6 soru · 100 puan
3 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓2026–2027 · 1. DÖNEM 1. YAZILI
12. Sınıf Kimya
Senaryona göre yazdır, çöz.
Okulunun seçtiği senaryoyu aç. Önce öğrenci kâğıdını çöz; sonra açıklamalı yanıtlar ve puanlama ölçütleriyle kontrol et.
5 senaryoA4 PDFSoruya özel rubrik
6 soru · 100 puan
3 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓6 soru · 100 puan
3 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓6 soru · 100 puan
3 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓7 soru · 100 puan
3 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓Ekrandan çalış
Metni büyütmek veya ekran okuyucuyla çalışmak için senaryonu aç.
Senaryo 1 · Sorular ve örnek yanıtlar
1. Elektron aktarımını izleme · 18 puan
Zn(k)+Cu²⁺(suda)→Zn²⁺(suda)+Cu(k) tepkimesi gerçekleşiyor.
Yükseltgenen ve indirgenen türü belirleyiniz. İki yarı tepkimeyi yazarak elektron alışverişini gösteriniz.
Örnek yanıtı gör
Zn 0’dan+2’ye yükseltgenir: Zn→Zn²⁺+2e⁻. Cu²⁺+2’den 0’a indirgenir: Cu²⁺+2e⁻→Cu.
- Zn 0’dan+2’ye yükseltgenir: Zn→Zn²⁺+2e⁻. Cu²⁺+2’den 0’a indirgenir: Cu²⁺+2e⁻→Cu.
2. Doğrudan temas ile pil · 18 puan
Zn metali Cu²⁺ çözeltisine doğrudan konduğunda metal yüzeyinde Cu birikiyor. Aynı redoks değişimi, yarı hücreler ayrılıp dış tel ve tuz köprüsü bağlanarak da gerçekleştiriliyor.
İkinci düzeneğin elektrik devresine enerji aktarabilmesini elektronların izlediği yolla açıklayınız. Tuz köprüsünün temel görevini belirtiniz.
Örnek yanıtı gör
Yarı tepkimeler ayrıldığında Zn’nin verdiği elektronlar Cu elektroduna dış telden gider; dış devrede akım elde edilir. Tuz köprüsü iyon geçişiyle çözeltilerde yük dengesini sürdürür; elektronları taşıyan yol değildir.
- Yarı tepkimeler ayrıldığında Zn’nin verdiği elektronlar Cu elektroduna dış telden gider; dış devrede akım elde edilir. Tuz köprüsü iyon geçişiyle çözeltilerde yük dengesini sürdürür; elektronları taşıyan yol değildir.
3. Devre kesildiğinde · 18 puan
Zn/Cu galvanik pilinde bir ampul dış tele bağlıdır. Tuz köprüsü çıkarılınca ampul kısa süre sonra sönüyor; metaller ve çözeltiler kaplarda kalıyor.
Tuz köprüsünün çıkarılmasının yük dengesi ve sürekli elektron akışı üzerindeki etkisini açıklayınız. Köprüyü yalnız metal tel ile değiştirmenin aynı işi yapıp yapmayacağını belirtiniz.
Örnek yanıtı gör
İyon akışı durduğu için yarı hücrelerde yük birikimi oluşur ve sürdürülebilir elektron akışı kesilir. Metal tel elektron iletir; çözeltiler arasındaki gerekli iyon aktarımının yerini aynı biçimde tutmaz.
- İyon akışı durduğu için yarı hücrelerde yük birikimi oluşur ve sürdürülebilir elektron akışı kesilir. Metal tel elektron iletir; çözeltiler arasındaki gerekli iyon aktarımının yerini aynı biçimde tutmaz.
4. Elektrotun rolünü tanıma · 16 puan
Zn|Zn²⁺ ve Cu²⁺|Cu yarı hücreleri bir galvanik pil oluşturuyor. Net tepkime Zn+Cu²⁺→Zn²⁺+Cu şeklindedir.
Anot ve katodu belirleyiniz. Pil çalışırken her iki elektrodun kütlesinin nasıl değişmesini beklediğinizi yarı tepkimelerle gerekçelendiriniz.
Örnek yanıtı gör
AnotZn’dir; Zn→Zn²⁺+2e⁻ nedeniyle kütlesi azalır. KatotCu’dur; Cu²⁺+2e⁻→Cu nedeniyle kütlesi artar.
- AnotZn’dir; Zn→Zn²⁺+2e⁻ nedeniyle kütlesi azalır. KatotCu’dur; Cu²⁺+2e⁻→Cu nedeniyle kütlesi artar.
5. Yarı hücreyi tamamlamak · 15 puan
Bir öğrenci Zn çubuğunu saf suya, Cu çubuğunu 1 M CuSO₄ çözeltisine daldırıp Zn/Zn²⁺ ve Cu²⁺/Cu standart pilini kurduğunu söylüyor.
Öğrencinin Zn yarı hücresindeki eksikliği belirtiniz. Bir yarı hücrenin elektrot ve elektrolit bileşenlerini bu örnek üzerinden açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
Zn/Zn²⁺ standart yarı hücresinde Zn elektrodu, Zn²⁺ etkinliğinin standart değerde olduğu çözeltiyle temas etmelidir; okul düzeyi yaklaşımında 1 M Zn²⁺ çözeltisi kullanılır. Saf su yeterliZn²⁺ içermez. Elektrot elektron alışveriş yüzeyi; elektrolit iyon içeren ortamdır.
- Zn/Zn²⁺ standart yarı hücresinde Zn elektrodu, Zn²⁺ etkinliğinin standart değerde olduğu çözeltiyle temas etmelidir; okul düzeyi yaklaşımında 1 M Zn²⁺ çözeltisi kullanılır. Saf su yeterliZn²⁺ içermez. Elektrot elektron alışveriş yüzeyi; elektrolit iyon içeren ortamdır.
6. Potansiyelden istemlilik · 15 puan
Standart indirgenme potansiyelleri: Cu²⁺/Cu=+0,34 V; Zn²⁺/Zn=−0,76 V. Standart koşullarda Zn+Cu²⁺→Zn²⁺+Cu tepkimesi öneriliyor.
Standart hücre potansiyelini hesaplayınız. Tepkimenin yazıldığı yöndeki istemliliğini ve ters yöndeki potansiyelin işaretini açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
E°=0,34−(−0,76)=+1,10 V. Pozitif hücre potansiyeli yazılan yönde termodinamik olarak istemli olduğunu gösterir. Ters tepkime için E°=−1,10 V’tur.
- E°=0,34−(−0,76)=+1,10 V. Pozitif hücre potansiyeli yazılan yönde termodinamik olarak istemli olduğunu gösterir. Ters tepkime için E°=−1,10 V’tur.
Senaryo 2 · Sorular ve örnek yanıtlar
1. Elektron aktarımını izleme · 18 puan
Zn(k)+Cu²⁺(suda)→Zn²⁺(suda)+Cu(k) tepkimesi gerçekleşiyor.
Yükseltgenen ve indirgenen türü belirleyiniz. İki yarı tepkimeyi yazarak elektron alışverişini gösteriniz.
Örnek yanıtı gör
Zn 0’dan+2’ye yükseltgenir: Zn→Zn²⁺+2e⁻. Cu²⁺+2’den 0’a indirgenir: Cu²⁺+2e⁻→Cu.
- Zn 0’dan+2’ye yükseltgenir: Zn→Zn²⁺+2e⁻. Cu²⁺+2’den 0’a indirgenir: Cu²⁺+2e⁻→Cu.
2. Doğrudan temas ile pil · 18 puan
Zn metali Cu²⁺ çözeltisine doğrudan konduğunda metal yüzeyinde Cu birikiyor. Aynı redoks değişimi, yarı hücreler ayrılıp dış tel ve tuz köprüsü bağlanarak da gerçekleştiriliyor.
İkinci düzeneğin elektrik devresine enerji aktarabilmesini elektronların izlediği yolla açıklayınız. Tuz köprüsünün temel görevini belirtiniz.
Örnek yanıtı gör
Yarı tepkimeler ayrıldığında Zn’nin verdiği elektronlar Cu elektroduna dış telden gider; dış devrede akım elde edilir. Tuz köprüsü iyon geçişiyle çözeltilerde yük dengesini sürdürür; elektronları taşıyan yol değildir.
- Yarı tepkimeler ayrıldığında Zn’nin verdiği elektronlar Cu elektroduna dış telden gider; dış devrede akım elde edilir. Tuz köprüsü iyon geçişiyle çözeltilerde yük dengesini sürdürür; elektronları taşıyan yol değildir.
3. Elektrotun rolünü tanıma · 18 puan
Zn|Zn²⁺ ve Cu²⁺|Cu yarı hücreleri bir galvanik pil oluşturuyor. Net tepkime Zn+Cu²⁺→Zn²⁺+Cu şeklindedir.
Anot ve katodu belirleyiniz. Pil çalışırken her iki elektrodun kütlesinin nasıl değişmesini beklediğinizi yarı tepkimelerle gerekçelendiriniz.
Örnek yanıtı gör
AnotZn’dir; Zn→Zn²⁺+2e⁻ nedeniyle kütlesi azalır. KatotCu’dur; Cu²⁺+2e⁻→Cu nedeniyle kütlesi artar.
- AnotZn’dir; Zn→Zn²⁺+2e⁻ nedeniyle kütlesi azalır. KatotCu’dur; Cu²⁺+2e⁻→Cu nedeniyle kütlesi artar.
4. Yarı hücreyi tamamlamak · 16 puan
Bir öğrenci Zn çubuğunu saf suya, Cu çubuğunu 1 M CuSO₄ çözeltisine daldırıp Zn/Zn²⁺ ve Cu²⁺/Cu standart pilini kurduğunu söylüyor.
Öğrencinin Zn yarı hücresindeki eksikliği belirtiniz. Bir yarı hücrenin elektrot ve elektrolit bileşenlerini bu örnek üzerinden açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
Zn/Zn²⁺ standart yarı hücresinde Zn elektrodu, Zn²⁺ etkinliğinin standart değerde olduğu çözeltiyle temas etmelidir; okul düzeyi yaklaşımında 1 M Zn²⁺ çözeltisi kullanılır. Saf su yeterliZn²⁺ içermez. Elektrot elektron alışveriş yüzeyi; elektrolit iyon içeren ortamdır.
- Zn/Zn²⁺ standart yarı hücresinde Zn elektrodu, Zn²⁺ etkinliğinin standart değerde olduğu çözeltiyle temas etmelidir; okul düzeyi yaklaşımında 1 M Zn²⁺ çözeltisi kullanılır. Saf su yeterliZn²⁺ içermez. Elektrot elektron alışveriş yüzeyi; elektrolit iyon içeren ortamdır.
5. Potansiyelden istemlilik · 15 puan
Standart indirgenme potansiyelleri: Cu²⁺/Cu=+0,34 V; Zn²⁺/Zn=−0,76 V. Standart koşullarda Zn+Cu²⁺→Zn²⁺+Cu tepkimesi öneriliyor.
Standart hücre potansiyelini hesaplayınız. Tepkimenin yazıldığı yöndeki istemliliğini ve ters yöndeki potansiyelin işaretini açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
E°=0,34−(−0,76)=+1,10 V. Pozitif hücre potansiyeli yazılan yönde termodinamik olarak istemli olduğunu gösterir. Ters tepkime için E°=−1,10 V’tur.
- E°=0,34−(−0,76)=+1,10 V. Pozitif hücre potansiyeli yazılan yönde termodinamik olarak istemli olduğunu gösterir. Ters tepkime için E°=−1,10 V’tur.
6. Voltaj ve pil ömrü · 15 puan
A ve B standartZn/Cu pilleri aynı derişim ve sıcaklıkta kuruluyor. B’de elektrot ve çözelti miktarlarıA’nın iki katıdır; türler aynıdır. Aynı sabit akımla çalıştırılacaklar ve aktif maddelerin tam kullanılabildiği ideal durum karşılaştırılacaktır.
Başlangıç voltajlarının ve ideal kullanım sürelerinin nasıl karşılaştırılacağını açıklayınız. Gerçek pillerde bu ideal süre karşılaştırmasını sınırlayan bir etken yazınız.
Örnek yanıtı gör
Aynı yarı hücreler ve koşullar aynı başlangıç voltajını verir. B’de kullanılabilir reaktif miktarı iki kat olduğundan aynı akımda ideal süre yaklaşık iki kat olur. İç direnç, yan tepkimeler veya aktif maddenin tam kullanılamaması gerçek süreyi etkiler.
- Aynı yarı hücreler ve koşullar aynı başlangıç voltajını verir. B’de kullanılabilir reaktif miktarı iki kat olduğundan aynı akımda ideal süre yaklaşık iki kat olur. İç direnç, yan tepkimeler veya aktif maddenin tam kullanılamaması gerçek süreyi etkiler.
Senaryo 3 · Sorular ve örnek yanıtlar
1. Elektron aktarımını izleme · 18 puan
Zn(k)+Cu²⁺(suda)→Zn²⁺(suda)+Cu(k) tepkimesi gerçekleşiyor.
Yükseltgenen ve indirgenen türü belirleyiniz. İki yarı tepkimeyi yazarak elektron alışverişini gösteriniz.
Örnek yanıtı gör
Zn 0’dan+2’ye yükseltgenir: Zn→Zn²⁺+2e⁻. Cu²⁺+2’den 0’a indirgenir: Cu²⁺+2e⁻→Cu.
- Zn 0’dan+2’ye yükseltgenir: Zn→Zn²⁺+2e⁻. Cu²⁺+2’den 0’a indirgenir: Cu²⁺+2e⁻→Cu.
2. Doğrudan temas ile pil · 18 puan
Zn metali Cu²⁺ çözeltisine doğrudan konduğunda metal yüzeyinde Cu birikiyor. Aynı redoks değişimi, yarı hücreler ayrılıp dış tel ve tuz köprüsü bağlanarak da gerçekleştiriliyor.
İkinci düzeneğin elektrik devresine enerji aktarabilmesini elektronların izlediği yolla açıklayınız. Tuz köprüsünün temel görevini belirtiniz.
Örnek yanıtı gör
Yarı tepkimeler ayrıldığında Zn’nin verdiği elektronlar Cu elektroduna dış telden gider; dış devrede akım elde edilir. Tuz köprüsü iyon geçişiyle çözeltilerde yük dengesini sürdürür; elektronları taşıyan yol değildir.
- Yarı tepkimeler ayrıldığında Zn’nin verdiği elektronlar Cu elektroduna dış telden gider; dış devrede akım elde edilir. Tuz köprüsü iyon geçişiyle çözeltilerde yük dengesini sürdürür; elektronları taşıyan yol değildir.
3. Elektrotun rolünü tanıma · 18 puan
Zn|Zn²⁺ ve Cu²⁺|Cu yarı hücreleri bir galvanik pil oluşturuyor. Net tepkime Zn+Cu²⁺→Zn²⁺+Cu şeklindedir.
Anot ve katodu belirleyiniz. Pil çalışırken her iki elektrodun kütlesinin nasıl değişmesini beklediğinizi yarı tepkimelerle gerekçelendiriniz.
Örnek yanıtı gör
AnotZn’dir; Zn→Zn²⁺+2e⁻ nedeniyle kütlesi azalır. KatotCu’dur; Cu²⁺+2e⁻→Cu nedeniyle kütlesi artar.
- AnotZn’dir; Zn→Zn²⁺+2e⁻ nedeniyle kütlesi azalır. KatotCu’dur; Cu²⁺+2e⁻→Cu nedeniyle kütlesi artar.
4. Potansiyelden istemlilik · 16 puan
Standart indirgenme potansiyelleri: Cu²⁺/Cu=+0,34 V; Zn²⁺/Zn=−0,76 V. Standart koşullarda Zn+Cu²⁺→Zn²⁺+Cu tepkimesi öneriliyor.
Standart hücre potansiyelini hesaplayınız. Tepkimenin yazıldığı yöndeki istemliliğini ve ters yöndeki potansiyelin işaretini açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
E°=0,34−(−0,76)=+1,10 V. Pozitif hücre potansiyeli yazılan yönde termodinamik olarak istemli olduğunu gösterir. Ters tepkime için E°=−1,10 V’tur.
- E°=0,34−(−0,76)=+1,10 V. Pozitif hücre potansiyeli yazılan yönde termodinamik olarak istemli olduğunu gösterir. Ters tepkime için E°=−1,10 V’tur.
5. Katsayı ile potansiyel ayrımı · 15 puan
Standart indirgenme potansiyelleri: Ag⁺/Ag=+0,80 V; Cu²⁺/Cu=+0,34 V. Önerilen tepkime Cu+2Ag⁺→Cu²⁺+2Ag’dir.
E° değerini bulunuz. Ag yarı tepkimesi 2 ile çarpıldığı için potansiyelin de 2 ile çarpılması gerektiği iddiasını değerlendiriniz.
Örnek yanıtı gör
E°=0,80−0,34=+0,46 V. Elektrot potansiyeli madde miktarına bağlı genişleyen bir büyüklük değildir; denklem katsayısıyla çarpılmaz.
- E°=0,80−0,34=+0,46 V. Elektrot potansiyeli madde miktarına bağlı genişleyen bir büyüklük değildir; denklem katsayısıyla çarpılmaz.
6. Voltaj ve pil ömrü · 15 puan
A ve B standartZn/Cu pilleri aynı derişim ve sıcaklıkta kuruluyor. B’de elektrot ve çözelti miktarlarıA’nın iki katıdır; türler aynıdır. Aynı sabit akımla çalıştırılacaklar ve aktif maddelerin tam kullanılabildiği ideal durum karşılaştırılacaktır.
Başlangıç voltajlarının ve ideal kullanım sürelerinin nasıl karşılaştırılacağını açıklayınız. Gerçek pillerde bu ideal süre karşılaştırmasını sınırlayan bir etken yazınız.
Örnek yanıtı gör
Aynı yarı hücreler ve koşullar aynı başlangıç voltajını verir. B’de kullanılabilir reaktif miktarı iki kat olduğundan aynı akımda ideal süre yaklaşık iki kat olur. İç direnç, yan tepkimeler veya aktif maddenin tam kullanılamaması gerçek süreyi etkiler.
- Aynı yarı hücreler ve koşullar aynı başlangıç voltajını verir. B’de kullanılabilir reaktif miktarı iki kat olduğundan aynı akımda ideal süre yaklaşık iki kat olur. İç direnç, yan tepkimeler veya aktif maddenin tam kullanılamaması gerçek süreyi etkiler.
Senaryo 4 · Sorular ve örnek yanıtlar
1. Elektron aktarımını izleme · 18 puan
Zn(k)+Cu²⁺(suda)→Zn²⁺(suda)+Cu(k) tepkimesi gerçekleşiyor.
Yükseltgenen ve indirgenen türü belirleyiniz. İki yarı tepkimeyi yazarak elektron alışverişini gösteriniz.
Örnek yanıtı gör
Zn 0’dan+2’ye yükseltgenir: Zn→Zn²⁺+2e⁻. Cu²⁺+2’den 0’a indirgenir: Cu²⁺+2e⁻→Cu.
- Zn 0’dan+2’ye yükseltgenir: Zn→Zn²⁺+2e⁻. Cu²⁺+2’den 0’a indirgenir: Cu²⁺+2e⁻→Cu.
2. Doğrudan temas ile pil · 18 puan
Zn metali Cu²⁺ çözeltisine doğrudan konduğunda metal yüzeyinde Cu birikiyor. Aynı redoks değişimi, yarı hücreler ayrılıp dış tel ve tuz köprüsü bağlanarak da gerçekleştiriliyor.
İkinci düzeneğin elektrik devresine enerji aktarabilmesini elektronların izlediği yolla açıklayınız. Tuz köprüsünün temel görevini belirtiniz.
Örnek yanıtı gör
Yarı tepkimeler ayrıldığında Zn’nin verdiği elektronlar Cu elektroduna dış telden gider; dış devrede akım elde edilir. Tuz köprüsü iyon geçişiyle çözeltilerde yük dengesini sürdürür; elektronları taşıyan yol değildir.
- Yarı tepkimeler ayrıldığında Zn’nin verdiği elektronlar Cu elektroduna dış telden gider; dış devrede akım elde edilir. Tuz köprüsü iyon geçişiyle çözeltilerde yük dengesini sürdürür; elektronları taşıyan yol değildir.
3. Elektrotun rolünü tanıma · 18 puan
Zn|Zn²⁺ ve Cu²⁺|Cu yarı hücreleri bir galvanik pil oluşturuyor. Net tepkime Zn+Cu²⁺→Zn²⁺+Cu şeklindedir.
Anot ve katodu belirleyiniz. Pil çalışırken her iki elektrodun kütlesinin nasıl değişmesini beklediğinizi yarı tepkimelerle gerekçelendiriniz.
Örnek yanıtı gör
AnotZn’dir; Zn→Zn²⁺+2e⁻ nedeniyle kütlesi azalır. KatotCu’dur; Cu²⁺+2e⁻→Cu nedeniyle kütlesi artar.
- AnotZn’dir; Zn→Zn²⁺+2e⁻ nedeniyle kütlesi azalır. KatotCu’dur; Cu²⁺+2e⁻→Cu nedeniyle kütlesi artar.
4. Potansiyelden istemlilik · 16 puan
Standart indirgenme potansiyelleri: Cu²⁺/Cu=+0,34 V; Zn²⁺/Zn=−0,76 V. Standart koşullarda Zn+Cu²⁺→Zn²⁺+Cu tepkimesi öneriliyor.
Standart hücre potansiyelini hesaplayınız. Tepkimenin yazıldığı yöndeki istemliliğini ve ters yöndeki potansiyelin işaretini açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
E°=0,34−(−0,76)=+1,10 V. Pozitif hücre potansiyeli yazılan yönde termodinamik olarak istemli olduğunu gösterir. Ters tepkime için E°=−1,10 V’tur.
- E°=0,34−(−0,76)=+1,10 V. Pozitif hücre potansiyeli yazılan yönde termodinamik olarak istemli olduğunu gösterir. Ters tepkime için E°=−1,10 V’tur.
5. Katsayı ile potansiyel ayrımı · 15 puan
Standart indirgenme potansiyelleri: Ag⁺/Ag=+0,80 V; Cu²⁺/Cu=+0,34 V. Önerilen tepkime Cu+2Ag⁺→Cu²⁺+2Ag’dir.
E° değerini bulunuz. Ag yarı tepkimesi 2 ile çarpıldığı için potansiyelin de 2 ile çarpılması gerektiği iddiasını değerlendiriniz.
Örnek yanıtı gör
E°=0,80−0,34=+0,46 V. Elektrot potansiyeli madde miktarına bağlı genişleyen bir büyüklük değildir; denklem katsayısıyla çarpılmaz.
- E°=0,80−0,34=+0,46 V. Elektrot potansiyeli madde miktarına bağlı genişleyen bir büyüklük değildir; denklem katsayısıyla çarpılmaz.
6. Voltaj ve pil ömrü · 15 puan
A ve B standartZn/Cu pilleri aynı derişim ve sıcaklıkta kuruluyor. B’de elektrot ve çözelti miktarlarıA’nın iki katıdır; türler aynıdır. Aynı sabit akımla çalıştırılacaklar ve aktif maddelerin tam kullanılabildiği ideal durum karşılaştırılacaktır.
Başlangıç voltajlarının ve ideal kullanım sürelerinin nasıl karşılaştırılacağını açıklayınız. Gerçek pillerde bu ideal süre karşılaştırmasını sınırlayan bir etken yazınız.
Örnek yanıtı gör
Aynı yarı hücreler ve koşullar aynı başlangıç voltajını verir. B’de kullanılabilir reaktif miktarı iki kat olduğundan aynı akımda ideal süre yaklaşık iki kat olur. İç direnç, yan tepkimeler veya aktif maddenin tam kullanılamaması gerçek süreyi etkiler.
- Aynı yarı hücreler ve koşullar aynı başlangıç voltajını verir. B’de kullanılabilir reaktif miktarı iki kat olduğundan aynı akımda ideal süre yaklaşık iki kat olur. İç direnç, yan tepkimeler veya aktif maddenin tam kullanılamaması gerçek süreyi etkiler.
Senaryo 5 · Sorular ve örnek yanıtlar
1. Elektron aktarımını izleme · 15 puan
Zn(k)+Cu²⁺(suda)→Zn²⁺(suda)+Cu(k) tepkimesi gerçekleşiyor.
Yükseltgenen ve indirgenen türü belirleyiniz. İki yarı tepkimeyi yazarak elektron alışverişini gösteriniz.
Örnek yanıtı gör
Zn 0’dan+2’ye yükseltgenir: Zn→Zn²⁺+2e⁻. Cu²⁺+2’den 0’a indirgenir: Cu²⁺+2e⁻→Cu.
- Zn 0’dan+2’ye yükseltgenir: Zn→Zn²⁺+2e⁻. Cu²⁺+2’den 0’a indirgenir: Cu²⁺+2e⁻→Cu.
2. Doğrudan temas ile pil · 15 puan
Zn metali Cu²⁺ çözeltisine doğrudan konduğunda metal yüzeyinde Cu birikiyor. Aynı redoks değişimi, yarı hücreler ayrılıp dış tel ve tuz köprüsü bağlanarak da gerçekleştiriliyor.
İkinci düzeneğin elektrik devresine enerji aktarabilmesini elektronların izlediği yolla açıklayınız. Tuz köprüsünün temel görevini belirtiniz.
Örnek yanıtı gör
Yarı tepkimeler ayrıldığında Zn’nin verdiği elektronlar Cu elektroduna dış telden gider; dış devrede akım elde edilir. Tuz köprüsü iyon geçişiyle çözeltilerde yük dengesini sürdürür; elektronları taşıyan yol değildir.
- Yarı tepkimeler ayrıldığında Zn’nin verdiği elektronlar Cu elektroduna dış telden gider; dış devrede akım elde edilir. Tuz köprüsü iyon geçişiyle çözeltilerde yük dengesini sürdürür; elektronları taşıyan yol değildir.
3. Elektrotun rolünü tanıma · 15 puan
Zn|Zn²⁺ ve Cu²⁺|Cu yarı hücreleri bir galvanik pil oluşturuyor. Net tepkime Zn+Cu²⁺→Zn²⁺+Cu şeklindedir.
Anot ve katodu belirleyiniz. Pil çalışırken her iki elektrodun kütlesinin nasıl değişmesini beklediğinizi yarı tepkimelerle gerekçelendiriniz.
Örnek yanıtı gör
AnotZn’dir; Zn→Zn²⁺+2e⁻ nedeniyle kütlesi azalır. KatotCu’dur; Cu²⁺+2e⁻→Cu nedeniyle kütlesi artar.
- AnotZn’dir; Zn→Zn²⁺+2e⁻ nedeniyle kütlesi azalır. KatotCu’dur; Cu²⁺+2e⁻→Cu nedeniyle kütlesi artar.
4. Yarı hücreyi tamamlamak · 15 puan
Bir öğrenci Zn çubuğunu saf suya, Cu çubuğunu 1 M CuSO₄ çözeltisine daldırıp Zn/Zn²⁺ ve Cu²⁺/Cu standart pilini kurduğunu söylüyor.
Öğrencinin Zn yarı hücresindeki eksikliği belirtiniz. Bir yarı hücrenin elektrot ve elektrolit bileşenlerini bu örnek üzerinden açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
Zn/Zn²⁺ standart yarı hücresinde Zn elektrodu, Zn²⁺ etkinliğinin standart değerde olduğu çözeltiyle temas etmelidir; okul düzeyi yaklaşımında 1 M Zn²⁺ çözeltisi kullanılır. Saf su yeterliZn²⁺ içermez. Elektrot elektron alışveriş yüzeyi; elektrolit iyon içeren ortamdır.
- Zn/Zn²⁺ standart yarı hücresinde Zn elektrodu, Zn²⁺ etkinliğinin standart değerde olduğu çözeltiyle temas etmelidir; okul düzeyi yaklaşımında 1 M Zn²⁺ çözeltisi kullanılır. Saf su yeterliZn²⁺ içermez. Elektrot elektron alışveriş yüzeyi; elektrolit iyon içeren ortamdır.
5. Galvanik ve elektrolitik hücre · 15 puan
DüzenekA’da kendiliğinden gerçekleşen redoks tepkimesi dış devreye enerji sağlıyor. DüzenekB’de dış güç kaynağı, kendiliğinden gerçekleşmeyen redoks değişimini sürdürüyor.
İki hücreyi adlandırıp enerji dönüşümlerini karşılaştırınız. Yükseltgenmenin hangi elektrotta olduğunu her iki hücre için belirtiniz.
Örnek yanıtı gör
A galvanik, kimyasal enerjiden elektrik enerjisine; B elektrolitik, elektrik enerjisinden kimyasal değişime dönüşümdür. Her ikisinde de yükseltgenme anotta gerçekleşir.
- A galvanik, kimyasal enerjiden elektrik enerjisine; B elektrolitik, elektrik enerjisinden kimyasal değişime dönüşümdür. Her ikisinde de yükseltgenme anotta gerçekleşir.
6. Potansiyelden istemlilik · 13 puan
Standart indirgenme potansiyelleri: Cu²⁺/Cu=+0,34 V; Zn²⁺/Zn=−0,76 V. Standart koşullarda Zn+Cu²⁺→Zn²⁺+Cu tepkimesi öneriliyor.
Standart hücre potansiyelini hesaplayınız. Tepkimenin yazıldığı yöndeki istemliliğini ve ters yöndeki potansiyelin işaretini açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
E°=0,34−(−0,76)=+1,10 V. Pozitif hücre potansiyeli yazılan yönde termodinamik olarak istemli olduğunu gösterir. Ters tepkime için E°=−1,10 V’tur.
- E°=0,34−(−0,76)=+1,10 V. Pozitif hücre potansiyeli yazılan yönde termodinamik olarak istemli olduğunu gösterir. Ters tepkime için E°=−1,10 V’tur.
7. Katsayı ile potansiyel ayrımı · 12 puan
Standart indirgenme potansiyelleri: Ag⁺/Ag=+0,80 V; Cu²⁺/Cu=+0,34 V. Önerilen tepkime Cu+2Ag⁺→Cu²⁺+2Ag’dir.
E° değerini bulunuz. Ag yarı tepkimesi 2 ile çarpıldığı için potansiyelin de 2 ile çarpılması gerektiği iddiasını değerlendiriniz.
Örnek yanıtı gör
E°=0,80−0,34=+0,46 V. Elektrot potansiyeli madde miktarına bağlı genişleyen bir büyüklük değildir; denklem katsayısıyla çarpılmaz.
- E°=0,80−0,34=+0,46 V. Elektrot potansiyeli madde miktarına bağlı genişleyen bir büyüklük değildir; denklem katsayısıyla çarpılmaz.
Kapsam ve kaynak
Özgün yazılı hazırlık sorularıdır. Resmî sınav soruları değildir. Bazı sorular farklı senaryolarda tekrar kullanılır; senaryolar birbirinden bağımsız denemeler olarak değerlendirilmemelidir.