Müzik

1. Uzun kümenin yeri değişiyor

İki 9/8 ölçülük özgün ritimde bütün sekizlikler eşit sürelidir. Birinci ölçü 2+2+2+3, ikinci ölçü 3+2+2+2 kümelenecek. Öğrenci yalnız üç sekizlikten oluşan uzun kümelerin başlangıcında bir işaret verecek. Sayım ikinci ölçüde yeniden 1’den başlamayacak. Buradaki işaretler bütün vurguları değil, yalnız uzun kümelerin girişini belirtir.

Görseldeki bilgiler: On sekiz kutuluk sayım şeridi: 1–9 birinci ölçü, 10–18 ikinci ölçü. Birinci ölçü kümeleri[1, 2][3, 4][5, 6][7, 8, 9]. İkinci ölçü[10, 11, 12][13, 14][15, 16][17, 18].

İşaretler hangi iki kutunun başında verilmelidir?

1. 6 ve 9
2. 7 ve 16
3. 3 ve 12
4. 9 ve 18
5. 7 ve 10

2. Düzenleme denemesini seç

Bir grup, kendi ritim düzenlemesinde yalnız ortak bitiş işaretini değiştirmek istiyor. Yeni sürüm, öncekiyle aynı tempo ve bölüm uzunluğunda kaydedilecek. Ayrıca kayıt bütün üyelerin bitişini gösterecek. Başarı sonucu, bu tasarım koşulları sağlandıktan sonra değerlendirilecek.

Görseldeki bilgiler: Önceki sürüm: tempo 80, bölüm 8 ölçü, tüm üyeler görünür. Aday P: 80, 8 ölçü, son kişi kadraj dışında. R: 88, 8 ölçü, tümü görünür. S: 80, 8 ölçü, tümü görünür. T: 80, 6 ölçü, tümü görünür. P, R, S ve T adaylarında yeni bitiş işareti var; önceki sürümde eski işaret kullanılıyor.

Hangi sürüm kullanılmalı ve hangi çıkarımdan kaçınılmalıdır?

1. P; görünmeyen kişinin de grupla bittiği kabul edilebilir.
2. R; hızlı tempo yeni işaretin etkisini daha açık gösterir.
3. S; karşılaştırma koşulları korunur, başarı için gerçek bitiş kaydı ayrıca incelenir.
4. T; daha kısa bölüm karşılaştırmayı kendiliğinden daha geçerli yapar.
5. S; uygun kayıt koşulları yeni işaretin başarılı olduğunu tek başına kanıtlar.

3. Uygun ses bölgesine aktarım

Bu dijital alıştırmada ses yükseklikleri yarım ses birimiyle numaralanıyor. Bir oktav 12 yarım ses. Melodinin sesleri 0, 4 ve 7; öğretmenin seçtiği dijital çalgı bölgesi 12–24 dâhil. Bütün sesler tam bir oktav yukarı aktarılacak.

Hangi değişiklik hem oktav hem çalgı bölgesi koşulunu karşılar?

1. Her sese 12 eklemek: 12, 16, 19.
2. Her sese 7 eklemek: 7, 11, 14.
3. Her sese 24 eklemek: 24, 28, 31.
4. Her sesten 12 çıkarmak: −12, −8, −5.
5. Yalnız en düşük sesi 12’ye taşıyıp diğerlerini 4 ve 7’de bırakmak.

4. Grup sayısı ile kısa birim

7/8 bölüm 3+2+2 olarak gruplanmış. Her kısa birim eşit bir sekizlik süre taşıyor. Öğrenci üç grup bulunduğu için üç eşit süreli bölüm gibi saymayı öneriyor.

Hangi açıklama uygun sayım için gereklidir?

1. Üç grup olduğundan her biri üç sekizlik sürmelidir.
2. Üç grup vardır ama süreleri eşit değildir; 3, 2 ve 2 sekizlik birim korunmalıdır.
3. İki grup aynı uzunlukta olduğu için uzun grubun farkı sayımda atlanabilir.
4. Bütün gruplar iki birime indirildiğinde toplam süre aynı kalır.
5. Üç grubun toplamı yedi olduğundan her biri yedi birim sayılmalıdır.

5. Eksik orta grubu tamamla

7/8 ölçü 2+X+2 biçiminde üç gruba ayrılacak. Her kısa birim bir sekizliktir. İlk grup ölçünün 1. biriminde başlıyor; gruplar arasında ek bekleme yok.

X’i ve son grubun başladığı kısa birim numarasını bul. Toplamı ve grup sınırını ayrı açıkla.

6. Oktav aktarımındaki tek hata

Dijital ezginin ses numaraları 0–2–5. Bir oktav 12 yarım ses; tüm sesler bir oktav yukarı alınacak. Taslak yeni dizi 12–14–18 olarak yazılmış.

Hangi tek düzeltme hem aktarımı hem sesler arası ilişkileri korur?

1. İlk sesi 13 yapmak; son sesle arasındaki fark küçülür.
2. İkinci sesi 15 yapmak; artışlar eşitlenir.
3. Üç sesi de bir azaltmak: 11–13–17.
4. Son sesi 17 yapmak; bütün seslere 12 eklenmiş olur.
5. Diziyi korumak; yalnız seslerin yükselmesi oktav için yeterlidir.

7. Dinleme hedefini seçmek

Topluluk kaydında ritmik gruplama ve ortak bitiş uygun. Girişte eşlikçi daha yüksek sesle çaldığından ilk sözler anlaşılmıyor; sonraki bölümde sözler açık.

İlk düzeltme provası hangi hedefi almalıdır?

1. Bütün bölümün gruplamasını değiştirip ses dengesini aynı bırakmak.
2. Ortak bitişi uzatıp giriş kaydını değerlendirmemek.
3. Yalnız sonraki bölümdeki açık sözleri yeniden söylemek.
4. İlk sözleri daha kısa keserek kayıtta daha az yer kaplamalarını sağlamak.
5. Giriş bölümündeki eşlik–söz dengesini düzenleyip aynı sözlerin anlaşılmasını yeniden dinlemek.

8. İki hedef için kısa deneme

Öğretmen seçilen bölümde 7/8 gruplamasının ve söz anlaşılmasının birlikte korunmasını istiyor. İlk kayıtta gruplama doğru, sözler örtülü. Eşlik düzeyini değiştiren bir deneme yapılacak.

Korunacak iki koşulu, değişecek özelliği ve yeniden gözlenecek iki sonucu yaz.

9. Ek beklemenin etkisi

İki 7/8 ölçü ardışık çalınacak. İlk ölçünün yedi sekizlik birimi tamamlanınca öğrenci ikinci ölçüye geçmeden bir sekizlik daha bekliyor. Diğer çalgıcılar kesintisiz ortak sayımı sürdürüyor.

Öğrencinin girişi için hangi sonuç doğrudur?

1. Bir sekizlik erken girer; beklemek ölçüyü kısaltır.
2. İkinci ölçüye bir sekizlik birim geç girer; ek bekleme ölçünün dışında kalır.
3. Giriş değişmez; iki ölçü arasındaki sessizlik sayımdan bağımsızdır.
4. Bir dörtlük geç girer; bir sekizlik iki vuruş sayılır.
5. Sonraki ölçüyü daha yüksek çalmak zaman farkını giderir.

10. Uzun grubun yeri

7/8 ölçüde ilk tasarım 2+2+3, yeni tasarım 2+3+2. Sekizlik birimlerin süresi aynı ve hiçbir ses/sus eklenmiyor.

Yeni tasarım hangi özelliği değiştirir?

1. Toplamı sekiz birime çıkarır; ortadaki grup uzamıştır.
2. Sekizliklerin hızını zorunlu artırır.
3. Üç birimlik grubun yerini ve grup sınırlarını; toplam yedi birimi değiştirmez.
4. Ölçünün sonunu bir birim erkene alır.
5. Yalnız yazım değişir; grup sınırlarının hepsi aynı yerde kalır.

11. İşlemi değişen özelliğe bağla

K işleminde bütün sesler 12 yarım ses yükseltiliyor, süreler aynı. L’de aynı seslerle vuruş aralıkları kısaltılıyor. M’de ses yükseklikleri ve süreler korunup yalnız çalma gürlüğü azaltılıyor. Özellikler: 1—tempo, 2—ses bölgesi/oktav, 3—gürlük.

K, L ve M’yi eşleştir. M’nin neden tek başına “daha pes” anlamına gelmediğini açıkla.

12. İki aktarımın bileşkesi

Dijital ezgi önce bütün sesleri 12 yarım ses yükseltilerek, sonra yeni hâlindeki bütün sesleri 12 yarım ses alçaltılarak işleniyor. Ritim ve seslerin sırası iki aşamada da değişmiyor.

Son sürümün ilk sürümle ilişkisi nedir?

1. İki işlem yapıldığı için sesler iki oktav yükselir.
2. Sesler bir oktav aşağıda kalır; yalnız son işlem sayılır.
3. Yarım ses farkı sıfır olsa da ritim iki kat uzar.
4. Ses sırası korunamaz; aşağı aktarım diziyi ters çevirir.
5. Ses yükseklikleri ilk değerlerine döner; +12 ve −12 birbirini götürür.

13. Duyulan ile amaçlanan

Bir kaydın son bölümünde eşlik azalıyor. Bir dinleyici “Bana yalnızlık duygusu verdi.” yazıyor; rapor bunu “Besteci kesinlikle yalnızlık anlatmak istedi.” diye aktarıyor. Bestecinin açıklaması veya güvenilir eser incelemesi verilmemiş.

Hangi rapor eldeki bilgiyi aşmaz?

1. Eşlik azalmıştır; yalnızlık bir dinleyici yorumudur. Bestecinin amacı için ek kaynak gerekir.
2. Dinleyicinin yorumu açık olduğu için bestecinin amacı doğrudan ölçülmüş sayılır.
3. Eşlik azalması yalnızlık dışında bir yorumla bağdaştırılamaz.
4. Amaç belirsiz olduğu için eşlik azalması gözlemi de çıkarılmalıdır.
5. Başka bir eserde aynı duygu bulunması bu eserin amacını kesinleştirir.

14. Ortak sürümü hazırlama sırası

Kartlar: A—ortak dosyayla kısa prova yap; B—öğretmenin seçtiği eser ve düzenlemeyi belirle; C—bölüm/tekrar yerlerini güvenilir kayıtla denetle; D—aynı sürüm bilgisini bütün grubun dosyasına işle. Henüz dosyalar ortaklaştırılmadı.

Kartları sırala. A ile başlamak hangi karışıklığı sürdürebilir?

15. Oktav değişince ölçü değişir mi?

Bir 7/8 ezginin bütün sesleri tam bir oktav aşağı aktarılıyor. Her nota ve susun süresi, sıra ve 2+2+3 gruplaması korunuyor. Öğrenci daha pes sesleri “daha uzun ölçü” diye adlandırıyor.

Hangi değerlendirme doğrudur?

1. Daha pes sesler otomatik daha uzun sürdüğünden ölçü 9/8 olur.
2. Bir oktavda 12 yarım ses bulunduğu için ölçü 12/8’e dönüşür.
3. Ses bölgesi değişmiştir; süreler ve gruplama korunduğu için 7/8 ölçü yapısı değişmemiştir.
4. Aşağı aktarım grupların sırasını zorunlu tersine çevirir.
5. Yalnız suslar kısaltılırsa oktav aktarımı tamamlanmış olur.

16. Yedi birimli tasarım

Bir 7/8 ölçü 2+2+3 gruplanacak. İlk iki grup birer dörtlük nota olacak; dörtlük iki sekizlik birim sürer. Son grup yalnız sekizlik ögelerden oluşacak ve tam bir sekizlik sus içerecek.

Ölçüyü nota/sus adlarıyla yaz. Son gruptaki sesli öge sayısını ve bütün ölçünün toplamını gerekçelendir.

17. Gürlük ve oktav notu

Bir öğrenci aynı ses numarasındaki dijital tonu yalnız daha yüksek gürlükte dinletiyor. “Bir oktav tizleşti.” diyor. Bu alıştırmada oktav farkı 12 yarım sesle tanımlanıyor.

Cümleyi tamamla: “Değişen özellik ___; bir oktav tizleşme için ses numarasında ___ değişimi gerekir.” İki özelliğin neden aynı olmadığını açıkla.

18. Üç koşullu düzenleme

Ödev: ezgiyi tam bir oktav yukarı aktar; 7/8 toplamını ve 2+2+3 gruplamasını koru. Bir oktav 12 yarım sestir. Taslaklar: K +12 ve 2+2+3; L +7 ve 2+2+3; M +12 ve 2+2+2; N +24 ve 2+2+3; P +12 ve 3+2+2.

Hangi taslak üç koşulu birlikte karşılar?

1. K; +12, yedi birim ve istenen grup sırası korunmuştur.
2. L; gruplama doğru olduğu için +7 de oktav sayılabilir.
3. M; aktarım doğru olduğu için altı birim toplamı yeterlidir.
4. N; +24 yukarı yönlü olduğu için tek oktav koşulunu sağlar.
5. P; toplam yedi olduğundan grup sırasının değişmesi bütün koşulları korur.

19. Ölçüden kimliğe sıçrama

Kurmaca eser dosyasında yalnız “7/8” yazıyor; besteci, yöre ve düzenleyen alanları boş. Öğrenci bu ölçüden eserin kesin yöresini ve bestecisini yazmak istiyor. Ders notu aynı ölçü yapısının farklı eserlerde kullanılabildiğini belirtiyor.

Hangi bilgi çıkarılabilir, hangi iki kimlik bilgisi ayrıca araştırılmalıdır? Uygun bir kaynak denetimi öner.

20. Son dosyada iki ayrı denetim

Öğrenci dijital ezgiyi bir oktav yukarı alıp 7/8 ritmini koruyacak. Son dosyanın “başarılı” etiketi var; hangi seslerin değiştiği ve sürelerin nasıl denetlendiği yazılmamış. Bu görev gerçek seslendirme becerisini puanlamıyor.

Dosya için iki ayrı kontrol listesi öner: biri aktarım, biri ritim için. Her listede karşılaştırılacak bir bilgi ve hata çıkarsa izlenecek adım yaz.