7 soru · 100 puan
3 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓2026–2027 · 1. DÖNEM 1. YAZILI
10. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
Senaryona göre yazdır, çöz.
Okulunun seçtiği senaryoyu aç. Önce öğrenci kâğıdını çöz; sonra açıklamalı yanıtlar ve puanlama ölçütleriyle kontrol et.
4 senaryoA4 PDFSoruya özel rubrik
6 soru · 100 puan
3 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓6 soru · 100 puan
3 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓6 soru · 100 puan
3 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓Ekrandan çalış
Metni büyütmek veya ekran okuyucuyla çalışmak için senaryonu aç.
Senaryo 1 · Sorular ve örnek yanıtlar
1. Bilgi kaynakları · 18 puan
Bir araştırmada öğrenci bir bitkinin gelişimini gözler, sonuçlardan akıl yürütür ve dinî bir hükmün dayanağını Kur’an ve sünnetten araştırır.
Duyu, akıl ve doğru haber/vahiy kaynaklarını örnekte ayırınız. Kaynakların aynı tür soruya cevap vermek zorunda olup olmadığını açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
Bitkinin gelişimini gözleme duyularla edinilen bilgiye örnektir. Sonuçlar arasında ilişki kurma aklın kullanımına örnektir. Kur’an ve güvenilir sünnet bilgisi dinî konuda vahiy/doğru haber kaynağıdır; kaynakların işlevleri ve cevap verdikleri sorular farklılaşabilir.
- Bitkinin gelişimini gözleme duyularla edinilen bilgiye örnektir.
- Sonuçlar arasında ilişki kurma aklın kullanımına örnektir.
- Kur’an ve güvenilir sünnet bilgisi dinî konuda vahiy/doğru haber kaynağıdır; kaynakların işlevleri ve cevap verdikleri sorular farklılaşabilir.
2. Haberi değerlendirmek · 18 puan
İsimsiz bir mesaj “Bu söz kesin hadistir.” diyerek bir cümle yayıyor. Gönderen kaynak göstermiyor.
İslam’da doğru bilgiye önem verme açısından izlenecek iki kontrol adımını yazınız. Kaynak bulunmadan paylaşmanın bir sakıncasını açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
Sözün hangi hadis kaynağında geçtiği ve metnin doğru aktarılıp aktarılmadığı araştırılmalıdır. Güvenilir hadis kaynakları veya uzman açıklamalarıyla sıhhat ve bağlamı kontrol edilmelidir. Doğrulanmamış aktarım dinî yanlış bilginin yayılmasına ve insanları yanıltmaya yol açabilir.
- Sözün hangi hadis kaynağında geçtiği ve metnin doğru aktarılıp aktarılmadığı araştırılmalıdır.
- Güvenilir hadis kaynakları veya uzman açıklamalarıyla sıhhat ve bağlamı kontrol edilmelidir.
- Doğrulanmamış aktarım dinî yanlış bilginin yayılmasına ve insanları yanıltmaya yol açabilir.
3. Yaratıcı ve yaratılan · 12 puan
Bir öğrenci “İslam’a göre Allah evrenin içindeki büyük bir cisimdir.” diye yazıyor. Ders notu Allah’ı yaratıcı, evreni ise yaratılmış varlıklar bütünü olarak tanımlar.
Öğrencinin cümlesindeki kavram karışıklığını açıklayınız. İslam öğretisinde yaratıcı ile yaratılan ayrımını belirtip Allah’ı bir cisim gibi düşünmenin bu ayrımla neden uyuşmadığını yazınız.
Örnek yanıtı gör
İslam öğretisinde Allah yaratıcı, âlem ise yaratılmış varlıklar bütünüdür; öğrenci yaratanı yaratılanın bir parçası saymıştır. Cisimler yer, ölçü ve sınır gibi yaratılmışlara özgü özelliklerle tanımlanır. Allah’ı böyle bir cisim olarak nitelemek O’nu yaratılmış varlıklarla aynı türde düşünmek olur.
- İslam öğretisinde Allah yaratıcı, âlem ise yaratılmış varlıklar bütünüdür; öğrenci yaratanı yaratılanın bir parçası saymıştır.
- Cisimler yer, ölçü ve sınır gibi yaratılmışlara özgü özelliklerle tanımlanır. Allah’ı böyle bir cisim olarak nitelemek O’nu yaratılmış varlıklarla aynı türde düşünmek olur.
4. Doğa yasası ve dinî anlam · 17 puan
Bir öğrenci su döngüsünün fiziksel süreçlerini fen dersinde inceliyor. DKAB dersinde aynı döngü yaratılıştaki düzen ve nimet kavramlarıyla yorumlanıyor.
İki dersin sorduğu soruları ayırınız. Doğal mekanizmayı açıklamanın dinî anlam arayışıyla aynı şey olmadığını belirtiniz.
Örnek yanıtı gör
Fen dersi buharlaşma, yoğunlaşma ve yağışın nasıl gerçekleştiğini araştırır. DKAB dersi İslam öğretisi açısından düzenin yaratıcıyla ilişkisini ve nimet/sorumluluk anlamını yorumlar. Mekanizma açıklaması ile anlam ve inanç yorumu farklı soru düzeyleridir; birbirinin aynısı olarak sunulamaz.
- Fen dersi buharlaşma, yoğunlaşma ve yağışın nasıl gerçekleştiğini araştırır.
- DKAB dersi İslam öğretisi açısından düzenin yaratıcıyla ilişkisini ve nimet/sorumluluk anlamını yorumlar.
- Mekanizma açıklaması ile anlam ve inanç yorumu farklı soru düzeyleridir; birbirinin aynısı olarak sunulamaz.
5. Süreklilik ve bağımlılık · 10 puan
İslam düşüncesindeki Allah–âlem ilişkisini özetleyen kartta yaratma, yaşatma ve gözetme kavramları yer alır. Bir öğrenci ilişkiyi yalnız geçmişteki ilk yaratma anıyla sınırlar.
Öğrencinin açıklamasında eksik kalan boyutu yazınız. Yaşatma ve gözetme kavramlarının ilişkiye kattığı anlamı açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
İlişkinin yaratılıştan sonraki devamlılığı eksik bırakılmıştır. Yaşatma ve gözetme, yaratılmışların varlığını sürdürmesinin ve işleyişinin Allah’tan bağımsız düşünülmediğini ifade eder.
- İlişkinin yaratılıştan sonraki devamlılığı eksik bırakılmıştır.
- Yaşatma ve gözetme, yaratılmışların varlığını sürdürmesinin ve işleyişinin Allah’tan bağımsız düşünülmediğini ifade eder.
6. İki ayetin ortak çağrısı · 15 puan
Kaynak kartları — Diyanet mealleri: İsrâ 17/36’dan: “Hakkında kesin bilgi sahibi olmadığın şeyin peşine düşme.” Mülk 67/23’ten (Kur’an Yolu meali): “Sizi yaratan, size işitme duyusu, gözler ve kalpler veren O’dur.”
Kartlardaki iki mesajı bilgi edinme ve sorumluluk bakımından birlikte yorumlayınız. Yorumunuzu her karttaki bir ifadeye dayandırınız. Mesajların bir haberin doğruluğunu araştırmaya nasıl uygulanacağını yazınız.
Örnek yanıtı gör
Mülk kartındaki işitme, göz ve kalp vurgusu bilgi edinme ve düşünme yetenekleriyle ilişkilidir. İsrâ kartındaki kesin bilgi olmadan izlememe uyarısı, bu yetenekleri güvenilir bilgi için sorumlu kullanmayı gerektirir. Haberi kaynağı ve kanıtlarıyla karşılaştırmadan kesin hüküm vermemek veya paylaşmamak bu iki mesajın uygulanmasına örnektir.
- Mülk kartındaki işitme, göz ve kalp vurgusu bilgi edinme ve düşünme yetenekleriyle ilişkilidir.
- İsrâ kartındaki kesin bilgi olmadan izlememe uyarısı, bu yetenekleri güvenilir bilgi için sorumlu kullanmayı gerektirir.
- Haberi kaynağı ve kanıtlarıyla karşılaştırmadan kesin hüküm vermemek veya paylaşmamak bu iki mesajın uygulanmasına örnektir.
7. Bir delilin yapısı · 10 puan
Bir düşünce metni evrende belirli ilişkiler ve düzen bulunduğunu gözlemleyip bunu bir yaratıcıya ilişkin akıl yürütmede kullanır. Metin, bilimsel deney raporu olarak sunulmamıştır.
Bu yaklaşımın hangi delil türüyle ilişkili olduğunu yazınız. Gözlem ile ulaşılan dinî/felsefi sonucu ayırınız.
Örnek yanıtı gör
Yaklaşım düzen ve amaç/gaye–nizam deliliyle ilişkilidir. Gözlem evrendeki düzenli ilişkilerdir; yaratıcıya ulaşma ise bu gözleme dayalı dinî/felsefi akıl yürütme sonucudur.
- Yaklaşım düzen ve amaç/gaye–nizam deliliyle ilişkilidir.
- Gözlem evrendeki düzenli ilişkilerdir; yaratıcıya ulaşma ise bu gözleme dayalı dinî/felsefi akıl yürütme sonucudur.
Senaryo 2 · Sorular ve örnek yanıtlar
1. Bilgi kaynakları · 21 puan
Bir araştırmada öğrenci bir bitkinin gelişimini gözler, sonuçlardan akıl yürütür ve dinî bir hükmün dayanağını Kur’an ve sünnetten araştırır.
Duyu, akıl ve doğru haber/vahiy kaynaklarını örnekte ayırınız. Kaynakların aynı tür soruya cevap vermek zorunda olup olmadığını açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
Bitkinin gelişimini gözleme duyularla edinilen bilgiye örnektir. Sonuçlar arasında ilişki kurma aklın kullanımına örnektir. Kur’an ve güvenilir sünnet bilgisi dinî konuda vahiy/doğru haber kaynağıdır; kaynakların işlevleri ve cevap verdikleri sorular farklılaşabilir.
- Bitkinin gelişimini gözleme duyularla edinilen bilgiye örnektir.
- Sonuçlar arasında ilişki kurma aklın kullanımına örnektir.
- Kur’an ve güvenilir sünnet bilgisi dinî konuda vahiy/doğru haber kaynağıdır; kaynakların işlevleri ve cevap verdikleri sorular farklılaşabilir.
2. Haberi değerlendirmek · 19 puan
İsimsiz bir mesaj “Bu söz kesin hadistir.” diyerek bir cümle yayıyor. Gönderen kaynak göstermiyor.
İslam’da doğru bilgiye önem verme açısından izlenecek iki kontrol adımını yazınız. Kaynak bulunmadan paylaşmanın bir sakıncasını açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
Sözün hangi hadis kaynağında geçtiği ve metnin doğru aktarılıp aktarılmadığı araştırılmalıdır. Güvenilir hadis kaynakları veya uzman açıklamalarıyla sıhhat ve bağlamı kontrol edilmelidir. Doğrulanmamış aktarım dinî yanlış bilginin yayılmasına ve insanları yanıltmaya yol açabilir.
- Sözün hangi hadis kaynağında geçtiği ve metnin doğru aktarılıp aktarılmadığı araştırılmalıdır.
- Güvenilir hadis kaynakları veya uzman açıklamalarıyla sıhhat ve bağlamı kontrol edilmelidir.
- Doğrulanmamış aktarım dinî yanlış bilginin yayılmasına ve insanları yanıltmaya yol açabilir.
3. Yaratıcı ve yaratılan · 12 puan
Bir öğrenci “İslam’a göre Allah evrenin içindeki büyük bir cisimdir.” diye yazıyor. Ders notu Allah’ı yaratıcı, evreni ise yaratılmış varlıklar bütünü olarak tanımlar.
Öğrencinin cümlesindeki kavram karışıklığını açıklayınız. İslam öğretisinde yaratıcı ile yaratılan ayrımını belirtip Allah’ı bir cisim gibi düşünmenin bu ayrımla neden uyuşmadığını yazınız.
Örnek yanıtı gör
İslam öğretisinde Allah yaratıcı, âlem ise yaratılmış varlıklar bütünüdür; öğrenci yaratanı yaratılanın bir parçası saymıştır. Cisimler yer, ölçü ve sınır gibi yaratılmışlara özgü özelliklerle tanımlanır. Allah’ı böyle bir cisim olarak nitelemek O’nu yaratılmış varlıklarla aynı türde düşünmek olur.
- İslam öğretisinde Allah yaratıcı, âlem ise yaratılmış varlıklar bütünüdür; öğrenci yaratanı yaratılanın bir parçası saymıştır.
- Cisimler yer, ölçü ve sınır gibi yaratılmışlara özgü özelliklerle tanımlanır. Allah’ı böyle bir cisim olarak nitelemek O’nu yaratılmış varlıklarla aynı türde düşünmek olur.
4. Doğa yasası ve dinî anlam · 18 puan
Bir öğrenci su döngüsünün fiziksel süreçlerini fen dersinde inceliyor. DKAB dersinde aynı döngü yaratılıştaki düzen ve nimet kavramlarıyla yorumlanıyor.
İki dersin sorduğu soruları ayırınız. Doğal mekanizmayı açıklamanın dinî anlam arayışıyla aynı şey olmadığını belirtiniz.
Örnek yanıtı gör
Fen dersi buharlaşma, yoğunlaşma ve yağışın nasıl gerçekleştiğini araştırır. DKAB dersi İslam öğretisi açısından düzenin yaratıcıyla ilişkisini ve nimet/sorumluluk anlamını yorumlar. Mekanizma açıklaması ile anlam ve inanç yorumu farklı soru düzeyleridir; birbirinin aynısı olarak sunulamaz.
- Fen dersi buharlaşma, yoğunlaşma ve yağışın nasıl gerçekleştiğini araştırır.
- DKAB dersi İslam öğretisi açısından düzenin yaratıcıyla ilişkisini ve nimet/sorumluluk anlamını yorumlar.
- Mekanizma açıklaması ile anlam ve inanç yorumu farklı soru düzeyleridir; birbirinin aynısı olarak sunulamaz.
5. İki ayetin ortak çağrısı · 18 puan
Kaynak kartları — Diyanet mealleri: İsrâ 17/36’dan: “Hakkında kesin bilgi sahibi olmadığın şeyin peşine düşme.” Mülk 67/23’ten (Kur’an Yolu meali): “Sizi yaratan, size işitme duyusu, gözler ve kalpler veren O’dur.”
Kartlardaki iki mesajı bilgi edinme ve sorumluluk bakımından birlikte yorumlayınız. Yorumunuzu her karttaki bir ifadeye dayandırınız. Mesajların bir haberin doğruluğunu araştırmaya nasıl uygulanacağını yazınız.
Örnek yanıtı gör
Mülk kartındaki işitme, göz ve kalp vurgusu bilgi edinme ve düşünme yetenekleriyle ilişkilidir. İsrâ kartındaki kesin bilgi olmadan izlememe uyarısı, bu yetenekleri güvenilir bilgi için sorumlu kullanmayı gerektirir. Haberi kaynağı ve kanıtlarıyla karşılaştırmadan kesin hüküm vermemek veya paylaşmamak bu iki mesajın uygulanmasına örnektir.
- Mülk kartındaki işitme, göz ve kalp vurgusu bilgi edinme ve düşünme yetenekleriyle ilişkilidir.
- İsrâ kartındaki kesin bilgi olmadan izlememe uyarısı, bu yetenekleri güvenilir bilgi için sorumlu kullanmayı gerektirir.
- Haberi kaynağı ve kanıtlarıyla karşılaştırmadan kesin hüküm vermemek veya paylaşmamak bu iki mesajın uygulanmasına örnektir.
6. Bir delilin yapısı · 12 puan
Bir düşünce metni evrende belirli ilişkiler ve düzen bulunduğunu gözlemleyip bunu bir yaratıcıya ilişkin akıl yürütmede kullanır. Metin, bilimsel deney raporu olarak sunulmamıştır.
Bu yaklaşımın hangi delil türüyle ilişkili olduğunu yazınız. Gözlem ile ulaşılan dinî/felsefi sonucu ayırınız.
Örnek yanıtı gör
Yaklaşım düzen ve amaç/gaye–nizam deliliyle ilişkilidir. Gözlem evrendeki düzenli ilişkilerdir; yaratıcıya ulaşma ise bu gözleme dayalı dinî/felsefi akıl yürütme sonucudur.
- Yaklaşım düzen ve amaç/gaye–nizam deliliyle ilişkilidir.
- Gözlem evrendeki düzenli ilişkilerdir; yaratıcıya ulaşma ise bu gözleme dayalı dinî/felsefi akıl yürütme sonucudur.
Senaryo 3 · Sorular ve örnek yanıtlar
1. Bilgi kaynakları · 21 puan
Bir araştırmada öğrenci bir bitkinin gelişimini gözler, sonuçlardan akıl yürütür ve dinî bir hükmün dayanağını Kur’an ve sünnetten araştırır.
Duyu, akıl ve doğru haber/vahiy kaynaklarını örnekte ayırınız. Kaynakların aynı tür soruya cevap vermek zorunda olup olmadığını açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
Bitkinin gelişimini gözleme duyularla edinilen bilgiye örnektir. Sonuçlar arasında ilişki kurma aklın kullanımına örnektir. Kur’an ve güvenilir sünnet bilgisi dinî konuda vahiy/doğru haber kaynağıdır; kaynakların işlevleri ve cevap verdikleri sorular farklılaşabilir.
- Bitkinin gelişimini gözleme duyularla edinilen bilgiye örnektir.
- Sonuçlar arasında ilişki kurma aklın kullanımına örnektir.
- Kur’an ve güvenilir sünnet bilgisi dinî konuda vahiy/doğru haber kaynağıdır; kaynakların işlevleri ve cevap verdikleri sorular farklılaşabilir.
2. Yaratıcı ve yaratılan · 14 puan
Bir öğrenci “İslam’a göre Allah evrenin içindeki büyük bir cisimdir.” diye yazıyor. Ders notu Allah’ı yaratıcı, evreni ise yaratılmış varlıklar bütünü olarak tanımlar.
Öğrencinin cümlesindeki kavram karışıklığını açıklayınız. İslam öğretisinde yaratıcı ile yaratılan ayrımını belirtip Allah’ı bir cisim gibi düşünmenin bu ayrımla neden uyuşmadığını yazınız.
Örnek yanıtı gör
İslam öğretisinde Allah yaratıcı, âlem ise yaratılmış varlıklar bütünüdür; öğrenci yaratanı yaratılanın bir parçası saymıştır. Cisimler yer, ölçü ve sınır gibi yaratılmışlara özgü özelliklerle tanımlanır. Allah’ı böyle bir cisim olarak nitelemek O’nu yaratılmış varlıklarla aynı türde düşünmek olur.
- İslam öğretisinde Allah yaratıcı, âlem ise yaratılmış varlıklar bütünüdür; öğrenci yaratanı yaratılanın bir parçası saymıştır.
- Cisimler yer, ölçü ve sınır gibi yaratılmışlara özgü özelliklerle tanımlanır. Allah’ı böyle bir cisim olarak nitelemek O’nu yaratılmış varlıklarla aynı türde düşünmek olur.
3. Doğa yasası ve dinî anlam · 21 puan
Bir öğrenci su döngüsünün fiziksel süreçlerini fen dersinde inceliyor. DKAB dersinde aynı döngü yaratılıştaki düzen ve nimet kavramlarıyla yorumlanıyor.
İki dersin sorduğu soruları ayırınız. Doğal mekanizmayı açıklamanın dinî anlam arayışıyla aynı şey olmadığını belirtiniz.
Örnek yanıtı gör
Fen dersi buharlaşma, yoğunlaşma ve yağışın nasıl gerçekleştiğini araştırır. DKAB dersi İslam öğretisi açısından düzenin yaratıcıyla ilişkisini ve nimet/sorumluluk anlamını yorumlar. Mekanizma açıklaması ile anlam ve inanç yorumu farklı soru düzeyleridir; birbirinin aynısı olarak sunulamaz.
- Fen dersi buharlaşma, yoğunlaşma ve yağışın nasıl gerçekleştiğini araştırır.
- DKAB dersi İslam öğretisi açısından düzenin yaratıcıyla ilişkisini ve nimet/sorumluluk anlamını yorumlar.
- Mekanizma açıklaması ile anlam ve inanç yorumu farklı soru düzeyleridir; birbirinin aynısı olarak sunulamaz.
4. Süreklilik ve bağımlılık · 14 puan
İslam düşüncesindeki Allah–âlem ilişkisini özetleyen kartta yaratma, yaşatma ve gözetme kavramları yer alır. Bir öğrenci ilişkiyi yalnız geçmişteki ilk yaratma anıyla sınırlar.
Öğrencinin açıklamasında eksik kalan boyutu yazınız. Yaşatma ve gözetme kavramlarının ilişkiye kattığı anlamı açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
İlişkinin yaratılıştan sonraki devamlılığı eksik bırakılmıştır. Yaşatma ve gözetme, yaratılmışların varlığını sürdürmesinin ve işleyişinin Allah’tan bağımsız düşünülmediğini ifade eder.
- İlişkinin yaratılıştan sonraki devamlılığı eksik bırakılmıştır.
- Yaşatma ve gözetme, yaratılmışların varlığını sürdürmesinin ve işleyişinin Allah’tan bağımsız düşünülmediğini ifade eder.
5. İki ayetin ortak çağrısı · 18 puan
Kaynak kartları — Diyanet mealleri: İsrâ 17/36’dan: “Hakkında kesin bilgi sahibi olmadığın şeyin peşine düşme.” Mülk 67/23’ten (Kur’an Yolu meali): “Sizi yaratan, size işitme duyusu, gözler ve kalpler veren O’dur.”
Kartlardaki iki mesajı bilgi edinme ve sorumluluk bakımından birlikte yorumlayınız. Yorumunuzu her karttaki bir ifadeye dayandırınız. Mesajların bir haberin doğruluğunu araştırmaya nasıl uygulanacağını yazınız.
Örnek yanıtı gör
Mülk kartındaki işitme, göz ve kalp vurgusu bilgi edinme ve düşünme yetenekleriyle ilişkilidir. İsrâ kartındaki kesin bilgi olmadan izlememe uyarısı, bu yetenekleri güvenilir bilgi için sorumlu kullanmayı gerektirir. Haberi kaynağı ve kanıtlarıyla karşılaştırmadan kesin hüküm vermemek veya paylaşmamak bu iki mesajın uygulanmasına örnektir.
- Mülk kartındaki işitme, göz ve kalp vurgusu bilgi edinme ve düşünme yetenekleriyle ilişkilidir.
- İsrâ kartındaki kesin bilgi olmadan izlememe uyarısı, bu yetenekleri güvenilir bilgi için sorumlu kullanmayı gerektirir.
- Haberi kaynağı ve kanıtlarıyla karşılaştırmadan kesin hüküm vermemek veya paylaşmamak bu iki mesajın uygulanmasına örnektir.
6. Bir delilin yapısı · 12 puan
Bir düşünce metni evrende belirli ilişkiler ve düzen bulunduğunu gözlemleyip bunu bir yaratıcıya ilişkin akıl yürütmede kullanır. Metin, bilimsel deney raporu olarak sunulmamıştır.
Bu yaklaşımın hangi delil türüyle ilişkili olduğunu yazınız. Gözlem ile ulaşılan dinî/felsefi sonucu ayırınız.
Örnek yanıtı gör
Yaklaşım düzen ve amaç/gaye–nizam deliliyle ilişkilidir. Gözlem evrendeki düzenli ilişkilerdir; yaratıcıya ulaşma ise bu gözleme dayalı dinî/felsefi akıl yürütme sonucudur.
- Yaklaşım düzen ve amaç/gaye–nizam deliliyle ilişkilidir.
- Gözlem evrendeki düzenli ilişkilerdir; yaratıcıya ulaşma ise bu gözleme dayalı dinî/felsefi akıl yürütme sonucudur.
Senaryo 4 · Sorular ve örnek yanıtlar
1. Bilgi kaynakları · 21 puan
Bir araştırmada öğrenci bir bitkinin gelişimini gözler, sonuçlardan akıl yürütür ve dinî bir hükmün dayanağını Kur’an ve sünnetten araştırır.
Duyu, akıl ve doğru haber/vahiy kaynaklarını örnekte ayırınız. Kaynakların aynı tür soruya cevap vermek zorunda olup olmadığını açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
Bitkinin gelişimini gözleme duyularla edinilen bilgiye örnektir. Sonuçlar arasında ilişki kurma aklın kullanımına örnektir. Kur’an ve güvenilir sünnet bilgisi dinî konuda vahiy/doğru haber kaynağıdır; kaynakların işlevleri ve cevap verdikleri sorular farklılaşabilir.
- Bitkinin gelişimini gözleme duyularla edinilen bilgiye örnektir.
- Sonuçlar arasında ilişki kurma aklın kullanımına örnektir.
- Kur’an ve güvenilir sünnet bilgisi dinî konuda vahiy/doğru haber kaynağıdır; kaynakların işlevleri ve cevap verdikleri sorular farklılaşabilir.
2. Haberi değerlendirmek · 19 puan
İsimsiz bir mesaj “Bu söz kesin hadistir.” diyerek bir cümle yayıyor. Gönderen kaynak göstermiyor.
İslam’da doğru bilgiye önem verme açısından izlenecek iki kontrol adımını yazınız. Kaynak bulunmadan paylaşmanın bir sakıncasını açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
Sözün hangi hadis kaynağında geçtiği ve metnin doğru aktarılıp aktarılmadığı araştırılmalıdır. Güvenilir hadis kaynakları veya uzman açıklamalarıyla sıhhat ve bağlamı kontrol edilmelidir. Doğrulanmamış aktarım dinî yanlış bilginin yayılmasına ve insanları yanıltmaya yol açabilir.
- Sözün hangi hadis kaynağında geçtiği ve metnin doğru aktarılıp aktarılmadığı araştırılmalıdır.
- Güvenilir hadis kaynakları veya uzman açıklamalarıyla sıhhat ve bağlamı kontrol edilmelidir.
- Doğrulanmamış aktarım dinî yanlış bilginin yayılmasına ve insanları yanıltmaya yol açabilir.
3. Yaratıcı ve yaratılan · 12 puan
Bir öğrenci “İslam’a göre Allah evrenin içindeki büyük bir cisimdir.” diye yazıyor. Ders notu Allah’ı yaratıcı, evreni ise yaratılmış varlıklar bütünü olarak tanımlar.
Öğrencinin cümlesindeki kavram karışıklığını açıklayınız. İslam öğretisinde yaratıcı ile yaratılan ayrımını belirtip Allah’ı bir cisim gibi düşünmenin bu ayrımla neden uyuşmadığını yazınız.
Örnek yanıtı gör
İslam öğretisinde Allah yaratıcı, âlem ise yaratılmış varlıklar bütünüdür; öğrenci yaratanı yaratılanın bir parçası saymıştır. Cisimler yer, ölçü ve sınır gibi yaratılmışlara özgü özelliklerle tanımlanır. Allah’ı böyle bir cisim olarak nitelemek O’nu yaratılmış varlıklarla aynı türde düşünmek olur.
- İslam öğretisinde Allah yaratıcı, âlem ise yaratılmış varlıklar bütünüdür; öğrenci yaratanı yaratılanın bir parçası saymıştır.
- Cisimler yer, ölçü ve sınır gibi yaratılmışlara özgü özelliklerle tanımlanır. Allah’ı böyle bir cisim olarak nitelemek O’nu yaratılmış varlıklarla aynı türde düşünmek olur.
4. Doğa yasası ve dinî anlam · 18 puan
Bir öğrenci su döngüsünün fiziksel süreçlerini fen dersinde inceliyor. DKAB dersinde aynı döngü yaratılıştaki düzen ve nimet kavramlarıyla yorumlanıyor.
İki dersin sorduğu soruları ayırınız. Doğal mekanizmayı açıklamanın dinî anlam arayışıyla aynı şey olmadığını belirtiniz.
Örnek yanıtı gör
Fen dersi buharlaşma, yoğunlaşma ve yağışın nasıl gerçekleştiğini araştırır. DKAB dersi İslam öğretisi açısından düzenin yaratıcıyla ilişkisini ve nimet/sorumluluk anlamını yorumlar. Mekanizma açıklaması ile anlam ve inanç yorumu farklı soru düzeyleridir; birbirinin aynısı olarak sunulamaz.
- Fen dersi buharlaşma, yoğunlaşma ve yağışın nasıl gerçekleştiğini araştırır.
- DKAB dersi İslam öğretisi açısından düzenin yaratıcıyla ilişkisini ve nimet/sorumluluk anlamını yorumlar.
- Mekanizma açıklaması ile anlam ve inanç yorumu farklı soru düzeyleridir; birbirinin aynısı olarak sunulamaz.
5. Süreklilik ve bağımlılık · 12 puan
İslam düşüncesindeki Allah–âlem ilişkisini özetleyen kartta yaratma, yaşatma ve gözetme kavramları yer alır. Bir öğrenci ilişkiyi yalnız geçmişteki ilk yaratma anıyla sınırlar.
Öğrencinin açıklamasında eksik kalan boyutu yazınız. Yaşatma ve gözetme kavramlarının ilişkiye kattığı anlamı açıklayınız.
Örnek yanıtı gör
İlişkinin yaratılıştan sonraki devamlılığı eksik bırakılmıştır. Yaşatma ve gözetme, yaratılmışların varlığını sürdürmesinin ve işleyişinin Allah’tan bağımsız düşünülmediğini ifade eder.
- İlişkinin yaratılıştan sonraki devamlılığı eksik bırakılmıştır.
- Yaşatma ve gözetme, yaratılmışların varlığını sürdürmesinin ve işleyişinin Allah’tan bağımsız düşünülmediğini ifade eder.
6. İki ayetin ortak çağrısı · 18 puan
Kaynak kartları — Diyanet mealleri: İsrâ 17/36’dan: “Hakkında kesin bilgi sahibi olmadığın şeyin peşine düşme.” Mülk 67/23’ten (Kur’an Yolu meali): “Sizi yaratan, size işitme duyusu, gözler ve kalpler veren O’dur.”
Kartlardaki iki mesajı bilgi edinme ve sorumluluk bakımından birlikte yorumlayınız. Yorumunuzu her karttaki bir ifadeye dayandırınız. Mesajların bir haberin doğruluğunu araştırmaya nasıl uygulanacağını yazınız.
Örnek yanıtı gör
Mülk kartındaki işitme, göz ve kalp vurgusu bilgi edinme ve düşünme yetenekleriyle ilişkilidir. İsrâ kartındaki kesin bilgi olmadan izlememe uyarısı, bu yetenekleri güvenilir bilgi için sorumlu kullanmayı gerektirir. Haberi kaynağı ve kanıtlarıyla karşılaştırmadan kesin hüküm vermemek veya paylaşmamak bu iki mesajın uygulanmasına örnektir.
- Mülk kartındaki işitme, göz ve kalp vurgusu bilgi edinme ve düşünme yetenekleriyle ilişkilidir.
- İsrâ kartındaki kesin bilgi olmadan izlememe uyarısı, bu yetenekleri güvenilir bilgi için sorumlu kullanmayı gerektirir.
- Haberi kaynağı ve kanıtlarıyla karşılaştırmadan kesin hüküm vermemek veya paylaşmamak bu iki mesajın uygulanmasına örnektir.
Kapsam ve kaynak
Özgün yazılı hazırlık sorularıdır. Resmî sınav soruları değildir. Bazı sorular farklı senaryolarda tekrar kullanılır; senaryolar birbirinden bağımsız denemeler olarak değerlendirilmemelidir.