Bilişim Teknolojileri ve Yazılım

1. Formül mü, veri mi?

Bir öğrenci üç ürünün kütlesini çalışma tablosuna aktarıyor. B sütunundaki sayıları toplayıp 3’e bölen formül 200,1 sonucunu veriyor. Öğrenci, formülü değiştirmek yerine önce kayıtların aynı şeyi ölçüp ölçmediğini araştırıyor. Sonuç, yalnız gram cinsinden değer kabul eden bir grafik aracına aktarılacak. Üç ürün de hesapta yer almalıdır.

Görseldeki bilgiler: Çalışma tablosunun sütunları Ürün, Değer ve Birim olarak adlandırılmıştır. 2. satır: P, 200, g. 3. satır: Q, 0,3, kg. 4. satır: R, 400, g. Formül (B2+B3+B4)/3 biçimindedir. Bilgi kartında 1 kg = 1000 g yazmaktadır.

Hangi düzeltme ve çıktı, işlemi anlamlı hâle getirir?

1. B3’ü 300 yapmak, tüm birimleri g olarak kaydetmek ve ortalamayı 300 g almak.
2. B3’ü 0,0003 yapmak, tüm birimleri g olarak kaydetmek ve 200,0001 bulmak.
3. 0,3’ü silmek, kalanları 3’e bölmek ve 200 g bulmak.
4. Formülü toplam olarak değiştirmek,600,3 sonucunu g etiketiyle aktarmak.

2. İki kopya, iki erişim amacı

Bir kulüp, ailelerin bir bağlantıyla okuyacağı sergi duyurusu hazırlıyor. Asıl dosyada öğrencilerin telefonları ve taslak yorumları var. Dört ekip üyesinin ortak düzenleme yapması gerekiyor; ailelerin dosyayı değiştirmesi gerekmiyor. Kulüp, herkese açık bağlantıyı kapatmadan hem kişisel bilgileri korumak hem isimsiz düzenlemeyi önlemek istiyor.

Görseldeki bilgiler: Taslak dosyada duyuru, telefonlar ve yorumlar vardır. Mevcut paylaşım kartında “Bağlantısı olan herkes düzenleyebilir” yazmaktadır. Hedefler: dört ekip üyesi düzenler, aileler yalnız okur, telefonlar yayımlanmaz.

Hangi paylaşım planı bütün hedefleri birlikte karşılar?

1. Asıl dosyayı herkese okunur yapmak; telefonları dosyada bırakmak.
2. Bağlantıyı yalnız ailelere göndermek; herkese düzenleme yetkisini korumak.
3. Dosyayı tamamen kilitlemek; ekibin düzenlemesini de durdurmak.
4. Telefonsuz duyuru kopyasını herkese okutmak; asıl dosyayı yalnız ekibe düzenletmek.

3. Sessiz ortamda erişilebilir video

Bir müze için kısa video hazırlanıyor. Ziyaretçilerin bazıları sesi duyamıyor; salonun interneti de kesilebiliyor. A sürümü yalnız çevrim içi ve sesli; B sürümü cihazda saklanan video ile görüntüyle uyumlu altyazı içeriyor.

Hangi teslim ve kontrol planı uygundur?

1. B; internet ve ses kapalı test
2. A; ses düzeyini yükseltme
3. A; dosya adına açıklama ekleme
4. B; yalnız açık internetle dinleme

4. Ekran donduğunda ilk kanıt

Bir çizim programında kalem hareketine yanıt alınmıyor. Aynı bilgisayarda başka programda kalem çalışıyor; donanımın bağlantısı değişmedi. Çizim dosyasında kaydedilmemiş çalışma var.

İlk yaklaşım hangisi olmalıdır?

1. Kalemi kesin bozuk sayıp atmak
2. Çalışmayı korumayı kontrol edip programı incelemek
3. Bilgisayarın fişini hemen çekmek
4. Bütün dosyaları silip yeniden çizmek

5. İki sürümü kaybetmeden birleştir

Aynı proje dosyasının iki kopyası var. Ada giriş bölümünü, Efe sonuç bölümünü değiştirmiş. Her ikisinin yeni dosyasında diğer bölümün eski hâli duruyor. Dosyalardan biri son değişiklik tarihi daha yeni diye diğerinin üstüne kopyalanacak.

Bu işlem hangi katkıyı kaybettirebilir? Her iki katkıyı koruyan birleştirme ve kontrol planı yazınız.

6. Model hayvanı mı, arka planı mı ayırıyor?

Bir görüntü tanıma denemesinde kedi fotoğraflarının hepsi ev içinde, köpeklerin hepsi bahçede çekilmiş. Araç eğitim örneklerinde çok başarılı. Bahçedeki kedilerde sık hata yapıyor.

En güçlü sonraki test ve iyileştirme hangisidir?

1. Yalnız aynı ev içi kedileri artırmak
2. Hatalı kedileri köpek diye etiketlemek
3. İki türü ortak farklı arka planlarda test etmek
4. Eğitim başarısı yüksek diye yeni testi iptal etmek

7. Birden fazla yanıtı doğru say

20 öğrencilik ankette her öğrenci birden fazla araç seçebiliyor. Tablet 12, bilgisayar 15, telefon 10 kez işaretlenmiş. Rapor 37 farklı öğrencinin katıldığını yazıyor.

Doğru yorum hangisidir?

1. 37 öğrenci vardır
2. Her öğrenci yalnız bir araç kullanıyor
3. Kategori sayıları kesin hatalıdır
4. 37 seçim;20 öğrenci, örtüşme olabilir

8. Eksik sensör kaydıyla karar

Bir havalandırma denemesinde kural “Sıcaklık 30 °C’den büyük VE pencere kapalıysa fanı aç.” biçiminde. Sıcaklık 32 °C; pencere sensöründen veri gelmiyor. Program eksik pencere bilgisini otomatik “kapalı” sayıp fanı açıyor.

Kuralın gerçekleştiği kesin mi? Eksik girdiyi ve test planını nasıl ele alırsınız?

9. Grafiğin başlığı veriyle çelişiyor

Bir uygulamanın aktif kullanıcı kayıtları pazartesi 100, salı 105, çarşamba 110. Duyuruda “Kullanıcı sayısı iki katına çıktı.” yazıyor; grafik düşey ekseni 95’ten başlatıyor.

Hangi düzeltme doğru olur?

1. 10 kişi ve%10 artış yazılmalı
2. Grafik yüksek göründüğü için iki kat doğru
3. Son 110 olduğu için %110 artış var
4. Eksenin altını silmek yeterli

10. Tarih metnini sıralamak

Üç kayıt “02.11.2025”, “30.10.2025”, “15.11.2025” metinleriyle tutulmuş. Sistem ilk iki karaktere göre sıralayınca 02,15,30 düzenini veriyor. Amaç eskiden yeniye sıralama.

Doğru sıra ve veri işlemi hangisidir?

1. 02.11,15.11,30.10; ilk iki karakter yeter
2. 30.10,02.11,15.11; tarih olarak sırala
3. 15.11,02.11,30.10; günleri azalt
4. Tarihleri silip satır numarasına göre sırala

11. İki grubun ortalamasını birleştir

10 öğrencilik grubun ortalama günlük okuma süresi 8 dakika;30 öğrencilik grubunki 4 dakika. Bir öğrenci okul ortalamasını (8+4)/2=6 dakika yazıyor. Her öğrencinin kaydı vardır.

40 öğrencinin doğru ortalaması ____ dakikadır. Boşluğu doldurup iki grup ortalamasına neden eşit ağırlık verilmemesi gerektiğini açıklayınız.

12. Dosya biçimi görevi koruyor mu?

Bir rapor, içindeki sözcükler aranabilecek ve küçük ekranda okunabilecek biçimde teslim edilecek. A yöntemi her sayfanın fotoğrafını tek dosyada topluyor; metin araması yok. B yöntemi seçilebilir metni ve başlıkları koruyor; dosya daha sonra küçük ekranda denenebiliyor.

Uygun teslim ve kontrol planı hangisidir?

1. A; ekrandaki görüntü her işlevi korur
2. A; dosya adına bütün sözcükleri ekle
3. B; arama ve küçük ekran testi yap
4. B; dosya uzantısına bakmak yeter

13. Değişen karekodu doğrula

Okul etkinliği afişinin karekodu sonradan yapıştırılmış başka bir etiketle kapatılmış. Açılan sayfa etkinlik adıyla birlikte okul hesabının parolasını istiyor. Önceden yayımlanan duyuruda yalnız tarih ve salon bilgisi bulunacağı yazıyor.

En uygun davranış hangisidir?

1. Okul adı varsa parolayı girmek
2. Parolayı arkadaşının hesabıyla denemek
3. Kodu herkese gönderip denemelerini istemek
4. Durmak; bilinen okul kanalından doğrulamak

14. Kaynak künyesi ve gerçek destek

Bir ödevde üç iddia var. A iddiası açılan kaynağın ilgili bölümünde açıkça yazıyor. B için yalnız kaynak adı var; sayfa açılamıyor. C iddiasının yanındaki kaynak başka konudan söz ediyor. Öğrenci “Üçünde de kaynak adı var, hepsi doğrulandı.” diyor.

İddiaları I=şimdilik doğrudan destek var, II=erişip kontrol etmek gerekiyor, III=verilen kaynak desteklemiyor etiketleriyle eşleştiriniz. Kaynak sayısının neden yeterli olmadığını açıklayınız.

15. Yedekten dönüş testi

Bir ekip proje dosyalarını ayrı diske kopyalıyor. Listeye göre bütün dosya adları var; fakat deneme için açılan bir dosyada son sayfalar eksik. Ekip “Adlar tam, yedek başarılı.” diye rapor hazırlıyor.

Hangi değerlendirme uygundur?

1. Adlar yeterli değil; içerik ve geri açma kontrolü
2. Ayrı diskteyse içerik eksik olamaz
3. Eksik sayfaları kaynak dosyadan da sil
4. Dosya adını yenileyince sorun çözülür

16. Geçerli sıfırı silme

Beş günlük geri dönüşüm kaydı şöyledir: Pazartesi 0 kg; Salı 4 kg; Çarşamba ölçüm yok; Perşembe 6 kg; Cuma 0 kg. Sıfırlar ölçülmüş gerçek 0 kg, ölçüm yapılmayan günün hücresi ise boştur. Bir temizleme kuralı hem sıfırları hem boşları siliyor.

Hangi kayıtlar korunmalı, hangisi eksik işaretlenmeli? Kayıtlı dört günün ortalamasını ve beş günlük ortalamanın durumunu açıklayınız.

17. Bilginin zaman kapsamı

A okulunun enerji kaydı bir ayda 900 birim, B okulunun kaydı üç ayda 1800 birimdir. Aylara göre tüketimin sabit olduğu bilgisi yoktur. Rapor B’nin her ay A’nın iki katını tükettiğini söylüyor.

Hangi ifade verilerle desteklenir?

1. B her ay 1800 tüketir
2. B ortalama 600; tek tek ayları bilinmez
3. A’nın üç aylık ölçülmüş toplamı 2700’dür
4. B her ay A’nın iki katıdır

18. Komut verildi, hareket gerçekleşti mi?

Bir robot günlüğünde “kolu yukarı kaldır” komutu gönderildiği yazıyor. Kamera kaydında kol yerinden oynamıyor; hareket sensöründe de değişim yok. Ekip yalnız komut günlüğünü başarı kanıtı sayıyor.

Komut ile gerçekleşen eylemi ayırınız. Sonraki inceleme için iki kontrol ve bunların amacını öneriniz.

19. Tanımlama önce, grafik sonra

Bir ekip öğrenme uygulaması için şu adımları planlıyor: A=prototipi hedef kullanıcılarla aynı görevde dene; B=kullanıcının ihtiyacını ve başarının nasıl ölçüleceğini belirle; C=bu ihtiyaca uygun prototip oluştur; D=deneme kanıtına göre düzelt.

Adımları sıralayınız. Ölçütü denemeden sonra değiştirmek hangi yanıltıcı sonuca yol açabilir?

20. Adları silmek yeterli mi?

Bir kulüp herkese açık raporda yalnız “sınıf, yaş, yarışma sonucu” sütunlarını yayımlamak istiyor; adlar silinmiş. Bir sınıfta rapordaki yaşta yalnız bir öğrenci olduğu herkesçe biliniyor.

Bu planla ilgili en doğru değerlendirme hangisidir?

1. Ad yoksa kişi asla belirlenemez
2. Sonuç herkese açık olunca izin gereksizleşir
3. Ad silmek yetmeyebilir; ayrıntıları amaçla azaltmak gerekir
4. Yaşı büyüterek rastgele yanlış veri yazılmalı