7 soru · 100 puan
3 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓2026–2027 · 1. DÖNEM 1. YAZILI
10. Sınıf Tarih
Senaryona göre yazdır, çöz.
Okulunun seçtiği senaryoyu aç. Önce öğrenci kâğıdını çöz; sonra açıklamalı yanıtlar ve puanlama ölçütleriyle kontrol et.
6 senaryoA4 PDFSoruya özel rubrik
7 soru · 100 puan
3 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓6 soru · 100 puan
3 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓7 soru · 100 puan
3 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓6 soru · 100 puan
3 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓6 soru · 100 puan
3 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓Ekrandan çalış
Metni büyütmek veya ekran okuyucuyla çalışmak için senaryonu aç.
Senaryo 1 · Sorular ve örnek yanıtlar
1. İki dönüm noktası · 15 puan
1040 Dandanakan Savaşı, Büyük Selçuklu Devleti’nin kuruluş sürecinde belirleyici oldu. 1071 Malazgirt Savaşı, Anadolu’ya Türk yerleşmesini hızlandıran gelişmelerin önünü açtı.
Olayları kronolojik sırayla yazınız. Sonuçlarının ortak ve farklı bir yönünü belirtiniz.
Örnek yanıtı gör
Dandanakan 1040, Malazgirt 1071 sırasıyla gerçekleşmiştir. İki savaş da Türklerin siyasi varlığı ve yayılışı üzerinde belirleyici etkiler oluşturmuştur. Dandanakan devletin kuruluşunu güçlendirirken Malazgirt Anadolu’da yerleşme ve siyasi oluşumlara zemin hazırlamıştır.
- Dandanakan 1040, Malazgirt 1071 sırasıyla gerçekleşmiştir.
- İki savaş da Türklerin siyasi varlığı ve yayılışı üzerinde belirleyici etkiler oluşturmuştur.
- Dandanakan devletin kuruluşunu güçlendirirken Malazgirt Anadolu’da yerleşme ve siyasi oluşumlara zemin hazırlamıştır.
2. Miryokefalon ve Kösedağ · 15 puan
1176 Miryokefalon’da Türkiye Selçukluları Bizans’a karşı başarılı oldu. 1243 Kösedağ’da Moğollar karşısında yenilgi, Türkiye Selçuklularının siyasi gücünü zayıflattı.
Bu iki mücadelenin Anadolu’daki Türk siyasi varlığına etkilerini karşılaştırınız. Sonuçların aynı yönde olmadığını kanıtlayınız.
Örnek yanıtı gör
Miryokefalon, Bizans’ın Anadolu’yu geri alma çabalarını zayıflatarak Türk varlığını güçlendirmiştir. Kösedağ yenilgisi Moğol baskısını artırıp Türkiye Selçuklu otoritesini zayıflatmıştır. Biri siyasi gücü pekiştirirken diğeri bağımlılık ve parçalanmayı artıran koşullar oluşturmuştur.
- Miryokefalon, Bizans’ın Anadolu’yu geri alma çabalarını zayıflatarak Türk varlığını güçlendirmiştir.
- Kösedağ yenilgisi Moğol baskısını artırıp Türkiye Selçuklu otoritesini zayıflatmıştır.
- Biri siyasi gücü pekiştirirken diğeri bağımlılık ve parçalanmayı artıran koşullar oluşturmuştur.
3. Karşılaştırma ölçütü · 15 puan
1048 Pasinler Savaşı’nda Selçuklular Bizans ve müttefikleriyle mücadele etti. 1187 Hıttin Muharebesi’nde Selahaddin Eyyubi’nin kuvvetleri Haçlı ordusunu yendi; Kudüs’ün yeniden alınmasının yolu açıldı.
Bu mücadeleleri tarih sırası, karşılaşılan güç ve siyasi sonuç bakımından karşılaştırınız.
Örnek yanıtı gör
Pasinler 1048’de, Hıttin 1187’de gerçekleşmiştir. Pasinler’de Bizans ve müttefikleri, Hıttin’de Haçlı ordusu karşı taraftır. Pasinler Anadolu yönündeki Selçuklu ilerleyişiyle; Hıttin ise Kudüs’ün yeniden alınmasına zemin hazırlamasıyla ilişkilidir.
- Pasinler 1048’de, Hıttin 1187’de gerçekleşmiştir.
- Pasinler’de Bizans ve müttefikleri, Hıttin’de Haçlı ordusu karşı taraftır.
- Pasinler Anadolu yönündeki Selçuklu ilerleyişiyle; Hıttin ise Kudüs’ün yeniden alınmasına zemin hazırlamasıyla ilişkilidir.
4. Devlet teşkilatında iki iz · 15 puan
Selçuklularda Türk hükümdarlık geleneği sürerken sultan unvanı ve İslam dünyasındaki yönetim kurumları da önem kazandı. Devlet işlerinde divanlar görev yaptı.
Bu tabloda bir süreklilik ve bir değişim belirtiniz. Kültürel etkileşimin devlet teşkilatına etkisini açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
Türk hükümdarlık geleneğinin sürmesi sürekliliktir. Sultan unvanı ve İslam dünyasındaki kurumların benimsenmesi değişime örnektir. Yeni dinî ve siyasi çevreyle etkileşim, önceki gelenekler korunurken yönetim yapısına yeni unsurlar katmıştır.
- Türk hükümdarlık geleneğinin sürmesi sürekliliktir.
- Sultan unvanı ve İslam dünyasındaki kurumların benimsenmesi değişime örnektir.
- Yeni dinî ve siyasi çevreyle etkileşim, önceki gelenekler korunurken yönetim yapısına yeni unsurlar katmıştır.
5. İkta ve askerî hizmet · 15 puan
Selçuklu ikta uygulamasında belirli toprakların vergi gelirleri hizmet karşılığında görevlilere ayrılabiliyordu. Bu gelirler asker yetiştirilmesine de katkı sağlıyordu; toprağın kendisi özel mülk olarak verilmiş sayılmıyordu.
İktanın maliye ve ordu için birer işlevini açıklayınız. Vergi geliri hakkı ile toprak mülkiyetini ayırınız.
Örnek yanıtı gör
Vergi gelirinin hizmete ayrılması, görevlerin merkez hazinesinden doğrudan maaş yükü olmadan karşılanmasına katkı sağlar. Gelirle asker yetiştirilmesi askerî gücün desteklenmesini sağlar. Geliri kullanma yetkisi toprağın şahsa özel mülk olarak devredilmesiyle aynı değildir.
- Vergi gelirinin hizmete ayrılması, görevlerin merkez hazinesinden doğrudan maaş yükü olmadan karşılanmasına katkı sağlar.
- Gelirle asker yetiştirilmesi askerî gücün desteklenmesini sağlar.
- Geliri kullanma yetkisi toprağın şahsa özel mülk olarak devredilmesiyle aynı değildir.
6. Kervansaray ve yerleşme · 13 puan
Bir çalışma için hazırlanan kaynak kartları: A—Kervansaraylar ticaret yollarında yolculara ve kervanlara hizmet verirdi. B—Bazı şehirlerde pazarlar ve zanaat atölyeleri yoğunlaşırdı. Kartlar doğrudan tarihî belge alıntısı değildir.
Ticaret ile şehirleşme ilişkisine yönelik bir araştırma sorusu yazınız. İki karttan hareketle bir çıkarım yapıp bunu sınamak için ek kaynak öneriniz.
Örnek yanıtı gör
Kervansaray bulunan güzergâhlarda pazar ve yerleşmeler nasıl gelişmiştir gibi ilişki kuran bir soru uygundur. Ticaret yollarındaki hizmet ve pazarlar ekonomik canlılığı artırarak yerleşme ve şehirleşmeyi desteklemiş olabilir. Vakfiye, yol haritası, şehir kaydı veya arkeolojik buluntu gibi bir kaynakla çıkarım sınanabilir.
- Kervansaray bulunan güzergâhlarda pazar ve yerleşmeler nasıl gelişmiştir gibi ilişki kuran bir soru uygundur.
- Ticaret yollarındaki hizmet ve pazarlar ekonomik canlılığı artırarak yerleşme ve şehirleşmeyi desteklemiş olabilir.
- Vakfiye, yol haritası, şehir kaydı veya arkeolojik buluntu gibi bir kaynakla çıkarım sınanabilir.
7. Ahilik ve şehir yaşamı · 12 puan
Ahilikte meslek eğitimi, ürün kalitesi ve esnaf arasında dayanışma önemsenirdi. Şehirlerde benzer mesleklerin aynı çarşı çevresinde toplanabildiği görülür.
Bu bilgilerden esnaf örgütlenmesi ile şehir hayatı arasında iki ilişki kurunuz. İlişkilerden birini araştırmak için sorulabilecek bir soru yazınız.
Örnek yanıtı gör
Meslek eğitimi ve kalite anlayışı, şehirde üretimin sürekliliği ve güvenini destekler. Esnaf dayanışması ve çarşı çevresinde toplanma, iş birliğini ve ticari ilişkileri kolaylaştırır. Ahilikteki meslek eğitimi çarşıdaki üretim kalitesini nasıl etkiliyordu gibi araştırılabilir bir soru yazılabilir.
- Meslek eğitimi ve kalite anlayışı, şehirde üretimin sürekliliği ve güvenini destekler.
- Esnaf dayanışması ve çarşı çevresinde toplanma, iş birliğini ve ticari ilişkileri kolaylaştırır.
- Ahilikteki meslek eğitimi çarşıdaki üretim kalitesini nasıl etkiliyordu gibi araştırılabilir bir soru yazılabilir.
Senaryo 2 · Sorular ve örnek yanıtlar
1. İki dönüm noktası · 15 puan
1040 Dandanakan Savaşı, Büyük Selçuklu Devleti’nin kuruluş sürecinde belirleyici oldu. 1071 Malazgirt Savaşı, Anadolu’ya Türk yerleşmesini hızlandıran gelişmelerin önünü açtı.
Olayları kronolojik sırayla yazınız. Sonuçlarının ortak ve farklı bir yönünü belirtiniz.
Örnek yanıtı gör
Dandanakan 1040, Malazgirt 1071 sırasıyla gerçekleşmiştir. İki savaş da Türklerin siyasi varlığı ve yayılışı üzerinde belirleyici etkiler oluşturmuştur. Dandanakan devletin kuruluşunu güçlendirirken Malazgirt Anadolu’da yerleşme ve siyasi oluşumlara zemin hazırlamıştır.
- Dandanakan 1040, Malazgirt 1071 sırasıyla gerçekleşmiştir.
- İki savaş da Türklerin siyasi varlığı ve yayılışı üzerinde belirleyici etkiler oluşturmuştur.
- Dandanakan devletin kuruluşunu güçlendirirken Malazgirt Anadolu’da yerleşme ve siyasi oluşumlara zemin hazırlamıştır.
2. Miryokefalon ve Kösedağ · 15 puan
1176 Miryokefalon’da Türkiye Selçukluları Bizans’a karşı başarılı oldu. 1243 Kösedağ’da Moğollar karşısında yenilgi, Türkiye Selçuklularının siyasi gücünü zayıflattı.
Bu iki mücadelenin Anadolu’daki Türk siyasi varlığına etkilerini karşılaştırınız. Sonuçların aynı yönde olmadığını kanıtlayınız.
Örnek yanıtı gör
Miryokefalon, Bizans’ın Anadolu’yu geri alma çabalarını zayıflatarak Türk varlığını güçlendirmiştir. Kösedağ yenilgisi Moğol baskısını artırıp Türkiye Selçuklu otoritesini zayıflatmıştır. Biri siyasi gücü pekiştirirken diğeri bağımlılık ve parçalanmayı artıran koşullar oluşturmuştur.
- Miryokefalon, Bizans’ın Anadolu’yu geri alma çabalarını zayıflatarak Türk varlığını güçlendirmiştir.
- Kösedağ yenilgisi Moğol baskısını artırıp Türkiye Selçuklu otoritesini zayıflatmıştır.
- Biri siyasi gücü pekiştirirken diğeri bağımlılık ve parçalanmayı artıran koşullar oluşturmuştur.
3. Devlet teşkilatında iki iz · 15 puan
Selçuklularda Türk hükümdarlık geleneği sürerken sultan unvanı ve İslam dünyasındaki yönetim kurumları da önem kazandı. Devlet işlerinde divanlar görev yaptı.
Bu tabloda bir süreklilik ve bir değişim belirtiniz. Kültürel etkileşimin devlet teşkilatına etkisini açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
Türk hükümdarlık geleneğinin sürmesi sürekliliktir. Sultan unvanı ve İslam dünyasındaki kurumların benimsenmesi değişime örnektir. Yeni dinî ve siyasi çevreyle etkileşim, önceki gelenekler korunurken yönetim yapısına yeni unsurlar katmıştır.
- Türk hükümdarlık geleneğinin sürmesi sürekliliktir.
- Sultan unvanı ve İslam dünyasındaki kurumların benimsenmesi değişime örnektir.
- Yeni dinî ve siyasi çevreyle etkileşim, önceki gelenekler korunurken yönetim yapısına yeni unsurlar katmıştır.
4. İkta ve askerî hizmet · 15 puan
Selçuklu ikta uygulamasında belirli toprakların vergi gelirleri hizmet karşılığında görevlilere ayrılabiliyordu. Bu gelirler asker yetiştirilmesine de katkı sağlıyordu; toprağın kendisi özel mülk olarak verilmiş sayılmıyordu.
İktanın maliye ve ordu için birer işlevini açıklayınız. Vergi geliri hakkı ile toprak mülkiyetini ayırınız.
Örnek yanıtı gör
Vergi gelirinin hizmete ayrılması, görevlerin merkez hazinesinden doğrudan maaş yükü olmadan karşılanmasına katkı sağlar. Gelirle asker yetiştirilmesi askerî gücün desteklenmesini sağlar. Geliri kullanma yetkisi toprağın şahsa özel mülk olarak devredilmesiyle aynı değildir.
- Vergi gelirinin hizmete ayrılması, görevlerin merkez hazinesinden doğrudan maaş yükü olmadan karşılanmasına katkı sağlar.
- Gelirle asker yetiştirilmesi askerî gücün desteklenmesini sağlar.
- Geliri kullanma yetkisi toprağın şahsa özel mülk olarak devredilmesiyle aynı değildir.
5. Karma ordu yapısı · 15 puan
Selçuklu ordusunda hükümdara bağlı gulam askerleri, ikta askerleri ve Türkmen kuvvetleri gibi farklı unsurlar bulunuyordu.
Bu yapının Türk askerî geleneği ile yeni kurumları birlikte taşıdığını iki unsurla gösteriniz. Farklı birlikleri aynı amaç doğrultusunda yönetmenin bir gereğini açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
Türkmen kuvvetleri önceki Türk askerî gelenekleriyle ilişkilendirilebilir. Gulam veya ikta sistemi farklı örgütlenme biçimlerinin orduya katıldığını gösterir. Ortak komuta, görev paylaşımı ve koordinasyon farklı birliklerin birlikte hareket etmesi için gereklidir.
- Türkmen kuvvetleri önceki Türk askerî gelenekleriyle ilişkilendirilebilir.
- Gulam veya ikta sistemi farklı örgütlenme biçimlerinin orduya katıldığını gösterir.
- Ortak komuta, görev paylaşımı ve koordinasyon farklı birliklerin birlikte hareket etmesi için gereklidir.
6. Kervansaray ve yerleşme · 13 puan
Bir çalışma için hazırlanan kaynak kartları: A—Kervansaraylar ticaret yollarında yolculara ve kervanlara hizmet verirdi. B—Bazı şehirlerde pazarlar ve zanaat atölyeleri yoğunlaşırdı. Kartlar doğrudan tarihî belge alıntısı değildir.
Ticaret ile şehirleşme ilişkisine yönelik bir araştırma sorusu yazınız. İki karttan hareketle bir çıkarım yapıp bunu sınamak için ek kaynak öneriniz.
Örnek yanıtı gör
Kervansaray bulunan güzergâhlarda pazar ve yerleşmeler nasıl gelişmiştir gibi ilişki kuran bir soru uygundur. Ticaret yollarındaki hizmet ve pazarlar ekonomik canlılığı artırarak yerleşme ve şehirleşmeyi desteklemiş olabilir. Vakfiye, yol haritası, şehir kaydı veya arkeolojik buluntu gibi bir kaynakla çıkarım sınanabilir.
- Kervansaray bulunan güzergâhlarda pazar ve yerleşmeler nasıl gelişmiştir gibi ilişki kuran bir soru uygundur.
- Ticaret yollarındaki hizmet ve pazarlar ekonomik canlılığı artırarak yerleşme ve şehirleşmeyi desteklemiş olabilir.
- Vakfiye, yol haritası, şehir kaydı veya arkeolojik buluntu gibi bir kaynakla çıkarım sınanabilir.
7. Ahilik ve şehir yaşamı · 12 puan
Ahilikte meslek eğitimi, ürün kalitesi ve esnaf arasında dayanışma önemsenirdi. Şehirlerde benzer mesleklerin aynı çarşı çevresinde toplanabildiği görülür.
Bu bilgilerden esnaf örgütlenmesi ile şehir hayatı arasında iki ilişki kurunuz. İlişkilerden birini araştırmak için sorulabilecek bir soru yazınız.
Örnek yanıtı gör
Meslek eğitimi ve kalite anlayışı, şehirde üretimin sürekliliği ve güvenini destekler. Esnaf dayanışması ve çarşı çevresinde toplanma, iş birliğini ve ticari ilişkileri kolaylaştırır. Ahilikteki meslek eğitimi çarşıdaki üretim kalitesini nasıl etkiliyordu gibi araştırılabilir bir soru yazılabilir.
- Meslek eğitimi ve kalite anlayışı, şehirde üretimin sürekliliği ve güvenini destekler.
- Esnaf dayanışması ve çarşı çevresinde toplanma, iş birliğini ve ticari ilişkileri kolaylaştırır.
- Ahilikteki meslek eğitimi çarşıdaki üretim kalitesini nasıl etkiliyordu gibi araştırılabilir bir soru yazılabilir.
Senaryo 3 · Sorular ve örnek yanıtlar
1. İki dönüm noktası · 18 puan
1040 Dandanakan Savaşı, Büyük Selçuklu Devleti’nin kuruluş sürecinde belirleyici oldu. 1071 Malazgirt Savaşı, Anadolu’ya Türk yerleşmesini hızlandıran gelişmelerin önünü açtı.
Olayları kronolojik sırayla yazınız. Sonuçlarının ortak ve farklı bir yönünü belirtiniz.
Örnek yanıtı gör
Dandanakan 1040, Malazgirt 1071 sırasıyla gerçekleşmiştir. İki savaş da Türklerin siyasi varlığı ve yayılışı üzerinde belirleyici etkiler oluşturmuştur. Dandanakan devletin kuruluşunu güçlendirirken Malazgirt Anadolu’da yerleşme ve siyasi oluşumlara zemin hazırlamıştır.
- Dandanakan 1040, Malazgirt 1071 sırasıyla gerçekleşmiştir.
- İki savaş da Türklerin siyasi varlığı ve yayılışı üzerinde belirleyici etkiler oluşturmuştur.
- Dandanakan devletin kuruluşunu güçlendirirken Malazgirt Anadolu’da yerleşme ve siyasi oluşumlara zemin hazırlamıştır.
2. Devlet teşkilatında iki iz · 18 puan
Selçuklularda Türk hükümdarlık geleneği sürerken sultan unvanı ve İslam dünyasındaki yönetim kurumları da önem kazandı. Devlet işlerinde divanlar görev yaptı.
Bu tabloda bir süreklilik ve bir değişim belirtiniz. Kültürel etkileşimin devlet teşkilatına etkisini açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
Türk hükümdarlık geleneğinin sürmesi sürekliliktir. Sultan unvanı ve İslam dünyasındaki kurumların benimsenmesi değişime örnektir. Yeni dinî ve siyasi çevreyle etkileşim, önceki gelenekler korunurken yönetim yapısına yeni unsurlar katmıştır.
- Türk hükümdarlık geleneğinin sürmesi sürekliliktir.
- Sultan unvanı ve İslam dünyasındaki kurumların benimsenmesi değişime örnektir.
- Yeni dinî ve siyasi çevreyle etkileşim, önceki gelenekler korunurken yönetim yapısına yeni unsurlar katmıştır.
3. İkta ve askerî hizmet · 18 puan
Selçuklu ikta uygulamasında belirli toprakların vergi gelirleri hizmet karşılığında görevlilere ayrılabiliyordu. Bu gelirler asker yetiştirilmesine de katkı sağlıyordu; toprağın kendisi özel mülk olarak verilmiş sayılmıyordu.
İktanın maliye ve ordu için birer işlevini açıklayınız. Vergi geliri hakkı ile toprak mülkiyetini ayırınız.
Örnek yanıtı gör
Vergi gelirinin hizmete ayrılması, görevlerin merkez hazinesinden doğrudan maaş yükü olmadan karşılanmasına katkı sağlar. Gelirle asker yetiştirilmesi askerî gücün desteklenmesini sağlar. Geliri kullanma yetkisi toprağın şahsa özel mülk olarak devredilmesiyle aynı değildir.
- Vergi gelirinin hizmete ayrılması, görevlerin merkez hazinesinden doğrudan maaş yükü olmadan karşılanmasına katkı sağlar.
- Gelirle asker yetiştirilmesi askerî gücün desteklenmesini sağlar.
- Geliri kullanma yetkisi toprağın şahsa özel mülk olarak devredilmesiyle aynı değildir.
4. Kervansaray ve yerleşme · 16 puan
Bir çalışma için hazırlanan kaynak kartları: A—Kervansaraylar ticaret yollarında yolculara ve kervanlara hizmet verirdi. B—Bazı şehirlerde pazarlar ve zanaat atölyeleri yoğunlaşırdı. Kartlar doğrudan tarihî belge alıntısı değildir.
Ticaret ile şehirleşme ilişkisine yönelik bir araştırma sorusu yazınız. İki karttan hareketle bir çıkarım yapıp bunu sınamak için ek kaynak öneriniz.
Örnek yanıtı gör
Kervansaray bulunan güzergâhlarda pazar ve yerleşmeler nasıl gelişmiştir gibi ilişki kuran bir soru uygundur. Ticaret yollarındaki hizmet ve pazarlar ekonomik canlılığı artırarak yerleşme ve şehirleşmeyi desteklemiş olabilir. Vakfiye, yol haritası, şehir kaydı veya arkeolojik buluntu gibi bir kaynakla çıkarım sınanabilir.
- Kervansaray bulunan güzergâhlarda pazar ve yerleşmeler nasıl gelişmiştir gibi ilişki kuran bir soru uygundur.
- Ticaret yollarındaki hizmet ve pazarlar ekonomik canlılığı artırarak yerleşme ve şehirleşmeyi desteklemiş olabilir.
- Vakfiye, yol haritası, şehir kaydı veya arkeolojik buluntu gibi bir kaynakla çıkarım sınanabilir.
5. Ahilik ve şehir yaşamı · 15 puan
Ahilikte meslek eğitimi, ürün kalitesi ve esnaf arasında dayanışma önemsenirdi. Şehirlerde benzer mesleklerin aynı çarşı çevresinde toplanabildiği görülür.
Bu bilgilerden esnaf örgütlenmesi ile şehir hayatı arasında iki ilişki kurunuz. İlişkilerden birini araştırmak için sorulabilecek bir soru yazınız.
Örnek yanıtı gör
Meslek eğitimi ve kalite anlayışı, şehirde üretimin sürekliliği ve güvenini destekler. Esnaf dayanışması ve çarşı çevresinde toplanma, iş birliğini ve ticari ilişkileri kolaylaştırır. Ahilikteki meslek eğitimi çarşıdaki üretim kalitesini nasıl etkiliyordu gibi araştırılabilir bir soru yazılabilir.
- Meslek eğitimi ve kalite anlayışı, şehirde üretimin sürekliliği ve güvenini destekler.
- Esnaf dayanışması ve çarşı çevresinde toplanma, iş birliğini ve ticari ilişkileri kolaylaştırır.
- Ahilikteki meslek eğitimi çarşıdaki üretim kalitesini nasıl etkiliyordu gibi araştırılabilir bir soru yazılabilir.
6. Kaynakları karşılaştırma · 15 puan
Öğretim için hazırlanmış kurgu kaynak kartları: Bir blog, Anadolu şehirlerinin yalnız askerî nedenlerle büyüdüğünü ileri sürüyor. Vakfiye türündeki ikinci kart aynı şehirde han, dükkân ve medrese gelirlerinden söz ediyor. Kartlar gerçek bir belgeden birebir alıntı değildir.
Blogdaki iddiayı kaynak kartıyla değerlendiriniz. Şehirleşmeyi açıklamak için soracağınız bir soru ve karşılaştıracağınız başka bir kaynak yazınız.
Örnek yanıtı gör
Han ve dükkânlar ekonomik, medrese eğitim işlevi gösterir; yalnız askerî neden iddiası yetersizdir. Ticaret ve eğitim kurumları şehir nüfusunu ve yerleşmesini nasıl etkiledi sorusu uygundur. Dönem şehir planı, başka vakfiyeler veya nüfus/vergi kayıtları karşılaştırılabilir.
- Han ve dükkânlar ekonomik, medrese eğitim işlevi gösterir; yalnız askerî neden iddiası yetersizdir.
- Ticaret ve eğitim kurumları şehir nüfusunu ve yerleşmesini nasıl etkiledi sorusu uygundur.
- Dönem şehir planı, başka vakfiyeler veya nüfus/vergi kayıtları karşılaştırılabilir.
Senaryo 4 · Sorular ve örnek yanıtlar
1. İki dönüm noktası · 15 puan
1040 Dandanakan Savaşı, Büyük Selçuklu Devleti’nin kuruluş sürecinde belirleyici oldu. 1071 Malazgirt Savaşı, Anadolu’ya Türk yerleşmesini hızlandıran gelişmelerin önünü açtı.
Olayları kronolojik sırayla yazınız. Sonuçlarının ortak ve farklı bir yönünü belirtiniz.
Örnek yanıtı gör
Dandanakan 1040, Malazgirt 1071 sırasıyla gerçekleşmiştir. İki savaş da Türklerin siyasi varlığı ve yayılışı üzerinde belirleyici etkiler oluşturmuştur. Dandanakan devletin kuruluşunu güçlendirirken Malazgirt Anadolu’da yerleşme ve siyasi oluşumlara zemin hazırlamıştır.
- Dandanakan 1040, Malazgirt 1071 sırasıyla gerçekleşmiştir.
- İki savaş da Türklerin siyasi varlığı ve yayılışı üzerinde belirleyici etkiler oluşturmuştur.
- Dandanakan devletin kuruluşunu güçlendirirken Malazgirt Anadolu’da yerleşme ve siyasi oluşumlara zemin hazırlamıştır.
2. Miryokefalon ve Kösedağ · 15 puan
1176 Miryokefalon’da Türkiye Selçukluları Bizans’a karşı başarılı oldu. 1243 Kösedağ’da Moğollar karşısında yenilgi, Türkiye Selçuklularının siyasi gücünü zayıflattı.
Bu iki mücadelenin Anadolu’daki Türk siyasi varlığına etkilerini karşılaştırınız. Sonuçların aynı yönde olmadığını kanıtlayınız.
Örnek yanıtı gör
Miryokefalon, Bizans’ın Anadolu’yu geri alma çabalarını zayıflatarak Türk varlığını güçlendirmiştir. Kösedağ yenilgisi Moğol baskısını artırıp Türkiye Selçuklu otoritesini zayıflatmıştır. Biri siyasi gücü pekiştirirken diğeri bağımlılık ve parçalanmayı artıran koşullar oluşturmuştur.
- Miryokefalon, Bizans’ın Anadolu’yu geri alma çabalarını zayıflatarak Türk varlığını güçlendirmiştir.
- Kösedağ yenilgisi Moğol baskısını artırıp Türkiye Selçuklu otoritesini zayıflatmıştır.
- Biri siyasi gücü pekiştirirken diğeri bağımlılık ve parçalanmayı artıran koşullar oluşturmuştur.
3. Devlet teşkilatında iki iz · 15 puan
Selçuklularda Türk hükümdarlık geleneği sürerken sultan unvanı ve İslam dünyasındaki yönetim kurumları da önem kazandı. Devlet işlerinde divanlar görev yaptı.
Bu tabloda bir süreklilik ve bir değişim belirtiniz. Kültürel etkileşimin devlet teşkilatına etkisini açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
Türk hükümdarlık geleneğinin sürmesi sürekliliktir. Sultan unvanı ve İslam dünyasındaki kurumların benimsenmesi değişime örnektir. Yeni dinî ve siyasi çevreyle etkileşim, önceki gelenekler korunurken yönetim yapısına yeni unsurlar katmıştır.
- Türk hükümdarlık geleneğinin sürmesi sürekliliktir.
- Sultan unvanı ve İslam dünyasındaki kurumların benimsenmesi değişime örnektir.
- Yeni dinî ve siyasi çevreyle etkileşim, önceki gelenekler korunurken yönetim yapısına yeni unsurlar katmıştır.
4. İkta ve askerî hizmet · 15 puan
Selçuklu ikta uygulamasında belirli toprakların vergi gelirleri hizmet karşılığında görevlilere ayrılabiliyordu. Bu gelirler asker yetiştirilmesine de katkı sağlıyordu; toprağın kendisi özel mülk olarak verilmiş sayılmıyordu.
İktanın maliye ve ordu için birer işlevini açıklayınız. Vergi geliri hakkı ile toprak mülkiyetini ayırınız.
Örnek yanıtı gör
Vergi gelirinin hizmete ayrılması, görevlerin merkez hazinesinden doğrudan maaş yükü olmadan karşılanmasına katkı sağlar. Gelirle asker yetiştirilmesi askerî gücün desteklenmesini sağlar. Geliri kullanma yetkisi toprağın şahsa özel mülk olarak devredilmesiyle aynı değildir.
- Vergi gelirinin hizmete ayrılması, görevlerin merkez hazinesinden doğrudan maaş yükü olmadan karşılanmasına katkı sağlar.
- Gelirle asker yetiştirilmesi askerî gücün desteklenmesini sağlar.
- Geliri kullanma yetkisi toprağın şahsa özel mülk olarak devredilmesiyle aynı değildir.
5. Kervansaray ve yerleşme · 15 puan
Bir çalışma için hazırlanan kaynak kartları: A—Kervansaraylar ticaret yollarında yolculara ve kervanlara hizmet verirdi. B—Bazı şehirlerde pazarlar ve zanaat atölyeleri yoğunlaşırdı. Kartlar doğrudan tarihî belge alıntısı değildir.
Ticaret ile şehirleşme ilişkisine yönelik bir araştırma sorusu yazınız. İki karttan hareketle bir çıkarım yapıp bunu sınamak için ek kaynak öneriniz.
Örnek yanıtı gör
Kervansaray bulunan güzergâhlarda pazar ve yerleşmeler nasıl gelişmiştir gibi ilişki kuran bir soru uygundur. Ticaret yollarındaki hizmet ve pazarlar ekonomik canlılığı artırarak yerleşme ve şehirleşmeyi desteklemiş olabilir. Vakfiye, yol haritası, şehir kaydı veya arkeolojik buluntu gibi bir kaynakla çıkarım sınanabilir.
- Kervansaray bulunan güzergâhlarda pazar ve yerleşmeler nasıl gelişmiştir gibi ilişki kuran bir soru uygundur.
- Ticaret yollarındaki hizmet ve pazarlar ekonomik canlılığı artırarak yerleşme ve şehirleşmeyi desteklemiş olabilir.
- Vakfiye, yol haritası, şehir kaydı veya arkeolojik buluntu gibi bir kaynakla çıkarım sınanabilir.
6. Ahilik ve şehir yaşamı · 13 puan
Ahilikte meslek eğitimi, ürün kalitesi ve esnaf arasında dayanışma önemsenirdi. Şehirlerde benzer mesleklerin aynı çarşı çevresinde toplanabildiği görülür.
Bu bilgilerden esnaf örgütlenmesi ile şehir hayatı arasında iki ilişki kurunuz. İlişkilerden birini araştırmak için sorulabilecek bir soru yazınız.
Örnek yanıtı gör
Meslek eğitimi ve kalite anlayışı, şehirde üretimin sürekliliği ve güvenini destekler. Esnaf dayanışması ve çarşı çevresinde toplanma, iş birliğini ve ticari ilişkileri kolaylaştırır. Ahilikteki meslek eğitimi çarşıdaki üretim kalitesini nasıl etkiliyordu gibi araştırılabilir bir soru yazılabilir.
- Meslek eğitimi ve kalite anlayışı, şehirde üretimin sürekliliği ve güvenini destekler.
- Esnaf dayanışması ve çarşı çevresinde toplanma, iş birliğini ve ticari ilişkileri kolaylaştırır.
- Ahilikteki meslek eğitimi çarşıdaki üretim kalitesini nasıl etkiliyordu gibi araştırılabilir bir soru yazılabilir.
7. Kaynakları karşılaştırma · 12 puan
Öğretim için hazırlanmış kurgu kaynak kartları: Bir blog, Anadolu şehirlerinin yalnız askerî nedenlerle büyüdüğünü ileri sürüyor. Vakfiye türündeki ikinci kart aynı şehirde han, dükkân ve medrese gelirlerinden söz ediyor. Kartlar gerçek bir belgeden birebir alıntı değildir.
Blogdaki iddiayı kaynak kartıyla değerlendiriniz. Şehirleşmeyi açıklamak için soracağınız bir soru ve karşılaştıracağınız başka bir kaynak yazınız.
Örnek yanıtı gör
Han ve dükkânlar ekonomik, medrese eğitim işlevi gösterir; yalnız askerî neden iddiası yetersizdir. Ticaret ve eğitim kurumları şehir nüfusunu ve yerleşmesini nasıl etkiledi sorusu uygundur. Dönem şehir planı, başka vakfiyeler veya nüfus/vergi kayıtları karşılaştırılabilir.
- Han ve dükkânlar ekonomik, medrese eğitim işlevi gösterir; yalnız askerî neden iddiası yetersizdir.
- Ticaret ve eğitim kurumları şehir nüfusunu ve yerleşmesini nasıl etkiledi sorusu uygundur.
- Dönem şehir planı, başka vakfiyeler veya nüfus/vergi kayıtları karşılaştırılabilir.
Senaryo 5 · Sorular ve örnek yanıtlar
1. İki dönüm noktası · 18 puan
1040 Dandanakan Savaşı, Büyük Selçuklu Devleti’nin kuruluş sürecinde belirleyici oldu. 1071 Malazgirt Savaşı, Anadolu’ya Türk yerleşmesini hızlandıran gelişmelerin önünü açtı.
Olayları kronolojik sırayla yazınız. Sonuçlarının ortak ve farklı bir yönünü belirtiniz.
Örnek yanıtı gör
Dandanakan 1040, Malazgirt 1071 sırasıyla gerçekleşmiştir. İki savaş da Türklerin siyasi varlığı ve yayılışı üzerinde belirleyici etkiler oluşturmuştur. Dandanakan devletin kuruluşunu güçlendirirken Malazgirt Anadolu’da yerleşme ve siyasi oluşumlara zemin hazırlamıştır.
- Dandanakan 1040, Malazgirt 1071 sırasıyla gerçekleşmiştir.
- İki savaş da Türklerin siyasi varlığı ve yayılışı üzerinde belirleyici etkiler oluşturmuştur.
- Dandanakan devletin kuruluşunu güçlendirirken Malazgirt Anadolu’da yerleşme ve siyasi oluşumlara zemin hazırlamıştır.
2. Miryokefalon ve Kösedağ · 18 puan
1176 Miryokefalon’da Türkiye Selçukluları Bizans’a karşı başarılı oldu. 1243 Kösedağ’da Moğollar karşısında yenilgi, Türkiye Selçuklularının siyasi gücünü zayıflattı.
Bu iki mücadelenin Anadolu’daki Türk siyasi varlığına etkilerini karşılaştırınız. Sonuçların aynı yönde olmadığını kanıtlayınız.
Örnek yanıtı gör
Miryokefalon, Bizans’ın Anadolu’yu geri alma çabalarını zayıflatarak Türk varlığını güçlendirmiştir. Kösedağ yenilgisi Moğol baskısını artırıp Türkiye Selçuklu otoritesini zayıflatmıştır. Biri siyasi gücü pekiştirirken diğeri bağımlılık ve parçalanmayı artıran koşullar oluşturmuştur.
- Miryokefalon, Bizans’ın Anadolu’yu geri alma çabalarını zayıflatarak Türk varlığını güçlendirmiştir.
- Kösedağ yenilgisi Moğol baskısını artırıp Türkiye Selçuklu otoritesini zayıflatmıştır.
- Biri siyasi gücü pekiştirirken diğeri bağımlılık ve parçalanmayı artıran koşullar oluşturmuştur.
3. Devlet teşkilatında iki iz · 18 puan
Selçuklularda Türk hükümdarlık geleneği sürerken sultan unvanı ve İslam dünyasındaki yönetim kurumları da önem kazandı. Devlet işlerinde divanlar görev yaptı.
Bu tabloda bir süreklilik ve bir değişim belirtiniz. Kültürel etkileşimin devlet teşkilatına etkisini açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
Türk hükümdarlık geleneğinin sürmesi sürekliliktir. Sultan unvanı ve İslam dünyasındaki kurumların benimsenmesi değişime örnektir. Yeni dinî ve siyasi çevreyle etkileşim, önceki gelenekler korunurken yönetim yapısına yeni unsurlar katmıştır.
- Türk hükümdarlık geleneğinin sürmesi sürekliliktir.
- Sultan unvanı ve İslam dünyasındaki kurumların benimsenmesi değişime örnektir.
- Yeni dinî ve siyasi çevreyle etkileşim, önceki gelenekler korunurken yönetim yapısına yeni unsurlar katmıştır.
4. İkta ve askerî hizmet · 16 puan
Selçuklu ikta uygulamasında belirli toprakların vergi gelirleri hizmet karşılığında görevlilere ayrılabiliyordu. Bu gelirler asker yetiştirilmesine de katkı sağlıyordu; toprağın kendisi özel mülk olarak verilmiş sayılmıyordu.
İktanın maliye ve ordu için birer işlevini açıklayınız. Vergi geliri hakkı ile toprak mülkiyetini ayırınız.
Örnek yanıtı gör
Vergi gelirinin hizmete ayrılması, görevlerin merkez hazinesinden doğrudan maaş yükü olmadan karşılanmasına katkı sağlar. Gelirle asker yetiştirilmesi askerî gücün desteklenmesini sağlar. Geliri kullanma yetkisi toprağın şahsa özel mülk olarak devredilmesiyle aynı değildir.
- Vergi gelirinin hizmete ayrılması, görevlerin merkez hazinesinden doğrudan maaş yükü olmadan karşılanmasına katkı sağlar.
- Gelirle asker yetiştirilmesi askerî gücün desteklenmesini sağlar.
- Geliri kullanma yetkisi toprağın şahsa özel mülk olarak devredilmesiyle aynı değildir.
5. Kervansaray ve yerleşme · 15 puan
Bir çalışma için hazırlanan kaynak kartları: A—Kervansaraylar ticaret yollarında yolculara ve kervanlara hizmet verirdi. B—Bazı şehirlerde pazarlar ve zanaat atölyeleri yoğunlaşırdı. Kartlar doğrudan tarihî belge alıntısı değildir.
Ticaret ile şehirleşme ilişkisine yönelik bir araştırma sorusu yazınız. İki karttan hareketle bir çıkarım yapıp bunu sınamak için ek kaynak öneriniz.
Örnek yanıtı gör
Kervansaray bulunan güzergâhlarda pazar ve yerleşmeler nasıl gelişmiştir gibi ilişki kuran bir soru uygundur. Ticaret yollarındaki hizmet ve pazarlar ekonomik canlılığı artırarak yerleşme ve şehirleşmeyi desteklemiş olabilir. Vakfiye, yol haritası, şehir kaydı veya arkeolojik buluntu gibi bir kaynakla çıkarım sınanabilir.
- Kervansaray bulunan güzergâhlarda pazar ve yerleşmeler nasıl gelişmiştir gibi ilişki kuran bir soru uygundur.
- Ticaret yollarındaki hizmet ve pazarlar ekonomik canlılığı artırarak yerleşme ve şehirleşmeyi desteklemiş olabilir.
- Vakfiye, yol haritası, şehir kaydı veya arkeolojik buluntu gibi bir kaynakla çıkarım sınanabilir.
6. Ahilik ve şehir yaşamı · 15 puan
Ahilikte meslek eğitimi, ürün kalitesi ve esnaf arasında dayanışma önemsenirdi. Şehirlerde benzer mesleklerin aynı çarşı çevresinde toplanabildiği görülür.
Bu bilgilerden esnaf örgütlenmesi ile şehir hayatı arasında iki ilişki kurunuz. İlişkilerden birini araştırmak için sorulabilecek bir soru yazınız.
Örnek yanıtı gör
Meslek eğitimi ve kalite anlayışı, şehirde üretimin sürekliliği ve güvenini destekler. Esnaf dayanışması ve çarşı çevresinde toplanma, iş birliğini ve ticari ilişkileri kolaylaştırır. Ahilikteki meslek eğitimi çarşıdaki üretim kalitesini nasıl etkiliyordu gibi araştırılabilir bir soru yazılabilir.
- Meslek eğitimi ve kalite anlayışı, şehirde üretimin sürekliliği ve güvenini destekler.
- Esnaf dayanışması ve çarşı çevresinde toplanma, iş birliğini ve ticari ilişkileri kolaylaştırır.
- Ahilikteki meslek eğitimi çarşıdaki üretim kalitesini nasıl etkiliyordu gibi araştırılabilir bir soru yazılabilir.
Senaryo 6 · Sorular ve örnek yanıtlar
1. İki dönüm noktası · 18 puan
1040 Dandanakan Savaşı, Büyük Selçuklu Devleti’nin kuruluş sürecinde belirleyici oldu. 1071 Malazgirt Savaşı, Anadolu’ya Türk yerleşmesini hızlandıran gelişmelerin önünü açtı.
Olayları kronolojik sırayla yazınız. Sonuçlarının ortak ve farklı bir yönünü belirtiniz.
Örnek yanıtı gör
Dandanakan 1040, Malazgirt 1071 sırasıyla gerçekleşmiştir. İki savaş da Türklerin siyasi varlığı ve yayılışı üzerinde belirleyici etkiler oluşturmuştur. Dandanakan devletin kuruluşunu güçlendirirken Malazgirt Anadolu’da yerleşme ve siyasi oluşumlara zemin hazırlamıştır.
- Dandanakan 1040, Malazgirt 1071 sırasıyla gerçekleşmiştir.
- İki savaş da Türklerin siyasi varlığı ve yayılışı üzerinde belirleyici etkiler oluşturmuştur.
- Dandanakan devletin kuruluşunu güçlendirirken Malazgirt Anadolu’da yerleşme ve siyasi oluşumlara zemin hazırlamıştır.
2. Miryokefalon ve Kösedağ · 18 puan
1176 Miryokefalon’da Türkiye Selçukluları Bizans’a karşı başarılı oldu. 1243 Kösedağ’da Moğollar karşısında yenilgi, Türkiye Selçuklularının siyasi gücünü zayıflattı.
Bu iki mücadelenin Anadolu’daki Türk siyasi varlığına etkilerini karşılaştırınız. Sonuçların aynı yönde olmadığını kanıtlayınız.
Örnek yanıtı gör
Miryokefalon, Bizans’ın Anadolu’yu geri alma çabalarını zayıflatarak Türk varlığını güçlendirmiştir. Kösedağ yenilgisi Moğol baskısını artırıp Türkiye Selçuklu otoritesini zayıflatmıştır. Biri siyasi gücü pekiştirirken diğeri bağımlılık ve parçalanmayı artıran koşullar oluşturmuştur.
- Miryokefalon, Bizans’ın Anadolu’yu geri alma çabalarını zayıflatarak Türk varlığını güçlendirmiştir.
- Kösedağ yenilgisi Moğol baskısını artırıp Türkiye Selçuklu otoritesini zayıflatmıştır.
- Biri siyasi gücü pekiştirirken diğeri bağımlılık ve parçalanmayı artıran koşullar oluşturmuştur.
3. Karşılaştırma ölçütü · 18 puan
1048 Pasinler Savaşı’nda Selçuklular Bizans ve müttefikleriyle mücadele etti. 1187 Hıttin Muharebesi’nde Selahaddin Eyyubi’nin kuvvetleri Haçlı ordusunu yendi; Kudüs’ün yeniden alınmasının yolu açıldı.
Bu mücadeleleri tarih sırası, karşılaşılan güç ve siyasi sonuç bakımından karşılaştırınız.
Örnek yanıtı gör
Pasinler 1048’de, Hıttin 1187’de gerçekleşmiştir. Pasinler’de Bizans ve müttefikleri, Hıttin’de Haçlı ordusu karşı taraftır. Pasinler Anadolu yönündeki Selçuklu ilerleyişiyle; Hıttin ise Kudüs’ün yeniden alınmasına zemin hazırlamasıyla ilişkilidir.
- Pasinler 1048’de, Hıttin 1187’de gerçekleşmiştir.
- Pasinler’de Bizans ve müttefikleri, Hıttin’de Haçlı ordusu karşı taraftır.
- Pasinler Anadolu yönündeki Selçuklu ilerleyişiyle; Hıttin ise Kudüs’ün yeniden alınmasına zemin hazırlamasıyla ilişkilidir.
4. Devlet teşkilatında iki iz · 16 puan
Selçuklularda Türk hükümdarlık geleneği sürerken sultan unvanı ve İslam dünyasındaki yönetim kurumları da önem kazandı. Devlet işlerinde divanlar görev yaptı.
Bu tabloda bir süreklilik ve bir değişim belirtiniz. Kültürel etkileşimin devlet teşkilatına etkisini açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
Türk hükümdarlık geleneğinin sürmesi sürekliliktir. Sultan unvanı ve İslam dünyasındaki kurumların benimsenmesi değişime örnektir. Yeni dinî ve siyasi çevreyle etkileşim, önceki gelenekler korunurken yönetim yapısına yeni unsurlar katmıştır.
- Türk hükümdarlık geleneğinin sürmesi sürekliliktir.
- Sultan unvanı ve İslam dünyasındaki kurumların benimsenmesi değişime örnektir.
- Yeni dinî ve siyasi çevreyle etkileşim, önceki gelenekler korunurken yönetim yapısına yeni unsurlar katmıştır.
5. İkta ve askerî hizmet · 15 puan
Selçuklu ikta uygulamasında belirli toprakların vergi gelirleri hizmet karşılığında görevlilere ayrılabiliyordu. Bu gelirler asker yetiştirilmesine de katkı sağlıyordu; toprağın kendisi özel mülk olarak verilmiş sayılmıyordu.
İktanın maliye ve ordu için birer işlevini açıklayınız. Vergi geliri hakkı ile toprak mülkiyetini ayırınız.
Örnek yanıtı gör
Vergi gelirinin hizmete ayrılması, görevlerin merkez hazinesinden doğrudan maaş yükü olmadan karşılanmasına katkı sağlar. Gelirle asker yetiştirilmesi askerî gücün desteklenmesini sağlar. Geliri kullanma yetkisi toprağın şahsa özel mülk olarak devredilmesiyle aynı değildir.
- Vergi gelirinin hizmete ayrılması, görevlerin merkez hazinesinden doğrudan maaş yükü olmadan karşılanmasına katkı sağlar.
- Gelirle asker yetiştirilmesi askerî gücün desteklenmesini sağlar.
- Geliri kullanma yetkisi toprağın şahsa özel mülk olarak devredilmesiyle aynı değildir.
6. Karma ordu yapısı · 15 puan
Selçuklu ordusunda hükümdara bağlı gulam askerleri, ikta askerleri ve Türkmen kuvvetleri gibi farklı unsurlar bulunuyordu.
Bu yapının Türk askerî geleneği ile yeni kurumları birlikte taşıdığını iki unsurla gösteriniz. Farklı birlikleri aynı amaç doğrultusunda yönetmenin bir gereğini açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
Türkmen kuvvetleri önceki Türk askerî gelenekleriyle ilişkilendirilebilir. Gulam veya ikta sistemi farklı örgütlenme biçimlerinin orduya katıldığını gösterir. Ortak komuta, görev paylaşımı ve koordinasyon farklı birliklerin birlikte hareket etmesi için gereklidir.
- Türkmen kuvvetleri önceki Türk askerî gelenekleriyle ilişkilendirilebilir.
- Gulam veya ikta sistemi farklı örgütlenme biçimlerinin orduya katıldığını gösterir.
- Ortak komuta, görev paylaşımı ve koordinasyon farklı birliklerin birlikte hareket etmesi için gereklidir.
Kapsam ve kaynak
Özgün yazılı hazırlık sorularıdır. Resmî sınav soruları değildir. Bazı sorular farklı senaryolarda tekrar kullanılır; senaryolar birbirinden bağımsız denemeler olarak değerlendirilmemelidir.