.” notunu kullandı.

“İhtiyatlı” sözcüğünün anlamını bağlamdan tahmin ediniz. Tahmininizi destekleyen davranışı açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

İhtiyatlı, olası bir yanlışa karşı dikkatli ve tedbirli davranmak demektir. Selin’in doğrulanmamış yılı kesin yazmayıp arşiv kaydını beklemesi bu anlamı destekler.

  1. Selin’in hangi hatadan kaçındığını belirle.
  2. Kaçınma davranışının ortak niteliğini sözcük anlamına dönüştür.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

2. Düzeltilen fotoğraf başlığı · 12 puan

Okul dergisi ekibi eski bir meydan fotoğrafına “Kasabamızın ilk pazarı, 1930” başlığını koydu. Duru, fotoğrafın arkasında yalnız “Pazar yeri” yazdığını gördü. Tarihi ve “ilk” olma bilgisini doğrulayacak bir kayıt yoktu. Fotoğrafı getiren kişi de yılını bilmediğini söyledi. Ekip, başlığı “Geçmişten Bir Pazar Görünümü” olarak değiştirdi; altına tarihin henüz belirlenemediğini ekledi. Eski başlığı paylaşan okurlara da düzeltme gönderdi.

Fotoğrafın arkasında ne yazmaktadır? Ekip yeni başlık olarak hangi ifadeyi seçmiş ve altına hangi açıklamayı eklemiştir?

Örnek yanıtı gör

Arkasında “Pazar yeri” yazmaktadır. Yeni başlık “Geçmişten Bir Pazar Görünümü”dür; altına tarihin henüz belirlenemediği açıklaması eklenmiştir.

  1. Fotoğrafın kendisindeki yazı ile ekibin koyduğu başlığı ayır.
  2. Son seçilen başlığı ve açıklamayı bul.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

3. Arşiv gezisinin düzeni · 12 puan

Arşiv kulübü, perşembe sabahı kent müzesine gidecektir. Grup önce fotoğraf bölümünü, sonra mektup bölümünü inceleyecektir. Her öğrenci seçtiği bir belgenin tarihini ve kim tarafından oluşturulduğunu not alacaktır. Bilgisi eksik belgelerde tahmin yazılmayacak, eksik alan belirtilecektir. Gezi notları cuma günü okul panosunda paylaşılacaktır.

Grup bölümleri hangi sırayla inceleyecektir? Öğrenciler seçtikleri belgenin hangi iki bilgisini kaydedecektir?

Örnek yanıtı gör

Önce fotoğraf, sonra mektup bölümü incelenecektir. Belgenin tarihi ve kim tarafından oluşturulduğu kaydedilecektir.

  1. Önce ve sonra sözcüklerini izleyerek gezi sırasını belirle.
  2. Not alma yönergesindeki iki öğeyi seç.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

4. Sözsüz anlatılan karar · 8 puan

Lina, sınıfta unuttuğu defteri almak için geri döndü. Kapıda yerde bir öğrenci kartı gördü. Kartı çantasına koymak yerine nöbetçi öğretmenin odasına yöneldi.

Lina’nın kartla ilgili ne yapmayı amaçladığı çıkarılabilir? Bu çıkarımınızı metindeki davranışıyla gerekçelendiriniz.

Örnek yanıtı gör

Kartın sahibine ulaşmasını veya güvenli biçimde teslim edilmesini amaçladığı çıkarılabilir. Kendi çantasına koymayıp nöbetçi öğretmenin odasına yönelmesi bu çıkarımı destekler.

  1. Lina’nın tercih ettiği yönü belirle.
  2. Öğretmene gitmenin kayıp kartla ilgili olası amacını davranıştan çıkar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

5. Sözü bağlamda yeniden kurma · 12 puan

Kayıtların bir kısmı kaybolmuştu. Araştırmacı, kalan belgelerle olayın ancak bir bölümünü açıklayabildi. “Bu notlar geçmişe ışık tutuyor, fakat bütün boşlukları doldurmuyor.” dedi.

“Geçmişe ışık tutmak” sözünü bağlamıyla açıklayınız. Cümlenin hem bilgi sağlama hem de sınırlılık anlamını koruyarak mecazsız bir karşılığını yazınız.

Örnek yanıtı gör

Söz, geçmişte olanların anlaşılmasına yardımcı olmak anlamındadır. “Bu notlar geçmiş hakkında bilgi veriyor, ancak bilinmeyenlerin hepsini açıklamıyor.” denebilir.

  1. Mecazın anlattığı zihinsel işlemi bul.
  2. Fakat bağlacından sonraki sınırı yeni cümlede koru.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

6. Haber yazısı için seçim · 21 puan

Okulun bahçesine üç yeni bank yerleştirildi. Bu olayla ilgili okul gazetesine kısa bir haber yazacaksınız. Bankların tam yeri, kimler tarafından yerleştirildiği ve kullanım amacı henüz araştırılmamıştır.

Yazınızın amacı ve okuyucusunu belirtiniz. Eksik bilgileri tamamlamak için soracağınız iki araştırma sorusunu yazınız. Haberin giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinde hangi bilgiye yer vereceğinizi planlayınız; araştırmadığınız bilgiyi kesinleştirmeyiniz.

Örnek yanıtı gör

Amaç: yeni banklar hakkında öğrencileri bilgilendirmek. Okuyucu: okul topluluğu. Araştırma soruları: Banklar bahçenin hangi bölümüne yerleştirildi? Kimler yerleştirdi? Plan: girişte üç yeni bankın yerleştirildiği; gelişmede araştırma sonrası yeri ve yerleştirenler; sonuçta doğrulanmış kullanım amacı veya bilgi alma yolu verilecek.

  1. Bilinen üç bank bilgisini bilinmeyen ayrıntılardan ayır.
  2. Eksik bilgiyi soru hâline getir; doğrulanacak ayrıntıları plana koşullu yerleştir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

7. Düzeltme notu · 27 puan

dergi ekibi eski fotoğrafı izmire gönderdi mi

selin de arşivde araştırma yaptı

Metni yazım ve noktalama kurallarına uygun biçimde yeniden yazınız.

Örnek yanıtı gör

Dergi ekibi eski fotoğrafı İzmir’e gönderdi mi?

Selin de arşivde araştırma yaptı.

  1. Özel adı ve cümle başlangıçlarını bul.
  2. Bağlaç, bulunma eki ve soru ekini ayır; cümle sonlarını kontrol et.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

Senaryo 4 · Sorular ve örnek yanıtlar

1. İhtiyatlı davranmak · 8 puan

Eski bir fotoğrafın yılı hakkında üç farklı tahmin vardı. Selin, bunlardan birini kesin bilgi gibi yazmak yerine ihtiyatlı davrandı: arşiv kaydını bulana kadar “Tarih bilinmiyor.” notunu kullandı.

“İhtiyatlı” sözcüğünün anlamını bağlamdan tahmin ediniz. Tahmininizi destekleyen davranışı açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

İhtiyatlı, olası bir yanlışa karşı dikkatli ve tedbirli davranmak demektir. Selin’in doğrulanmamış yılı kesin yazmayıp arşiv kaydını beklemesi bu anlamı destekler.

  1. Selin’in hangi hatadan kaçındığını belirle.
  2. Kaçınma davranışının ortak niteliğini sözcük anlamına dönüştür.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

2. Düzeltilen fotoğraf başlığı · 12 puan

Okul dergisi ekibi eski bir meydan fotoğrafına “Kasabamızın ilk pazarı, 1930” başlığını koydu. Duru, fotoğrafın arkasında yalnız “Pazar yeri” yazdığını gördü. Tarihi ve “ilk” olma bilgisini doğrulayacak bir kayıt yoktu. Fotoğrafı getiren kişi de yılını bilmediğini söyledi. Ekip, başlığı “Geçmişten Bir Pazar Görünümü” olarak değiştirdi; altına tarihin henüz belirlenemediğini ekledi. Eski başlığı paylaşan okurlara da düzeltme gönderdi.

Fotoğrafın arkasında ne yazmaktadır? Ekip yeni başlık olarak hangi ifadeyi seçmiş ve altına hangi açıklamayı eklemiştir?

Örnek yanıtı gör

Arkasında “Pazar yeri” yazmaktadır. Yeni başlık “Geçmişten Bir Pazar Görünümü”dür; altına tarihin henüz belirlenemediği açıklaması eklenmiştir.

  1. Fotoğrafın kendisindeki yazı ile ekibin koyduğu başlığı ayır.
  2. Son seçilen başlığı ve açıklamayı bul.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

3. Arşiv gezisinin düzeni · 14 puan

Arşiv kulübü, perşembe sabahı kent müzesine gidecektir. Grup önce fotoğraf bölümünü, sonra mektup bölümünü inceleyecektir. Her öğrenci seçtiği bir belgenin tarihini ve kim tarafından oluşturulduğunu not alacaktır. Bilgisi eksik belgelerde tahmin yazılmayacak, eksik alan belirtilecektir. Gezi notları cuma günü okul panosunda paylaşılacaktır.

Grup bölümleri hangi sırayla inceleyecektir? Öğrenciler seçtikleri belgenin hangi iki bilgisini kaydedecektir?

Örnek yanıtı gör

Önce fotoğraf, sonra mektup bölümü incelenecektir. Belgenin tarihi ve kim tarafından oluşturulduğu kaydedilecektir.

  1. Önce ve sonra sözcüklerini izleyerek gezi sırasını belirle.
  2. Not alma yönergesindeki iki öğeyi seç.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

4. Sözsüz anlatılan karar · 8 puan

Lina, sınıfta unuttuğu defteri almak için geri döndü. Kapıda yerde bir öğrenci kartı gördü. Kartı çantasına koymak yerine nöbetçi öğretmenin odasına yöneldi.

Lina’nın kartla ilgili ne yapmayı amaçladığı çıkarılabilir? Bu çıkarımınızı metindeki davranışıyla gerekçelendiriniz.

Örnek yanıtı gör

Kartın sahibine ulaşmasını veya güvenli biçimde teslim edilmesini amaçladığı çıkarılabilir. Kendi çantasına koymayıp nöbetçi öğretmenin odasına yönelmesi bu çıkarımı destekler.

  1. Lina’nın tercih ettiği yönü belirle.
  2. Öğretmene gitmenin kayıp kartla ilgili olası amacını davranıştan çıkar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

5. Sözü bağlamda yeniden kurma · 12 puan

Kayıtların bir kısmı kaybolmuştu. Araştırmacı, kalan belgelerle olayın ancak bir bölümünü açıklayabildi. “Bu notlar geçmişe ışık tutuyor, fakat bütün boşlukları doldurmuyor.” dedi.

“Geçmişe ışık tutmak” sözünü bağlamıyla açıklayınız. Cümlenin hem bilgi sağlama hem de sınırlılık anlamını koruyarak mecazsız bir karşılığını yazınız.

Örnek yanıtı gör

Söz, geçmişte olanların anlaşılmasına yardımcı olmak anlamındadır. “Bu notlar geçmiş hakkında bilgi veriyor, ancak bilinmeyenlerin hepsini açıklamıyor.” denebilir.

  1. Mecazın anlattığı zihinsel işlemi bul.
  2. Fakat bağlacından sonraki sınırı yeni cümlede koru.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

6. Anlatımı zenginleştirme · 18 puan

Bir okul haberindeki cümleler şöyledir: “Öğrenciler bir iş yaptı. Sonra öğretmen de bir iş yaptı. İyi bir sonuç oldu.”

Bu anlatımı okulda yapılan somut bir çalışmayı anlatan 4–5 cümlelik paragrafa dönüştürünüz. “İş yaptı” yerine en az iki belirgin fiil; “sonuç” yerine duruma uygun bir sözcük veya söz grubu kullanınız. Bir neden-sonuç bağlantısı kurunuz.

Örnek yanıtı gör

Öğrenciler okul bahçesindeki kuru yaprakları topladı. Öğretmen, dolan torbaları ortak toplama alanına taşıdı. Her grup görevini zamanında bitirdiği için yürüyüş yolu kısa sürede açıldı. Bu düzenleme, bahçeyi kullananların rahatça geçmesini sağladı.

  1. Belirsiz eylemlerin yerine gözlenebilir işler seç.
  2. Yapılan işin somut etkisini ve nedenini cümleler arasında bağla.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

7. Düzeltme notu · 28 puan

dergi ekibi eski fotoğrafı izmire gönderdi mi

selin de arşivde araştırma yaptı

Metni yazım ve noktalama kurallarına uygun biçimde yeniden yazınız.

Örnek yanıtı gör

Dergi ekibi eski fotoğrafı İzmir’e gönderdi mi?

Selin de arşivde araştırma yaptı.

  1. Özel adı ve cümle başlangıçlarını bul.
  2. Bağlaç, bulunma eki ve soru ekini ayır; cümle sonlarını kontrol et.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

Senaryo 5 · Sorular ve örnek yanıtlar

1. İhtiyatlı davranmak · 8 puan

Eski bir fotoğrafın yılı hakkında üç farklı tahmin vardı. Selin, bunlardan birini kesin bilgi gibi yazmak yerine ihtiyatlı davrandı: arşiv kaydını bulana kadar “Tarih bilinmiyor.” notunu kullandı.

“İhtiyatlı” sözcüğünün anlamını bağlamdan tahmin ediniz. Tahmininizi destekleyen davranışı açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

İhtiyatlı, olası bir yanlışa karşı dikkatli ve tedbirli davranmak demektir. Selin’in doğrulanmamış yılı kesin yazmayıp arşiv kaydını beklemesi bu anlamı destekler.

  1. Selin’in hangi hatadan kaçındığını belirle.
  2. Kaçınma davranışının ortak niteliğini sözcük anlamına dönüştür.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

2. Düzeltilen fotoğraf başlığı · 12 puan

Okul dergisi ekibi eski bir meydan fotoğrafına “Kasabamızın ilk pazarı, 1930” başlığını koydu. Duru, fotoğrafın arkasında yalnız “Pazar yeri” yazdığını gördü. Tarihi ve “ilk” olma bilgisini doğrulayacak bir kayıt yoktu. Fotoğrafı getiren kişi de yılını bilmediğini söyledi. Ekip, başlığı “Geçmişten Bir Pazar Görünümü” olarak değiştirdi; altına tarihin henüz belirlenemediğini ekledi. Eski başlığı paylaşan okurlara da düzeltme gönderdi.

Fotoğrafın arkasında ne yazmaktadır? Ekip yeni başlık olarak hangi ifadeyi seçmiş ve altına hangi açıklamayı eklemiştir?

Örnek yanıtı gör

Arkasında “Pazar yeri” yazmaktadır. Yeni başlık “Geçmişten Bir Pazar Görünümü”dür; altına tarihin henüz belirlenemediği açıklaması eklenmiştir.

  1. Fotoğrafın kendisindeki yazı ile ekibin koyduğu başlığı ayır.
  2. Son seçilen başlığı ve açıklamayı bul.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

3. Arşiv gezisinin düzeni · 14 puan

Arşiv kulübü, perşembe sabahı kent müzesine gidecektir. Grup önce fotoğraf bölümünü, sonra mektup bölümünü inceleyecektir. Her öğrenci seçtiği bir belgenin tarihini ve kim tarafından oluşturulduğunu not alacaktır. Bilgisi eksik belgelerde tahmin yazılmayacak, eksik alan belirtilecektir. Gezi notları cuma günü okul panosunda paylaşılacaktır.

Grup bölümleri hangi sırayla inceleyecektir? Öğrenciler seçtikleri belgenin hangi iki bilgisini kaydedecektir?

Örnek yanıtı gör

Önce fotoğraf, sonra mektup bölümü incelenecektir. Belgenin tarihi ve kim tarafından oluşturulduğu kaydedilecektir.

  1. Önce ve sonra sözcüklerini izleyerek gezi sırasını belirle.
  2. Not alma yönergesindeki iki öğeyi seç.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

4. Sözü bağlamda yeniden kurma · 12 puan

Kayıtların bir kısmı kaybolmuştu. Araştırmacı, kalan belgelerle olayın ancak bir bölümünü açıklayabildi. “Bu notlar geçmişe ışık tutuyor, fakat bütün boşlukları doldurmuyor.” dedi.

“Geçmişe ışık tutmak” sözünü bağlamıyla açıklayınız. Cümlenin hem bilgi sağlama hem de sınırlılık anlamını koruyarak mecazsız bir karşılığını yazınız.

Örnek yanıtı gör

Söz, geçmişte olanların anlaşılmasına yardımcı olmak anlamındadır. “Bu notlar geçmiş hakkında bilgi veriyor, ancak bilinmeyenlerin hepsini açıklamıyor.” denebilir.

  1. Mecazın anlattığı zihinsel işlemi bul.
  2. Fakat bağlacından sonraki sınırı yeni cümlede koru.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

5. Haber yazısı için seçim · 24 puan

Okulun bahçesine üç yeni bank yerleştirildi. Bu olayla ilgili okul gazetesine kısa bir haber yazacaksınız. Bankların tam yeri, kimler tarafından yerleştirildiği ve kullanım amacı henüz araştırılmamıştır.

Yazınızın amacı ve okuyucusunu belirtiniz. Eksik bilgileri tamamlamak için soracağınız iki araştırma sorusunu yazınız. Haberin giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinde hangi bilgiye yer vereceğinizi planlayınız; araştırmadığınız bilgiyi kesinleştirmeyiniz.

Örnek yanıtı gör

Amaç: yeni banklar hakkında öğrencileri bilgilendirmek. Okuyucu: okul topluluğu. Araştırma soruları: Banklar bahçenin hangi bölümüne yerleştirildi? Kimler yerleştirdi? Plan: girişte üç yeni bankın yerleştirildiği; gelişmede araştırma sonrası yeri ve yerleştirenler; sonuçta doğrulanmış kullanım amacı veya bilgi alma yolu verilecek.

  1. Bilinen üç bank bilgisini bilinmeyen ayrıntılardan ayır.
  2. Eksik bilgiyi soru hâline getir; doğrulanacak ayrıntıları plana koşullu yerleştir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

6. Düzeltme notu · 30 puan

dergi ekibi eski fotoğrafı izmire gönderdi mi

selin de arşivde araştırma yaptı

Metni yazım ve noktalama kurallarına uygun biçimde yeniden yazınız.

Örnek yanıtı gör

Dergi ekibi eski fotoğrafı İzmir’e gönderdi mi?

Selin de arşivde araştırma yaptı.

  1. Özel adı ve cümle başlangıçlarını bul.
  2. Bağlaç, bulunma eki ve soru ekini ayır; cümle sonlarını kontrol et.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

Senaryo 6 · Sorular ve örnek yanıtlar

1. İhtiyatlı davranmak · 8 puan

Eski bir fotoğrafın yılı hakkında üç farklı tahmin vardı. Selin, bunlardan birini kesin bilgi gibi yazmak yerine ihtiyatlı davrandı: arşiv kaydını bulana kadar “Tarih bilinmiyor.” notunu kullandı.

“İhtiyatlı” sözcüğünün anlamını bağlamdan tahmin ediniz. Tahmininizi destekleyen davranışı açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

İhtiyatlı, olası bir yanlışa karşı dikkatli ve tedbirli davranmak demektir. Selin’in doğrulanmamış yılı kesin yazmayıp arşiv kaydını beklemesi bu anlamı destekler.

  1. Selin’in hangi hatadan kaçındığını belirle.
  2. Kaçınma davranışının ortak niteliğini sözcük anlamına dönüştür.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

2. Düzeltilen fotoğraf başlığı · 12 puan

Okul dergisi ekibi eski bir meydan fotoğrafına “Kasabamızın ilk pazarı, 1930” başlığını koydu. Duru, fotoğrafın arkasında yalnız “Pazar yeri” yazdığını gördü. Tarihi ve “ilk” olma bilgisini doğrulayacak bir kayıt yoktu. Fotoğrafı getiren kişi de yılını bilmediğini söyledi. Ekip, başlığı “Geçmişten Bir Pazar Görünümü” olarak değiştirdi; altına tarihin henüz belirlenemediğini ekledi. Eski başlığı paylaşan okurlara da düzeltme gönderdi.

Fotoğrafın arkasında ne yazmaktadır? Ekip yeni başlık olarak hangi ifadeyi seçmiş ve altına hangi açıklamayı eklemiştir?

Örnek yanıtı gör

Arkasında “Pazar yeri” yazmaktadır. Yeni başlık “Geçmişten Bir Pazar Görünümü”dür; altına tarihin henüz belirlenemediği açıklaması eklenmiştir.

  1. Fotoğrafın kendisindeki yazı ile ekibin koyduğu başlığı ayır.
  2. Son seçilen başlığı ve açıklamayı bul.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

3. Arşiv gezisinin düzeni · 16 puan

Arşiv kulübü, perşembe sabahı kent müzesine gidecektir. Grup önce fotoğraf bölümünü, sonra mektup bölümünü inceleyecektir. Her öğrenci seçtiği bir belgenin tarihini ve kim tarafından oluşturulduğunu not alacaktır. Bilgisi eksik belgelerde tahmin yazılmayacak, eksik alan belirtilecektir. Gezi notları cuma günü okul panosunda paylaşılacaktır.

Grup bölümleri hangi sırayla inceleyecektir? Öğrenciler seçtikleri belgenin hangi iki bilgisini kaydedecektir?

Örnek yanıtı gör

Önce fotoğraf, sonra mektup bölümü incelenecektir. Belgenin tarihi ve kim tarafından oluşturulduğu kaydedilecektir.

  1. Önce ve sonra sözcüklerini izleyerek gezi sırasını belirle.
  2. Not alma yönergesindeki iki öğeyi seç.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

4. Sözü bağlamda yeniden kurma · 12 puan

Kayıtların bir kısmı kaybolmuştu. Araştırmacı, kalan belgelerle olayın ancak bir bölümünü açıklayabildi. “Bu notlar geçmişe ışık tutuyor, fakat bütün boşlukları doldurmuyor.” dedi.

“Geçmişe ışık tutmak” sözünü bağlamıyla açıklayınız. Cümlenin hem bilgi sağlama hem de sınırlılık anlamını koruyarak mecazsız bir karşılığını yazınız.

Örnek yanıtı gör

Söz, geçmişte olanların anlaşılmasına yardımcı olmak anlamındadır. “Bu notlar geçmiş hakkında bilgi veriyor, ancak bilinmeyenlerin hepsini açıklamıyor.” denebilir.

  1. Mecazın anlattığı zihinsel işlemi bul.
  2. Fakat bağlacından sonraki sınırı yeni cümlede koru.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

5. Anlatımı zenginleştirme · 19 puan

Bir okul haberindeki cümleler şöyledir: “Öğrenciler bir iş yaptı. Sonra öğretmen de bir iş yaptı. İyi bir sonuç oldu.”

Bu anlatımı okulda yapılan somut bir çalışmayı anlatan 4–5 cümlelik paragrafa dönüştürünüz. “İş yaptı” yerine en az iki belirgin fiil; “sonuç” yerine duruma uygun bir sözcük veya söz grubu kullanınız. Bir neden-sonuç bağlantısı kurunuz.

Örnek yanıtı gör

Öğrenciler okul bahçesindeki kuru yaprakları topladı. Öğretmen, dolan torbaları ortak toplama alanına taşıdı. Her grup görevini zamanında bitirdiği için yürüyüş yolu kısa sürede açıldı. Bu düzenleme, bahçeyi kullananların rahatça geçmesini sağladı.

  1. Belirsiz eylemlerin yerine gözlenebilir işler seç.
  2. Yapılan işin somut etkisini ve nedenini cümleler arasında bağla.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

6. Düzeltme notu · 33 puan

dergi ekibi eski fotoğrafı izmire gönderdi mi

selin de arşivde araştırma yaptı

Metni yazım ve noktalama kurallarına uygun biçimde yeniden yazınız.

Örnek yanıtı gör

Dergi ekibi eski fotoğrafı İzmir’e gönderdi mi?

Selin de arşivde araştırma yaptı.

  1. Özel adı ve cümle başlangıçlarını bul.
  2. Bağlaç, bulunma eki ve soru ekini ayır; cümle sonlarını kontrol et.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

Kapsam ve kaynak

Özgün yazılı hazırlık sorularıdır. Resmî sınav soruları değildir. Bazı sorular farklı senaryolarda tekrar kullanılır; senaryolar birbirinden bağımsız denemeler olarak değerlendirilmemelidir.

MEB konu–soru dağılım tablosu ↗