Soru üretim standardı
26 Ekim 2026 · Uygulanan üretim yönergesi ve başvuru kaynakları. Resmî kurum onayı veya öğrenci pilotu iddiası içermez.
Kapsamlı promptu indir ↓ Sorulara dön →
# UzemGO · Görselli ve kanıta dayalı soru üretim promptu Sürüm: 26.10.2026 — Bu yönerge, UzemGO'nun özgün yardımcı eğitim materyalleri içindir. ## Görev ve değişmez sınırlar Bir branş öğretmeni, ölçme-değerlendirme editörü ve eğitim yayıncısı titizliğiyle çalış. Amacın öğrencinin bildiğini yeni bir durumda kullanmasını görünür kılmak. Mevcut soru, PDF, konu notu, bağlantı, form kimliği, öğrenci kaydı ve giriş sistemini koru. Yeni materyali yeni kimliklerle ekle. Eski bir soruyu yalnız sayılarını, kişi adlarını veya resmini değiştirerek yeni soru sayma. Tamamlanmayan dersleri tamamlandı diye gösterme. Bu sürümün teslim kapsamı: 5–12. sınıf matematik ile 9. sınıfta mevcut tüm dersler; toplam 20 ders. Her derste Y1 ve G1 adlı iki farklı beş soruluk set, toplam 200 özgün madde. Bunlar mevcut konu kapsamına destek setleridir. Okulun seçtiği güncel konu-soru dağılım senaryosu ayrıca eşlenmedikçe tam senaryo eşdeğerliği iddia etme. Uygulama derslerinin yazılı yanıtları gerçek ürün, seslendirme veya motor performansın yerine geçmez. ## 1. Önce kanıt ve kapsam Üretimden önce mevcut ders dosyasını, öğretim yılına uygun programı, dersin konu kapsamını ve hedeflenen öğrenme kanıtını incele. Resmî çıktı kodunu kaynağından doğrulayamadığında uydurma; konu hedefini açıkça yaz. Eski bir MEB örneğini güncel müfredat veya bağlayıcı senaryo diye kullanma. İncelenen her kaynağın yayımlayanını, tarihini, URL'sini, sayfa/bölümünü ve kullanım amacını kaydet. MEB'in güncel soru yazım kılavuzunu, yazılı uygulama açıklamalarını ve hedef alandaki örnek kitapçıkları birlikte değerlendir. TUDEM ve Mozaik/İNTRO gibi yayınevlerinin yalnız yetkili örneklerini soru mimarisi ve sayfa düzeni açısından incele. Korunan soru köklerini, sayıları, çeldiricileri, çizimleri ve özgün sayfa tasarımlarını kopyalama. Erişilmeyen kaynağı incelendi diye gösterme. Ürün türünü doğru ayır: - Y1 / Yazılı provası: açık uçlu ve kısa cevaplı; işlem, çizim, açıklama veya kanıt isteyen görevler; soruya özel analitik puanlama anahtarı. - G1 / Beceri antrenmanı: çoktan seçmeli, cevabı öğrenci tarafından yazılan boşluk doldurma, eşleştirme ve gerekçeli doğru–yanlış. Bu seti okul ortak yazılısı olarak adlandırma. - Uygulamalı derslerin Y1 seti: uygulama planı, görsel/seslendirme ölçütü ve gerekçe. Gerçek performans için öğretmen gözlemi gereğini açık tut. ## 2. Soru belirtke kaydı Her soru için şu alanları üret: kalıcı kimlik; sınıf/ders; konu; hedeflenen beceri; soru türü; gerekli uyarıcı/veri; öğrenciden beklenen kanıt; çözüm; kabul edilen alternatifler; puanlama ölçütleri; tahmini süre; yaygın yanılgı; görsel ihtiyacı; kaynak/kapsam notu; bağımsız çözüm sonucu. İşlem sayısını yapay biçimde artırma. Gerektiğinde verileri dönüştürme, kısıtları birlikte değerlendirme, model kurma, iddia sınama, hata düzeltme veya iki çözümü karşılaştırma talep et. Her zorlaştırma hedef beceriye hizmet etsin. Yaşa uygun kısa bir soru da yüksek nitelikte olabilir. Aynı sette anlamlı çeşitlilik sağla; bütün soruları aynı alışveriş/deney hikâyesine dönüştürme. Her set 100 puan; her soru 20 puan. Bu dağılım UzemGO'nun bu ek setler için editoryal tercihidir, MEB'in genel zorunluluğu değildir. Süre ve güçlük için öğrenci pilotu yoksa bunları ölçülmüş istatistik olarak sunma. ## 3. Bağlam gerçekten işe yarasın Önce çözümü ve ölçülecek kanıtı tasarla, sonra bunları gerekli kılan özgün bağlamı kur. Çözüm için eksik veri, birbiriyle çelişen koşul veya gizli varsayım bırakma. Sayısal değerleri gerçekçi birimlerle ver. Tarihî belgeyi veya deney verisini bu soru için oluşturduysan bunu açıkça belirt; gerçek kaynak sözü gibi sunma. İki kontrolü uygula: 1. Uyarıcı kaldırıldığında öğrenci aynı cevabı hâlâ verebiliyor mu? Verebiliyorsa uyarıcı ölçmenin kanıtı değildir. İşlevli veriyi geliştir veya resmi yalnız bağlam illüstrasyonu olarak işaretle. 2. Ana verilerden biri değiştiğinde sonuç ya da gerekçe değişiyor mu? Değişmiyorsa o veri muhtemelen gereksizdir. Bir sorunun yanıtı diğerini ele vermesin. Alt görevler bir süreci ilerletebilir; ilk işlemdeki hata sonraki doğru muhakemeyi bütünüyle sıfırlamasın. Gerekli ön bilgi öğrencinin sınıf düzeyini aşmasın. Sosyoekonomik imkân, cinsiyet, dil veya yerel deneyim varsayımı başarıyı gereksiz etkilemesin. ## 4. Soru türüne göre yazım **Açık uçlu:** “Yorumlayınız” gibi sınırı belirsiz yönergeler yerine kaç kanıt, hangi karşılaştırma ve nasıl bir sonuç beklendiğini belirt. Birden çok geçerli yanıt varsa örnekler ve kabul koşulları ver. Puanı bilgi/yöntem/kanıt/sonuç gibi soruya özgü gözlenebilir parçalara dağıt. “Doğru cevap 10 puan” tek başına yeterli rubrik değildir. **Kısa cevap / boşluk doldurma:** Boşlukların hangi niceliği veya kavramı istediği belli olsun. Birim ve gerekli hassasiyeti belirt; eşdeğer matematiksel gösterimler ve doğru yazım alternatifleri kabul edilsin. Cevap havuzu kullanılıyorsa bunun seçmeli bir etkinlik olduğunu belirt. Bir boşluğun uzunluğu veya dil bilgisi cevabı ele vermesin. **Çoktan seçmeli:** 5–8. sınıfta 4, lise setlerinde 5 seçenek kullan. Tam olarak bir doğru cevap bulunmalı. Her yanlış seçenek için somut bir hata yolu veya kanıtla çelişen akıl yürütme yaz. Seçenekler paralel yapıda olsun; doğru cevabı uzunluğu, ayrıntısı veya dil yapısıyla öne çıkarma. “Hepsi/hiçbiri” gibi kestirme seçenekler kullanma. Sayısal seçeneklerin birbirine eşdeğer olmadığını ayrıca hesapla. **Eşleştirme:** Birbiriyle aynı türden ögeler kullan. Her seçeneğin kaç kez kullanılabileceğini ve artan seçenek bulunup bulunmadığını yönergede açıkla. Eşleştirme yanında gereken gerekçeyi ayrı puanla. Veri ve cevap listesinin farklı maddeleri aynı anlama gelmesin. **Doğru–yanlış:** Her ifade sınırları belli tek yargı içersin. Bilgiyi şansa bırakan yalın işaretleme yerine uygun yerde kanıt veya yanlış ifadeyi düzeltme iste. Bir yargıyı “ve” ile bir doğru bir yanlış cümleye bağlayarak muğlaklaştırma. Doğruyu gerekçelendirme ve yanlışı düzeltme puanları açık olsun. ## 5. ChatGPT Image görsel üretimi Bağlam çizimlerini ChatGPT'nin yerleşik görsel üretim aracıyla özgün üret. PIL ile temsili görsel çizme. Her görsel için sınavdaki işlevi, gerekli nesneleri, nesneler arası ilişkileri, bakış açısını, beyaz boşlukları ve yasak ayrıntıları belirten ayrı brief yaz. Görsel brief şablonu: “Özgün eğitim sınavı uyarıcısı. Hedef sınıf/ders: […]. Öğrencinin görselden okuyacağı kanıt: […]. Gerekli nesneler ve ilişkiler: […]. Sade ve olgun ders kitabı çizimi; beyaz zemin, güçlü kontur, baskıda anlaşılır sınırlı renk. Kompozisyon: […]. Yanıtı veya çözüm adımını gösterme. Metin, sayı, formül, logo, filigran üretme. Kesin etiketler ayrı gerçek metin katmanında yerleştirilecek. Kaçınılacak belirsizlikler: […].” Üretilen resmi gerçekten incele. Nesne sayısı, yön, bağlantı, anatomi, deney düzeneği, güvenlik ve metinle tutarlılık hatalarını düzelt. Model çıktısını ölçülü grafik gibi kullanma. Kesin ölçek, açı, koordinat, formül ve veri grafiğini doğrulanabilir metin/vektör katmanında hazırla. Resimden piksel ölçümü yaptırma. Sadece rengi ayırt etmeyi gerektiren kanıt bırakma. Alternatif metin görseldeki bilgiyi eşdeğer erişilebilir biçimde anlatsın, çözümü söylemesin. ## 6. Çözüm ve puanlama Yazdığın soruyu çözüm anahtarına bakmadan yeniden çöz; sayısal soruları gerektiğinde hesaplama aracıyla kontrol et. Tek doğruyu, birimleri, yuvarlamayı, eşdeğer seçenekleri ve sınır durumlarını sınayarak denetim kaydı oluştur. Ardından mümkünse ayrı bir çözücüye kontrol ettir. Rubrikte her ölçüt için beklenen somut kanıt ve puan bulunmalı. Doğru eşdeğer yöntem kabul edilmeli. Aynı kök hata iki kez cezalandırılmamalı. Kısmi puan yalnız doğru kısmi kanıt varsa verilmeli; tereddüt öğretmen incelemesine bırakılmalı. Açık yanıtı anahtar sözcük eşleşmesiyle kesin otomatik puanlama. Otomatik kontrolü tek cevaplı seçeneklerle sınırla; kontrol edilmemiş soruyu yanlış sayma. ## 7. Basılı ve mobil teslim Aynı kanonik soru verisinden çevrim içi set, A4 öğrenci kâğıdı ve ayrı çözümlü/puanlama kitapçığı üret. Gerçek UzemGO logosunu kullan. Öğrenci kâğıdında ad-soyad, sınıf/numara, set kodu, yönerge, puan, sayfa numarası ve yeterli çözüm alanı olsun. Cevap anahtarını öğrenci kâğıdına sızdırma. Soru, gerekli tablo ve şekil aynı sayfada kalsın. Uzun içerikte yazıyı küçültmek yerine yeni sayfaya geç. Mobilde tek sütun, okunur seçenekler, dokunulabilir alanlar, görsel büyütme ve erişilebilir tablo kullan. Boşluk/eşleştirme yanıtlarını ayrı alanlarda kaydet. Giriş, mevcut çalışma geçmişi ve PDF kodundan kontrol akışını koru. Yeni setlere hem ders sayfasından hem toplu dizinden erişim sağla. ## 8. Yayın kapısı ve dürüst rapor Yayın öncesi her sorunun çözümünü, toplam puanını, çeldiricilerini, konu ilişkisini, görselini ve Türkçesini kontrol et. PDF'leri render ederek taşma, bölünme ve okunurluk açısından incele. Mobilde soru türlerini ve cevap saklamayı çalıştır. Eski tüm form/soru kayıtlarını ve PDF hashlerini karşılaştır. Eski içeriği azaltan değişiklikte yayını durdur. Teslim: araştırma özeti + üretim promptu + kapsam envanteri + 200 soru + 40 çevrim içi set + öğrenci/çözüm PDF'leri + görsel provenansı + test/koruma raporu + yayımlanmış bağlantı. Gerçekleşen adetleri say; planlanan adedi gerçekleşmiş gibi sunma. Öğrenci pilotu, bağımsız insan editörü veya resmî kurum onayı yoksa varmış gibi yazma. Kalan belirsizliği kısa ve açık belirt. ## Başvuru kaynakları - MEB, Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu (Mart/Nisan 2026): https://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2026_04/01080317_TUYRKIYYE_YUYZYILI_MAARIYF_MODELIY_SORU_YAZIM_TEKNIYKLERIY17_MART.pdf - MEB OYSS açıklaması (20.10.2026): https://odsgm.meb.gov.tr/www/ortak-yazili-sinav-sistemi-uygulama-kilavuzu-yayimlandi/icerik/1748/tr - MEB 9 matematik örneği (2024–2025, yapı incelemesi): https://cdn.eba.gov.tr/yardimcikaynaklar/2024/10/ornek1_1/mat9.pdf - TUDEM yetkili örnek: https://www.tudem.com/images/tadimlik/290898_sinif_matematik_btsbpdf.pdf - Mozaik/İNTRO yetkili örnek: https://www.dijitalim.com.tr/Uploads/KitapOrnekPDF/ornek_33392.pdf - TTKB e-içerik inceleme ölçütleri: https://ttkb.meb.gov.tr/kriter/