Konu özeti · Poster not
7. Sınıf Fen Bilimleri
Uzayın ölçekleri • Yıldızların yaşamı • İş ve enerji
Poster notunu aç Poster sayfasından PNG indirebilir, yazdırabilir veya PDF kaydedebilirsin.2026–2027 · 1. dönem 1. yazılı
Posteri aç / yazdır Fen Bilimleri
7. sınıf · Kendi hızında çalış, adım adım ilerle.
Çalışmalar yükleniyor…
Önce temelini güçlendir.
Uzay araştırmaları ve ölçek
Teleskoplar farklı dalga türlerini algılar; sondalar ve robotlar insan taşımadan veri toplayabilir. Yapay uydu görev aracıdır. Yıldız, galaksi ve evren farklı ölçeklerde kavramlardır.
Hap bilgi: Güneş, Samanyolu içindeki bir yıldızdır.
Dikkat: Işık yılını süre birimi sanma.
Bu konuda bağlam sorusu çöz →Yıldızların yaşamı
Gaz ve tozun kütle çekimiyle yoğunlaşması yıldız oluşumuna yol açar. Ana enerji kaynağı füzyondur. Başlangıç kütlesi yaşam süresini ve son evreleri etkiler.
Hap bilgi: Her yıldız aynı son evreye ulaşmaz.
Dikkat: Güneş’in süpernova olup kara deliğe dönüşeceğini sanma.
Bu konuda bağlam sorusu çöz →İş ve enerji
Hareket yönündeki sabit kuvvet için iş kuvvet×yoldur. Yer değiştirme yoksa mekanik iş yoktur. Kinetik enerji hareketle, potansiyel enerji konum veya esneklikle ilişkilidir.
Hap bilgi: Yorulma ile seçilen cisim üzerinde fiziksel iş farklıdır.
Dikkat: Sürtünmede enerjinin yok olduğunu söyleme.
Bu konuda bağlam sorusu çöz →Birlikte örnek çözelim
Bir uzay aracıyla gözlenen gezegen görüntüsü ile yere düşen kaya parçası farklı kanıtlardır. Dünya yüzeyine ulaşmış uzay kökenli kaya hangi adla anılır?
Açıklamalı çözümü incele
Gök taşı (meteorit)
- Atmosferde ışık olayı meteor, yüzeye ulaşan parça meteorit/gök taşıdır. Yapay uydu insan yapımı araçtır; takımyıldız gökyüzündeki görünür yıldız düzenidir.
Örnek soru ve öğreten cevap
Optik teleskop adlı araçla ilgili bir sergi etiketi hazırlanıyor. Görevini açıkla ve veri toplama bakımından bir kullanım örneği yaz.
Uzak gök cisimlerinden gelen ışığı toplar.
İhtiyacın olan konuya dön.
Raporundaki konu bağlantısı seni buradaki ilgili açıklamaya getirir. Çözüm adımlarını incele; ardından aynı konudan yeni soruya geç.
Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojileri karşılaştırabilme
Çözüm üzerinden konu tekrarı
Optik teleskop adlı araçla ilgili bir sergi etiketi hazırlanıyor. Görevini açıkla ve veri toplama bakımından bir kullanım örneği yaz.
Açıklamalı çözümü incele
Uzak gök cisimlerinden gelen ışığı toplar.
- Uzak gök cisimlerinden gelen ışığı toplar.
- Araç, araştırma sorusuna göre seçilir; bütün uzay araçları insan taşımak için tasarlanmaz.
- Örnek görev ile aracın ölçüm kapasitesi arasında bağ kur.
Dikkat: Bütün uzay araçlarını roketle aynı işlevde sayma.
Yıldızların yaşamını açıklayarak yapılandırabilme
Çözüm üzerinden konu tekrarı
Bir yıldızın oluşumunu bulutsu ve kütle çekimle ilişkilendir.
Açıklamalı çözümü incele
Gaz ve toz bulutunun kütle çekimiyle yoğunlaşmasıyla oluşum başlar.
- Yıldız yaşamı başlangıç kütlesine bağlıdır.
- Gaz ve tozdan oluşum, uzun süreli enerji üretimi ve kütleye göre farklı son evreler vardır.
- Güneş benzeri ve çok büyük kütleli yıldızlar aynı sonu paylaşmaz.
Dikkat: Her yıldızın kara deliğe dönüştüğünü sanma.
Yıldız, galaksi ve evren kavramlarını açıklayarak yapılandırabilme
Çözüm üzerinden konu tekrarı
Güneş, Samanyolu ve evreni parça-bütün ilişkisiyle sırala.
Açıklamalı çözümü incele
Güneş bir yıldız; Samanyolu Güneş’i içeren galaksi; evren galaksileri de kapsar.
- Kavramları ölçek ve fiziksel özellikleriyle ayır.
- Görünür konum veya desen, nesnelerin uzayda birbirine yakın olduğunu zorunlu kılmaz.
- Işık yılı uzaklığı ölçer.
Dikkat: Işık yılını yıl içerdiği için süre birimi sanma.
Fiziksel anlamda yapılan işin bağlı olduğu faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
Çözüm üzerinden konu tekrarı
Bir kutuya hareket yönünde 10 N kuvvet uygulanıp 2 m ilerletiliyor. Fiziksel iş yapılıp yapılmadığını belirt ve gerekçelendir.
Açıklamalı çözümü incele
20 J
- W=F·yol=10·2=20 J.
- İş için kuvvetin hareket doğrultusundaki etkisi ve yer değiştirme birlikte gerekir.
- Kuvvet, yol ve doğrultu koşullarını ayrı denetle.
Dikkat: Yorulmayı fiziksel işin tek ölçütü sayma.
Enerji çeşitlerinden kinetik ve potansiyel enerjiyi karşılaştırabilme
Çözüm üzerinden konu tekrarı
Bir raf düzeneğinde 2 kg cisim yerden 3 m yüksekte. g=10 N/kg. Çekim potansiyel enerjisini bul.
Açıklamalı çözümü incele
60 J
- Ep=mgh=2·10·3=60 J.
- Kütle ve yükseklikle doğru orantılıdır.
- Enerji dönüşümünde kayıp yoksa başlangıç potansiyeli son kinetiğe aktarılır.
Dikkat: Potansiyel enerjiyi yalnız yüksekliğe bağlama.
Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemleri çözebilme
Çözüm üzerinden konu tekrarı
Bir uydu işletmecisi, kullanım süresi dolan uydusunu yörüngede bırakmayı planlıyor. Uzay kirliliği açısından bir risk ve bu riski azaltacak iki uygulanabilir önlem öner. Önlemlerden birinin hangi koşulda etkili olacağını açıkla.
Açıklamalı çözümü incele
Kontrolsüz parçalar uydulara çarpıp yeni parçalar oluşturabilir. Görev sonunda güvenli yörüngeden çıkarma planı yapılabilir; nesneler izlenip etkin araçlar için kaçınma manevrası planlanabilir. Manevra için güvenilir konum verisi, zaman ve yakıt gerekir.
- Sorun, çözüm ve uygulanma koşulunu birlikte yaz. “Bütün çöpleri hemen toplamak” yöntem ve kaynak belirtmeden yeterli çözüm değildir.
Anlatım ve video kaynakları
Yukarıdaki açıklamalardan sonra ders kitabına veya resmî ek kaynaklara geçebilirsin.
MEB · Fen Bilimleri 7.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap)
Kitapta çalıştığın konu başlığına dönerek anlatım ve etkinlikleri incele. Kaynak sayfasından PDF veya mevcut etkileşimli kitabı açabilirsin.
Kaynağı aç ↗MEB ders kitapları
Kademeni, sınıfını ve dersini seçerek kitabına ulaş. Katalog ve listelenen açık PDF bağlantıları ücretsizdir.
Kaynağı aç ↗EBA ders içerikleri
Sınıf ve ders seçerek içerik arayabilirsin. Bazı içerikler için EBA girişi gerekebilir.
Kaynağı aç ↗Videolar ve soru çözümleriyle devam et.
Konuna özel kaynakları seçebilir, anlatımdan sonra iki farklı soruyla yeniden çalışabilirsin.
Bu dersin kaynaklarını aç (167) →Diğer kaynaklardan konu notları
Sınıfına ve dersine uygun yayınevi ve öğretmen notlarını da inceleyebilirsin.
Ek konu notlarını gör