Yazılıya birlikte hazırlanalım.   5–12. sınıf
✦ 0 GO coinGO
Şu an çevrim dışısın. Daha önce açtığın bazı sayfaları kullanabilirsin; yeni PDF’ler için bağlantı gerekir.

2026–2027 · 1. DÖNEM 1. YAZILI

7. Sınıf Sosyal Bilgiler
Senaryona göre yazdır, çöz.

Okulunun seçtiği senaryoyu aç. Önce öğrenci kâğıdını çöz; sonra açıklamalı yanıtlar ve puanlama ölçütleriyle kontrol et.

5 senaryoA4 PDFSoruya özel rubrik

Ekrandan çalış

Metni büyütmek veya ekran okuyucuyla çalışmak için senaryonu aç.

Senaryo 1 · Sorular ve örnek yanıtlar

1. Mesajın tonu · 15 puan

Grup ödevinde bir öğrenci arkadaşına “Sen zaten hiçbir işi yapmıyorsun!” der. Arkadaşı savunmaya geçer ve konuşma kesilir.

İletişimi zorlaştıran unsuru belirleyiniz. Aynı sorunu ben diliyle ifade eden bir cümle yazıp bunun olası etkisini açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Genelleme ve suçlayıcı sen dili arkadaşın savunmaya geçmesini kolaylaştırmıştır. Görevimiz yetişmeyince kaygılanıyorum; hangi bölümü üstlenebileceğini birlikte konuşalım gibi bir ben dili cümlesi uygundur. Somut durumu ve ihtiyacı açıklamak suçlamayı azaltarak çözüm konuşmasını kolaylaştırır.

  1. Genelleme ve suçlayıcı sen dili arkadaşın savunmaya geçmesini kolaylaştırmıştır.
  2. Görevimiz yetişmeyince kaygılanıyorum; hangi bölümü üstlenebileceğini birlikte konuşalım gibi bir ben dili cümlesi uygundur.
  3. Somut durumu ve ihtiyacı açıklamak suçlamayı azaltarak çözüm konuşmasını kolaylaştırır.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

2. Dinlemek ve anlamak · 15 puan

Sınıf toplantısında Ada konuşurken sözünü kesenler olur. Başkan önce Ada’nın sözünü tamamlamasını sağlar, sonra “Doğru anladıysam…” diyerek görüşünü özetler.

Başkanın iki etkili iletişim davranışını belirtiniz. Özetlemenin yanlış anlamaları nasıl azaltabileceğini açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Konuşanın sözünü kesmeden tamamlamasına fırsat vermiştir. Görüşü kendi sözleriyle özetleyerek etkin dinleme göstermiştir. Ada özetteki eksik veya yanlış kısmı düzeltebildiği için ortak anlam netleşir.

  1. Konuşanın sözünü kesmeden tamamlamasına fırsat vermiştir.
  2. Görüşü kendi sözleriyle özetleyerek etkin dinleme göstermiştir.
  3. Ada özetteki eksik veya yanlış kısmı düzeltebildiği için ortak anlam netleşir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

3. Erişilebilir etkinlik · 15 puan

Okul gösterisinin yapılacağı salonun girişinde merdiven vardır. Tekerlekli sandalye kullanan öğrenci salona bağımsız girememektedir.

Sorunu bireyin yetersizliği yerine çevredeki engel açısından tanımlayınız. Kalıcı bir düzenleme ve karar sürecine öğrenciyi katmanın bir yararını yazınız.

Örnek yanıtı gör

Engel, girişin tekerlekli sandalyeyle erişime uygun tasarlanmamasıdır. Standartlara uygun rampa/asansör veya erişilebilir başka giriş sağlanmalıdır. Öğrencinin görüşü gerçek kullanım ihtiyacını ve bağımsız katılımı gözetmeyi sağlar.

  1. Engel, girişin tekerlekli sandalyeyle erişime uygun tasarlanmamasıdır.
  2. Standartlara uygun rampa/asansör veya erişilebilir başka giriş sağlanmalıdır.
  3. Öğrencinin görüşü gerçek kullanım ihtiyacını ve bağımsız katılımı gözetmeyi sağlar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

4. Millî mesele ve dayanışma · 15 puan

Millî Mücadele sırasında cepheye malzeme ulaştırmak için halkın farklı kesimleri taşıma, üretim ve yardım toplama işlerine katılmıştır. Bu özet belirli bir kişinin hatırasından alıntı değildir.

Verilen katkılardan iki farklı tutum/davranış çıkarınız. Bunların ortak mücadeleye nasıl hizmet ettiğini açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Taşıma ve üretime katılma fedakârlık ve sorumluluk üstlenmeyi gösterir. Yardım toplama, farklı kesimler arasında dayanışmayı gösterir. Bu katkılar malzeme ihtiyacının karşılanmasını sağlayarak ortak bağımsızlık mücadelesini desteklemiştir.

  1. Taşıma ve üretime katılma fedakârlık ve sorumluluk üstlenmeyi gösterir.
  2. Yardım toplama, farklı kesimler arasında dayanışmayı gösterir.
  3. Bu katkılar malzeme ihtiyacının karşılanmasını sağlayarak ortak bağımsızlık mücadelesini desteklemiştir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

5. Ortak varlıkları korumak · 15 puan

Millî kültür mirasını koruma kampanyasında öğrenciler doğru bilgi içeren bir sergi hazırlıyor; eserlere zarar veren davranışları ilgili görevlilere bildiriyor.

Bu davranışların gösterdiği iki tutumu yazınız. Tepki gösterirken doğru bilgi kullanmanın neden önemli olduğunu açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Sergi hazırlamak ortak kültür mirasına sahip çıkma bilincini gösterir. Zararı yetkili görevlilere bildirmek sorumlu ve kurallara uygun katılımı gösterir. Doğru bilgi, asılsız suçlamayı önler ve ortak değerleri koruma çabasını güvenilir kılar.

  1. Sergi hazırlamak ortak kültür mirasına sahip çıkma bilincini gösterir.
  2. Zararı yetkili görevlilere bildirmek sorumlu ve kurallara uygun katılımı gösterir.
  3. Doğru bilgi, asılsız suçlamayı önler ve ortak değerleri koruma çabasını güvenilir kılar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

6. Uzak atölye · 10 puan

Yerel bir el sanatları atölyesi ürünlerini çevrim içi olarak farklı ülkelere satmaya başladı. Sipariş arttı, fakat ulaşım maliyeti ve başka ülkelerdeki benzer ürünlerle rekabet de arttı.

Küreselleşmenin bu atölyeye bir fırsatını ve bir güçlüğünü yazınız. İki sonucu da metindeki veriye dayandırınız.

Örnek yanıtı gör

Farklı ülkelerdeki müşterilere ulaşmak pazarın ve siparişlerin büyümesi fırsatını doğurmuştur. Uzak taşımacılık maliyeti veya uluslararası benzer ürünlerle rekabet güçlük oluşturmuştur.

  1. Farklı ülkelerdeki müşterilere ulaşmak pazarın ve siparişlerin büyümesi fırsatını doğurmuştur.
  2. Uzak taşımacılık maliyeti veya uluslararası benzer ürünlerle rekabet güçlük oluşturmuştur.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

7. Dünya mutfağı ve yerel üretim · 15 puan

Bir şehirde yabancı ülkelerin yemekleri yaygınlaşırken bazı aileler yerel tarifleri kaydedip paylaşmaya başladı.

Bu örnekte kültürel etkileşimi ve yerel kültürü koruma çabasını ayırınız. Küreselleşmenin kültürü her yerde tamamen aynılaştırdığı iddiasını değerlendiriniz.

Örnek yanıtı gör

Yabancı yemeklerin yaygınlaşması kültürler arası etkileşimdir. Yerel tariflerin kaydedilip paylaşılması kültürel devamlılığı koruma çabasıdır. İddia aşırıdır; etkileşim yaşanırken yerel kültürel özellikler korunabilir ve yeni biçimlerde yaşatılabilir.

  1. Yabancı yemeklerin yaygınlaşması kültürler arası etkileşimdir.
  2. Yerel tariflerin kaydedilip paylaşılması kültürel devamlılığı koruma çabasıdır.
  3. İddia aşırıdır; etkileşim yaşanırken yerel kültürel özellikler korunabilir ve yeni biçimlerde yaşatılabilir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

Senaryo 2 · Sorular ve örnek yanıtlar

1. Mesajın tonu · 15 puan

Grup ödevinde bir öğrenci arkadaşına “Sen zaten hiçbir işi yapmıyorsun!” der. Arkadaşı savunmaya geçer ve konuşma kesilir.

İletişimi zorlaştıran unsuru belirleyiniz. Aynı sorunu ben diliyle ifade eden bir cümle yazıp bunun olası etkisini açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Genelleme ve suçlayıcı sen dili arkadaşın savunmaya geçmesini kolaylaştırmıştır. Görevimiz yetişmeyince kaygılanıyorum; hangi bölümü üstlenebileceğini birlikte konuşalım gibi bir ben dili cümlesi uygundur. Somut durumu ve ihtiyacı açıklamak suçlamayı azaltarak çözüm konuşmasını kolaylaştırır.

  1. Genelleme ve suçlayıcı sen dili arkadaşın savunmaya geçmesini kolaylaştırmıştır.
  2. Görevimiz yetişmeyince kaygılanıyorum; hangi bölümü üstlenebileceğini birlikte konuşalım gibi bir ben dili cümlesi uygundur.
  3. Somut durumu ve ihtiyacı açıklamak suçlamayı azaltarak çözüm konuşmasını kolaylaştırır.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

2. Dinlemek ve anlamak · 15 puan

Sınıf toplantısında Ada konuşurken sözünü kesenler olur. Başkan önce Ada’nın sözünü tamamlamasını sağlar, sonra “Doğru anladıysam…” diyerek görüşünü özetler.

Başkanın iki etkili iletişim davranışını belirtiniz. Özetlemenin yanlış anlamaları nasıl azaltabileceğini açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Konuşanın sözünü kesmeden tamamlamasına fırsat vermiştir. Görüşü kendi sözleriyle özetleyerek etkin dinleme göstermiştir. Ada özetteki eksik veya yanlış kısmı düzeltebildiği için ortak anlam netleşir.

  1. Konuşanın sözünü kesmeden tamamlamasına fırsat vermiştir.
  2. Görüşü kendi sözleriyle özetleyerek etkin dinleme göstermiştir.
  3. Ada özetteki eksik veya yanlış kısmı düzeltebildiği için ortak anlam netleşir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

3. Erişilebilir etkinlik · 15 puan

Okul gösterisinin yapılacağı salonun girişinde merdiven vardır. Tekerlekli sandalye kullanan öğrenci salona bağımsız girememektedir.

Sorunu bireyin yetersizliği yerine çevredeki engel açısından tanımlayınız. Kalıcı bir düzenleme ve karar sürecine öğrenciyi katmanın bir yararını yazınız.

Örnek yanıtı gör

Engel, girişin tekerlekli sandalyeyle erişime uygun tasarlanmamasıdır. Standartlara uygun rampa/asansör veya erişilebilir başka giriş sağlanmalıdır. Öğrencinin görüşü gerçek kullanım ihtiyacını ve bağımsız katılımı gözetmeyi sağlar.

  1. Engel, girişin tekerlekli sandalyeyle erişime uygun tasarlanmamasıdır.
  2. Standartlara uygun rampa/asansör veya erişilebilir başka giriş sağlanmalıdır.
  3. Öğrencinin görüşü gerçek kullanım ihtiyacını ve bağımsız katılımı gözetmeyi sağlar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

4. Herkes için yönerge · 15 puan

Etkinlik kuralları yalnız hoparlörden duyuruluyor. İşitme güçlüğü yaşayan bazı öğrenciler kuralları öğrenemiyor.

Fırsat eşitliğini artıracak iki sunum yolu öneriniz. Bu düzenlemenin neden ayrıcalık olmadığını açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Kurallar yazılı olarak ekranda veya panoda sunulabilir. İşaret dili desteği ya da anlaşılır görsel işaretler sağlanabilir. Düzenleme, aynı bilgiye erişim engelini kaldırır; herkesin eşit katılımını amaçlar.

  1. Kurallar yazılı olarak ekranda veya panoda sunulabilir.
  2. İşaret dili desteği ya da anlaşılır görsel işaretler sağlanabilir.
  3. Düzenleme, aynı bilgiye erişim engelini kaldırır; herkesin eşit katılımını amaçlar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

5. Millî mesele ve dayanışma · 15 puan

Millî Mücadele sırasında cepheye malzeme ulaştırmak için halkın farklı kesimleri taşıma, üretim ve yardım toplama işlerine katılmıştır. Bu özet belirli bir kişinin hatırasından alıntı değildir.

Verilen katkılardan iki farklı tutum/davranış çıkarınız. Bunların ortak mücadeleye nasıl hizmet ettiğini açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Taşıma ve üretime katılma fedakârlık ve sorumluluk üstlenmeyi gösterir. Yardım toplama, farklı kesimler arasında dayanışmayı gösterir. Bu katkılar malzeme ihtiyacının karşılanmasını sağlayarak ortak bağımsızlık mücadelesini desteklemiştir.

  1. Taşıma ve üretime katılma fedakârlık ve sorumluluk üstlenmeyi gösterir.
  2. Yardım toplama, farklı kesimler arasında dayanışmayı gösterir.
  3. Bu katkılar malzeme ihtiyacının karşılanmasını sağlayarak ortak bağımsızlık mücadelesini desteklemiştir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

6. Ortak varlıkları korumak · 15 puan

Millî kültür mirasını koruma kampanyasında öğrenciler doğru bilgi içeren bir sergi hazırlıyor; eserlere zarar veren davranışları ilgili görevlilere bildiriyor.

Bu davranışların gösterdiği iki tutumu yazınız. Tepki gösterirken doğru bilgi kullanmanın neden önemli olduğunu açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Sergi hazırlamak ortak kültür mirasına sahip çıkma bilincini gösterir. Zararı yetkili görevlilere bildirmek sorumlu ve kurallara uygun katılımı gösterir. Doğru bilgi, asılsız suçlamayı önler ve ortak değerleri koruma çabasını güvenilir kılar.

  1. Sergi hazırlamak ortak kültür mirasına sahip çıkma bilincini gösterir.
  2. Zararı yetkili görevlilere bildirmek sorumlu ve kurallara uygun katılımı gösterir.
  3. Doğru bilgi, asılsız suçlamayı önler ve ortak değerleri koruma çabasını güvenilir kılar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

7. Uzak atölye · 10 puan

Yerel bir el sanatları atölyesi ürünlerini çevrim içi olarak farklı ülkelere satmaya başladı. Sipariş arttı, fakat ulaşım maliyeti ve başka ülkelerdeki benzer ürünlerle rekabet de arttı.

Küreselleşmenin bu atölyeye bir fırsatını ve bir güçlüğünü yazınız. İki sonucu da metindeki veriye dayandırınız.

Örnek yanıtı gör

Farklı ülkelerdeki müşterilere ulaşmak pazarın ve siparişlerin büyümesi fırsatını doğurmuştur. Uzak taşımacılık maliyeti veya uluslararası benzer ürünlerle rekabet güçlük oluşturmuştur.

  1. Farklı ülkelerdeki müşterilere ulaşmak pazarın ve siparişlerin büyümesi fırsatını doğurmuştur.
  2. Uzak taşımacılık maliyeti veya uluslararası benzer ürünlerle rekabet güçlük oluşturmuştur.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

Senaryo 3 · Sorular ve örnek yanıtlar

1. Mesajın tonu · 15 puan

Grup ödevinde bir öğrenci arkadaşına “Sen zaten hiçbir işi yapmıyorsun!” der. Arkadaşı savunmaya geçer ve konuşma kesilir.

İletişimi zorlaştıran unsuru belirleyiniz. Aynı sorunu ben diliyle ifade eden bir cümle yazıp bunun olası etkisini açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Genelleme ve suçlayıcı sen dili arkadaşın savunmaya geçmesini kolaylaştırmıştır. Görevimiz yetişmeyince kaygılanıyorum; hangi bölümü üstlenebileceğini birlikte konuşalım gibi bir ben dili cümlesi uygundur. Somut durumu ve ihtiyacı açıklamak suçlamayı azaltarak çözüm konuşmasını kolaylaştırır.

  1. Genelleme ve suçlayıcı sen dili arkadaşın savunmaya geçmesini kolaylaştırmıştır.
  2. Görevimiz yetişmeyince kaygılanıyorum; hangi bölümü üstlenebileceğini birlikte konuşalım gibi bir ben dili cümlesi uygundur.
  3. Somut durumu ve ihtiyacı açıklamak suçlamayı azaltarak çözüm konuşmasını kolaylaştırır.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

2. Dinlemek ve anlamak · 15 puan

Sınıf toplantısında Ada konuşurken sözünü kesenler olur. Başkan önce Ada’nın sözünü tamamlamasını sağlar, sonra “Doğru anladıysam…” diyerek görüşünü özetler.

Başkanın iki etkili iletişim davranışını belirtiniz. Özetlemenin yanlış anlamaları nasıl azaltabileceğini açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Konuşanın sözünü kesmeden tamamlamasına fırsat vermiştir. Görüşü kendi sözleriyle özetleyerek etkin dinleme göstermiştir. Ada özetteki eksik veya yanlış kısmı düzeltebildiği için ortak anlam netleşir.

  1. Konuşanın sözünü kesmeden tamamlamasına fırsat vermiştir.
  2. Görüşü kendi sözleriyle özetleyerek etkin dinleme göstermiştir.
  3. Ada özetteki eksik veya yanlış kısmı düzeltebildiği için ortak anlam netleşir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

3. Erişilebilir etkinlik · 15 puan

Okul gösterisinin yapılacağı salonun girişinde merdiven vardır. Tekerlekli sandalye kullanan öğrenci salona bağımsız girememektedir.

Sorunu bireyin yetersizliği yerine çevredeki engel açısından tanımlayınız. Kalıcı bir düzenleme ve karar sürecine öğrenciyi katmanın bir yararını yazınız.

Örnek yanıtı gör

Engel, girişin tekerlekli sandalyeyle erişime uygun tasarlanmamasıdır. Standartlara uygun rampa/asansör veya erişilebilir başka giriş sağlanmalıdır. Öğrencinin görüşü gerçek kullanım ihtiyacını ve bağımsız katılımı gözetmeyi sağlar.

  1. Engel, girişin tekerlekli sandalyeyle erişime uygun tasarlanmamasıdır.
  2. Standartlara uygun rampa/asansör veya erişilebilir başka giriş sağlanmalıdır.
  3. Öğrencinin görüşü gerçek kullanım ihtiyacını ve bağımsız katılımı gözetmeyi sağlar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

4. Millî mesele ve dayanışma · 15 puan

Millî Mücadele sırasında cepheye malzeme ulaştırmak için halkın farklı kesimleri taşıma, üretim ve yardım toplama işlerine katılmıştır. Bu özet belirli bir kişinin hatırasından alıntı değildir.

Verilen katkılardan iki farklı tutum/davranış çıkarınız. Bunların ortak mücadeleye nasıl hizmet ettiğini açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Taşıma ve üretime katılma fedakârlık ve sorumluluk üstlenmeyi gösterir. Yardım toplama, farklı kesimler arasında dayanışmayı gösterir. Bu katkılar malzeme ihtiyacının karşılanmasını sağlayarak ortak bağımsızlık mücadelesini desteklemiştir.

  1. Taşıma ve üretime katılma fedakârlık ve sorumluluk üstlenmeyi gösterir.
  2. Yardım toplama, farklı kesimler arasında dayanışmayı gösterir.
  3. Bu katkılar malzeme ihtiyacının karşılanmasını sağlayarak ortak bağımsızlık mücadelesini desteklemiştir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

5. Ortak varlıkları korumak · 12 puan

Millî kültür mirasını koruma kampanyasında öğrenciler doğru bilgi içeren bir sergi hazırlıyor; eserlere zarar veren davranışları ilgili görevlilere bildiriyor.

Bu davranışların gösterdiği iki tutumu yazınız. Tepki gösterirken doğru bilgi kullanmanın neden önemli olduğunu açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Sergi hazırlamak ortak kültür mirasına sahip çıkma bilincini gösterir. Zararı yetkili görevlilere bildirmek sorumlu ve kurallara uygun katılımı gösterir. Doğru bilgi, asılsız suçlamayı önler ve ortak değerleri koruma çabasını güvenilir kılar.

  1. Sergi hazırlamak ortak kültür mirasına sahip çıkma bilincini gösterir.
  2. Zararı yetkili görevlilere bildirmek sorumlu ve kurallara uygun katılımı gösterir.
  3. Doğru bilgi, asılsız suçlamayı önler ve ortak değerleri koruma çabasını güvenilir kılar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

6. Millî meselede davranış kanıtı · 8 puan

Bir ders sergisinde Millî Mücadele dönemine ait üç tema vardır: halkın yardım toplaması, farklı şehirlerde mitingler yapılması ve eğitim çalışmalarının sürdürülmesi.

Temalardan ikisini seçerek her birinden toplumsal tutumla ilgili bir çıkarım yapınız. Çıkarımlarınızın hangi davranışa dayandığını gösteriniz.

Örnek yanıtı gör

Yardım toplama ortak amaç için dayanışma tutumuna kanıttır. Mitingler bağımsızlık isteğinin topluca ifade edilmesine ve kamuoyu oluşturmaya kanıttır.

  1. Yardım toplama ortak amaç için dayanışma tutumuna kanıttır.
  2. Mitingler bağımsızlık isteğinin topluca ifade edilmesine ve kamuoyu oluşturmaya kanıttır.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

7. Uzak atölye · 8 puan

Yerel bir el sanatları atölyesi ürünlerini çevrim içi olarak farklı ülkelere satmaya başladı. Sipariş arttı, fakat ulaşım maliyeti ve başka ülkelerdeki benzer ürünlerle rekabet de arttı.

Küreselleşmenin bu atölyeye bir fırsatını ve bir güçlüğünü yazınız. İki sonucu da metindeki veriye dayandırınız.

Örnek yanıtı gör

Farklı ülkelerdeki müşterilere ulaşmak pazarın ve siparişlerin büyümesi fırsatını doğurmuştur. Uzak taşımacılık maliyeti veya uluslararası benzer ürünlerle rekabet güçlük oluşturmuştur.

  1. Farklı ülkelerdeki müşterilere ulaşmak pazarın ve siparişlerin büyümesi fırsatını doğurmuştur.
  2. Uzak taşımacılık maliyeti veya uluslararası benzer ürünlerle rekabet güçlük oluşturmuştur.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

8. Dünya mutfağı ve yerel üretim · 12 puan

Bir şehirde yabancı ülkelerin yemekleri yaygınlaşırken bazı aileler yerel tarifleri kaydedip paylaşmaya başladı.

Bu örnekte kültürel etkileşimi ve yerel kültürü koruma çabasını ayırınız. Küreselleşmenin kültürü her yerde tamamen aynılaştırdığı iddiasını değerlendiriniz.

Örnek yanıtı gör

Yabancı yemeklerin yaygınlaşması kültürler arası etkileşimdir. Yerel tariflerin kaydedilip paylaşılması kültürel devamlılığı koruma çabasıdır. İddia aşırıdır; etkileşim yaşanırken yerel kültürel özellikler korunabilir ve yeni biçimlerde yaşatılabilir.

  1. Yabancı yemeklerin yaygınlaşması kültürler arası etkileşimdir.
  2. Yerel tariflerin kaydedilip paylaşılması kültürel devamlılığı koruma çabasıdır.
  3. İddia aşırıdır; etkileşim yaşanırken yerel kültürel özellikler korunabilir ve yeni biçimlerde yaşatılabilir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

Senaryo 4 · Sorular ve örnek yanıtlar

1. Mesajın tonu · 15 puan

Grup ödevinde bir öğrenci arkadaşına “Sen zaten hiçbir işi yapmıyorsun!” der. Arkadaşı savunmaya geçer ve konuşma kesilir.

İletişimi zorlaştıran unsuru belirleyiniz. Aynı sorunu ben diliyle ifade eden bir cümle yazıp bunun olası etkisini açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Genelleme ve suçlayıcı sen dili arkadaşın savunmaya geçmesini kolaylaştırmıştır. Görevimiz yetişmeyince kaygılanıyorum; hangi bölümü üstlenebileceğini birlikte konuşalım gibi bir ben dili cümlesi uygundur. Somut durumu ve ihtiyacı açıklamak suçlamayı azaltarak çözüm konuşmasını kolaylaştırır.

  1. Genelleme ve suçlayıcı sen dili arkadaşın savunmaya geçmesini kolaylaştırmıştır.
  2. Görevimiz yetişmeyince kaygılanıyorum; hangi bölümü üstlenebileceğini birlikte konuşalım gibi bir ben dili cümlesi uygundur.
  3. Somut durumu ve ihtiyacı açıklamak suçlamayı azaltarak çözüm konuşmasını kolaylaştırır.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

2. Dinlemek ve anlamak · 15 puan

Sınıf toplantısında Ada konuşurken sözünü kesenler olur. Başkan önce Ada’nın sözünü tamamlamasını sağlar, sonra “Doğru anladıysam…” diyerek görüşünü özetler.

Başkanın iki etkili iletişim davranışını belirtiniz. Özetlemenin yanlış anlamaları nasıl azaltabileceğini açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Konuşanın sözünü kesmeden tamamlamasına fırsat vermiştir. Görüşü kendi sözleriyle özetleyerek etkin dinleme göstermiştir. Ada özetteki eksik veya yanlış kısmı düzeltebildiği için ortak anlam netleşir.

  1. Konuşanın sözünü kesmeden tamamlamasına fırsat vermiştir.
  2. Görüşü kendi sözleriyle özetleyerek etkin dinleme göstermiştir.
  3. Ada özetteki eksik veya yanlış kısmı düzeltebildiği için ortak anlam netleşir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

3. Erişilebilir etkinlik · 15 puan

Okul gösterisinin yapılacağı salonun girişinde merdiven vardır. Tekerlekli sandalye kullanan öğrenci salona bağımsız girememektedir.

Sorunu bireyin yetersizliği yerine çevredeki engel açısından tanımlayınız. Kalıcı bir düzenleme ve karar sürecine öğrenciyi katmanın bir yararını yazınız.

Örnek yanıtı gör

Engel, girişin tekerlekli sandalyeyle erişime uygun tasarlanmamasıdır. Standartlara uygun rampa/asansör veya erişilebilir başka giriş sağlanmalıdır. Öğrencinin görüşü gerçek kullanım ihtiyacını ve bağımsız katılımı gözetmeyi sağlar.

  1. Engel, girişin tekerlekli sandalyeyle erişime uygun tasarlanmamasıdır.
  2. Standartlara uygun rampa/asansör veya erişilebilir başka giriş sağlanmalıdır.
  3. Öğrencinin görüşü gerçek kullanım ihtiyacını ve bağımsız katılımı gözetmeyi sağlar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

4. Herkes için yönerge · 15 puan

Etkinlik kuralları yalnız hoparlörden duyuruluyor. İşitme güçlüğü yaşayan bazı öğrenciler kuralları öğrenemiyor.

Fırsat eşitliğini artıracak iki sunum yolu öneriniz. Bu düzenlemenin neden ayrıcalık olmadığını açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Kurallar yazılı olarak ekranda veya panoda sunulabilir. İşaret dili desteği ya da anlaşılır görsel işaretler sağlanabilir. Düzenleme, aynı bilgiye erişim engelini kaldırır; herkesin eşit katılımını amaçlar.

  1. Kurallar yazılı olarak ekranda veya panoda sunulabilir.
  2. İşaret dili desteği ya da anlaşılır görsel işaretler sağlanabilir.
  3. Düzenleme, aynı bilgiye erişim engelini kaldırır; herkesin eşit katılımını amaçlar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

5. Millî mesele ve dayanışma · 15 puan

Millî Mücadele sırasında cepheye malzeme ulaştırmak için halkın farklı kesimleri taşıma, üretim ve yardım toplama işlerine katılmıştır. Bu özet belirli bir kişinin hatırasından alıntı değildir.

Verilen katkılardan iki farklı tutum/davranış çıkarınız. Bunların ortak mücadeleye nasıl hizmet ettiğini açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Taşıma ve üretime katılma fedakârlık ve sorumluluk üstlenmeyi gösterir. Yardım toplama, farklı kesimler arasında dayanışmayı gösterir. Bu katkılar malzeme ihtiyacının karşılanmasını sağlayarak ortak bağımsızlık mücadelesini desteklemiştir.

  1. Taşıma ve üretime katılma fedakârlık ve sorumluluk üstlenmeyi gösterir.
  2. Yardım toplama, farklı kesimler arasında dayanışmayı gösterir.
  3. Bu katkılar malzeme ihtiyacının karşılanmasını sağlayarak ortak bağımsızlık mücadelesini desteklemiştir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

6. Ortak varlıkları korumak · 15 puan

Millî kültür mirasını koruma kampanyasında öğrenciler doğru bilgi içeren bir sergi hazırlıyor; eserlere zarar veren davranışları ilgili görevlilere bildiriyor.

Bu davranışların gösterdiği iki tutumu yazınız. Tepki gösterirken doğru bilgi kullanmanın neden önemli olduğunu açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Sergi hazırlamak ortak kültür mirasına sahip çıkma bilincini gösterir. Zararı yetkili görevlilere bildirmek sorumlu ve kurallara uygun katılımı gösterir. Doğru bilgi, asılsız suçlamayı önler ve ortak değerleri koruma çabasını güvenilir kılar.

  1. Sergi hazırlamak ortak kültür mirasına sahip çıkma bilincini gösterir.
  2. Zararı yetkili görevlilere bildirmek sorumlu ve kurallara uygun katılımı gösterir.
  3. Doğru bilgi, asılsız suçlamayı önler ve ortak değerleri koruma çabasını güvenilir kılar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

7. Millî meselede davranış kanıtı · 10 puan

Bir ders sergisinde Millî Mücadele dönemine ait üç tema vardır: halkın yardım toplaması, farklı şehirlerde mitingler yapılması ve eğitim çalışmalarının sürdürülmesi.

Temalardan ikisini seçerek her birinden toplumsal tutumla ilgili bir çıkarım yapınız. Çıkarımlarınızın hangi davranışa dayandığını gösteriniz.

Örnek yanıtı gör

Yardım toplama ortak amaç için dayanışma tutumuna kanıttır. Mitingler bağımsızlık isteğinin topluca ifade edilmesine ve kamuoyu oluşturmaya kanıttır.

  1. Yardım toplama ortak amaç için dayanışma tutumuna kanıttır.
  2. Mitingler bağımsızlık isteğinin topluca ifade edilmesine ve kamuoyu oluşturmaya kanıttır.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

Senaryo 5 · Sorular ve örnek yanıtlar

1. Mesajın tonu · 18 puan

Grup ödevinde bir öğrenci arkadaşına “Sen zaten hiçbir işi yapmıyorsun!” der. Arkadaşı savunmaya geçer ve konuşma kesilir.

İletişimi zorlaştıran unsuru belirleyiniz. Aynı sorunu ben diliyle ifade eden bir cümle yazıp bunun olası etkisini açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Genelleme ve suçlayıcı sen dili arkadaşın savunmaya geçmesini kolaylaştırmıştır. Görevimiz yetişmeyince kaygılanıyorum; hangi bölümü üstlenebileceğini birlikte konuşalım gibi bir ben dili cümlesi uygundur. Somut durumu ve ihtiyacı açıklamak suçlamayı azaltarak çözüm konuşmasını kolaylaştırır.

  1. Genelleme ve suçlayıcı sen dili arkadaşın savunmaya geçmesini kolaylaştırmıştır.
  2. Görevimiz yetişmeyince kaygılanıyorum; hangi bölümü üstlenebileceğini birlikte konuşalım gibi bir ben dili cümlesi uygundur.
  3. Somut durumu ve ihtiyacı açıklamak suçlamayı azaltarak çözüm konuşmasını kolaylaştırır.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

2. Erişilebilir etkinlik · 18 puan

Okul gösterisinin yapılacağı salonun girişinde merdiven vardır. Tekerlekli sandalye kullanan öğrenci salona bağımsız girememektedir.

Sorunu bireyin yetersizliği yerine çevredeki engel açısından tanımlayınız. Kalıcı bir düzenleme ve karar sürecine öğrenciyi katmanın bir yararını yazınız.

Örnek yanıtı gör

Engel, girişin tekerlekli sandalyeyle erişime uygun tasarlanmamasıdır. Standartlara uygun rampa/asansör veya erişilebilir başka giriş sağlanmalıdır. Öğrencinin görüşü gerçek kullanım ihtiyacını ve bağımsız katılımı gözetmeyi sağlar.

  1. Engel, girişin tekerlekli sandalyeyle erişime uygun tasarlanmamasıdır.
  2. Standartlara uygun rampa/asansör veya erişilebilir başka giriş sağlanmalıdır.
  3. Öğrencinin görüşü gerçek kullanım ihtiyacını ve bağımsız katılımı gözetmeyi sağlar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

3. Herkes için yönerge · 18 puan

Etkinlik kuralları yalnız hoparlörden duyuruluyor. İşitme güçlüğü yaşayan bazı öğrenciler kuralları öğrenemiyor.

Fırsat eşitliğini artıracak iki sunum yolu öneriniz. Bu düzenlemenin neden ayrıcalık olmadığını açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Kurallar yazılı olarak ekranda veya panoda sunulabilir. İşaret dili desteği ya da anlaşılır görsel işaretler sağlanabilir. Düzenleme, aynı bilgiye erişim engelini kaldırır; herkesin eşit katılımını amaçlar.

  1. Kurallar yazılı olarak ekranda veya panoda sunulabilir.
  2. İşaret dili desteği ya da anlaşılır görsel işaretler sağlanabilir.
  3. Düzenleme, aynı bilgiye erişim engelini kaldırır; herkesin eşit katılımını amaçlar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

4. Millî mesele ve dayanışma · 18 puan

Millî Mücadele sırasında cepheye malzeme ulaştırmak için halkın farklı kesimleri taşıma, üretim ve yardım toplama işlerine katılmıştır. Bu özet belirli bir kişinin hatırasından alıntı değildir.

Verilen katkılardan iki farklı tutum/davranış çıkarınız. Bunların ortak mücadeleye nasıl hizmet ettiğini açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Taşıma ve üretime katılma fedakârlık ve sorumluluk üstlenmeyi gösterir. Yardım toplama, farklı kesimler arasında dayanışmayı gösterir. Bu katkılar malzeme ihtiyacının karşılanmasını sağlayarak ortak bağımsızlık mücadelesini desteklemiştir.

  1. Taşıma ve üretime katılma fedakârlık ve sorumluluk üstlenmeyi gösterir.
  2. Yardım toplama, farklı kesimler arasında dayanışmayı gösterir.
  3. Bu katkılar malzeme ihtiyacının karşılanmasını sağlayarak ortak bağımsızlık mücadelesini desteklemiştir.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

5. Ortak varlıkları korumak · 18 puan

Millî kültür mirasını koruma kampanyasında öğrenciler doğru bilgi içeren bir sergi hazırlıyor; eserlere zarar veren davranışları ilgili görevlilere bildiriyor.

Bu davranışların gösterdiği iki tutumu yazınız. Tepki gösterirken doğru bilgi kullanmanın neden önemli olduğunu açıklayınız.

Örnek yanıtı gör

Sergi hazırlamak ortak kültür mirasına sahip çıkma bilincini gösterir. Zararı yetkili görevlilere bildirmek sorumlu ve kurallara uygun katılımı gösterir. Doğru bilgi, asılsız suçlamayı önler ve ortak değerleri koruma çabasını güvenilir kılar.

  1. Sergi hazırlamak ortak kültür mirasına sahip çıkma bilincini gösterir.
  2. Zararı yetkili görevlilere bildirmek sorumlu ve kurallara uygun katılımı gösterir.
  3. Doğru bilgi, asılsız suçlamayı önler ve ortak değerleri koruma çabasını güvenilir kılar.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

6. Uzak atölye · 10 puan

Yerel bir el sanatları atölyesi ürünlerini çevrim içi olarak farklı ülkelere satmaya başladı. Sipariş arttı, fakat ulaşım maliyeti ve başka ülkelerdeki benzer ürünlerle rekabet de arttı.

Küreselleşmenin bu atölyeye bir fırsatını ve bir güçlüğünü yazınız. İki sonucu da metindeki veriye dayandırınız.

Örnek yanıtı gör

Farklı ülkelerdeki müşterilere ulaşmak pazarın ve siparişlerin büyümesi fırsatını doğurmuştur. Uzak taşımacılık maliyeti veya uluslararası benzer ürünlerle rekabet güçlük oluşturmuştur.

  1. Farklı ülkelerdeki müşterilere ulaşmak pazarın ve siparişlerin büyümesi fırsatını doğurmuştur.
  2. Uzak taşımacılık maliyeti veya uluslararası benzer ürünlerle rekabet güçlük oluşturmuştur.

Puanlama ölçütlerini aç ↗

Kapsam ve kaynak

Özgün yazılı hazırlık sorularıdır. Resmî sınav soruları değildir. Bazı sorular farklı senaryolarda tekrar kullanılır; senaryolar birbirinden bağımsız denemeler olarak değerlendirilmemelidir.

MEB konu–soru dağılım tablosu ↗