5 soru · 100 puan
2 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓
2026–2027 · 1. DÖNEM 1. YAZILI
Okulunun seçtiği senaryoyu aç. Önce öğrenci kâğıdını çöz; sonra açıklamalı yanıtlar ve puanlama ölçütleriyle kontrol et.
2 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓3 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓3 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓3 öğrenci sayfası
Öğrenci PDF’sini aç ↗Soruları ekrandan oku ↓Metni büyütmek veya ekran okuyucuyla çalışmak için senaryonu aç.
Bir hücre, ATP kullanan bir taşıyıcı protein aracılığıyla bazı iyonları dış ortamdan derişimin daha yüksek olduğu iç ortama alıyor. Aynı hücrede protein sentezi de gerçekleşiyor.
Verilen iki olayın enerji gereksinimini açıklayınız. ATP ile besin moleküllerinin enerji aktarımındaki rollerini karşılaştırınız.
Verilen taşımada taşıyıcı protein ATP kullandığı için enerji gerektiren aktif taşıma gerçekleşir. Protein sentezi de enerji gerektirir. Besinler enerji elde edilebilen maddelerdir; ATP hücre içinde enerji gerektiren süreçlerle enerji sağlayan süreçleri ilişkilendiren kısa süreli aktarım molekülüdür.
Bir model deneyde hücrenin ATP üretimi azaltıldığında zar üzerinden enerji gerektiren iyon taşınması yavaşlıyor; bazı küçük moleküllerin derişim farkına bağlı geçişi ise sürüyor.
İki gözlemi enerji kullanımı bakımından yorumlayınız. “Hücrede her madde geçişi ATP harcar.” iddiasını veriye dayanarak değerlendiriniz.
Enerji gerektiren aktif taşıma ATP azalınca yavaşlar. Derişim farkına bağlı pasif geçiş doğrudanATP harcamadan sürebilir. Bu nedenle tüm madde geçişlerininATP harcadığı iddiası yanlıştır.
Özdeş iki bitki önce nişastalarını azaltacak süre karanlıkta tutuluyor. Sonra eşit ışık, sıcaklık ve sürede ayrı kapalı ortamlara alınıyor. A’da CO₂ bulunuyor; B’de CO₂, öğretmenin kurduğu uygun düzenekle ortamdan uzaklaştırılıyor. Sonunda A yaprağında nişasta varlığı, B’de yokluğu saptanıyor.
Deneyin bağımsız ve bağımlı değişkenlerini yazınız. Sonucu fotosentezde kullanılan madde açısından yorumlayınız; baştaki karanlıkta bekletmenin amacını açıklayınız.
Bağımsız değişken CO₂ varlığıdır; bağımlı değişken deney sonunda nişasta oluşumudur. Diğer koşullar aynıysa veriCO₂’nin fotosentez için gerekli olduğunu destekler. Başlangıç nişastasını azaltmak, son ölçümde yeni oluşan nişastayı ayırt etmeye yardım eder.
A canlısında besin kofulu oluşuyor; enzimler bu kofulda besini parçalıyor. B canlısında enzimler bir sindirim boşluğuna salgılanıyor; küçük moleküller daha sonra hücrelere alınıyor.
A ve B’deki sindirim biçimlerini sınıflandırınız. Sınıflandırma ölçütünü ve iki süreçte ortak olan kimyasal işlevi açıklayınız.
A hücre içi, B hücre dışı sindirimdir. Ölçüt, enzimatik parçalanmanın hücre içinde veya dışında gerçekleşmesidir. Ortak işlev büyük besin moleküllerinin enzimlerle küçük bileşenlere ayrılmasıdır.
İki hayvanın sindirim özellikleri karşılaştırılıyor. X’in bağırsakları gövdesine oranla uzun ve bitkisel besinleri değerlendiren mikroorganizmaları barındıran bölümü gelişmiştir. Y’nin sindirim kanalı görece kısa, kesici-parçalayıcı dişleri belirgindir.
X ve Y için daha olası beslenme biçimlerini yazıp yapı verileriyle gerekçelendiriniz. Yalnız bir özelliğe bakarak kesin tür belirlemenin sınırını açıklayınız.
X için otçulluk, Y için etçillik daha olasıdır. Uzun bağırsak ve mikrobiyal sindirime uygun bölüm bitkisel besinle; parçalayıcı diş ve kısa kanal etçil beslenmeyle ilişkilidir. Bu özellikler tek başına kesin tür kimliği vermez.
Bir hücre, ATP kullanan bir taşıyıcı protein aracılığıyla bazı iyonları dış ortamdan derişimin daha yüksek olduğu iç ortama alıyor. Aynı hücrede protein sentezi de gerçekleşiyor.
Verilen iki olayın enerji gereksinimini açıklayınız. ATP ile besin moleküllerinin enerji aktarımındaki rollerini karşılaştırınız.
Verilen taşımada taşıyıcı protein ATP kullandığı için enerji gerektiren aktif taşıma gerçekleşir. Protein sentezi de enerji gerektirir. Besinler enerji elde edilebilen maddelerdir; ATP hücre içinde enerji gerektiren süreçlerle enerji sağlayan süreçleri ilişkilendiren kısa süreli aktarım molekülüdür.
Bir model deneyde hücrenin ATP üretimi azaltıldığında zar üzerinden enerji gerektiren iyon taşınması yavaşlıyor; bazı küçük moleküllerin derişim farkına bağlı geçişi ise sürüyor.
İki gözlemi enerji kullanımı bakımından yorumlayınız. “Hücrede her madde geçişi ATP harcar.” iddiasını veriye dayanarak değerlendiriniz.
Enerji gerektiren aktif taşıma ATP azalınca yavaşlar. Derişim farkına bağlı pasif geçiş doğrudanATP harcamadan sürebilir. Bu nedenle tüm madde geçişlerininATP harcadığı iddiası yanlıştır.
Bir öğrenci “Uyuyan bir canlının hareketi azdır; dolayısıyla enerjiye gereksinimi kalmaz.” diyor. Uyku sırasında hücrelerde madde yapımı, zar dengelerinin korunması ve onarımın sürdüğü bilgisi veriliyor.
İddiayı verilen hücresel olaylarla değerlendiriniz. Enerji kullanımının yalnız dışarıdan görülen hareketle ölçülemeyeceğini açıklayınız.
İddia yanlıştır. Madde yapımı, zar dengelerini koruyan aktif süreçler ve onarım enerji gerektirir. Dış hareket azalsa da hücre içi süreçler sürdüğü için enerji gereksinimi bitmez.
Özdeş iki bitki önce nişastalarını azaltacak süre karanlıkta tutuluyor. Sonra eşit ışık, sıcaklık ve sürede ayrı kapalı ortamlara alınıyor. A’da CO₂ bulunuyor; B’de CO₂, öğretmenin kurduğu uygun düzenekle ortamdan uzaklaştırılıyor. Sonunda A yaprağında nişasta varlığı, B’de yokluğu saptanıyor.
Deneyin bağımsız ve bağımlı değişkenlerini yazınız. Sonucu fotosentezde kullanılan madde açısından yorumlayınız; baştaki karanlıkta bekletmenin amacını açıklayınız.
Bağımsız değişken CO₂ varlığıdır; bağımlı değişken deney sonunda nişasta oluşumudur. Diğer koşullar aynıysa veriCO₂’nin fotosentez için gerekli olduğunu destekler. Başlangıç nişastasını azaltmak, son ölçümde yeni oluşan nişastayı ayırt etmeye yardım eder.
A canlısında besin kofulu oluşuyor; enzimler bu kofulda besini parçalıyor. B canlısında enzimler bir sindirim boşluğuna salgılanıyor; küçük moleküller daha sonra hücrelere alınıyor.
A ve B’deki sindirim biçimlerini sınıflandırınız. Sınıflandırma ölçütünü ve iki süreçte ortak olan kimyasal işlevi açıklayınız.
A hücre içi, B hücre dışı sindirimdir. Ölçüt, enzimatik parçalanmanın hücre içinde veya dışında gerçekleşmesidir. Ortak işlev büyük besin moleküllerinin enzimlerle küçük bileşenlere ayrılmasıdır.
İki hayvanın sindirim özellikleri karşılaştırılıyor. X’in bağırsakları gövdesine oranla uzun ve bitkisel besinleri değerlendiren mikroorganizmaları barındıran bölümü gelişmiştir. Y’nin sindirim kanalı görece kısa, kesici-parçalayıcı dişleri belirgindir.
X ve Y için daha olası beslenme biçimlerini yazıp yapı verileriyle gerekçelendiriniz. Yalnız bir özelliğe bakarak kesin tür belirlemenin sınırını açıklayınız.
X için otçulluk, Y için etçillik daha olasıdır. Uzun bağırsak ve mikrobiyal sindirime uygun bölüm bitkisel besinle; parçalayıcı diş ve kısa kanal etçil beslenmeyle ilişkilidir. Bu özellikler tek başına kesin tür kimliği vermez.
Bir hücre, ATP kullanan bir taşıyıcı protein aracılığıyla bazı iyonları dış ortamdan derişimin daha yüksek olduğu iç ortama alıyor. Aynı hücrede protein sentezi de gerçekleşiyor.
Verilen iki olayın enerji gereksinimini açıklayınız. ATP ile besin moleküllerinin enerji aktarımındaki rollerini karşılaştırınız.
Verilen taşımada taşıyıcı protein ATP kullandığı için enerji gerektiren aktif taşıma gerçekleşir. Protein sentezi de enerji gerektirir. Besinler enerji elde edilebilen maddelerdir; ATP hücre içinde enerji gerektiren süreçlerle enerji sağlayan süreçleri ilişkilendiren kısa süreli aktarım molekülüdür.
Bir model deneyde hücrenin ATP üretimi azaltıldığında zar üzerinden enerji gerektiren iyon taşınması yavaşlıyor; bazı küçük moleküllerin derişim farkına bağlı geçişi ise sürüyor.
İki gözlemi enerji kullanımı bakımından yorumlayınız. “Hücrede her madde geçişi ATP harcar.” iddiasını veriye dayanarak değerlendiriniz.
Enerji gerektiren aktif taşıma ATP azalınca yavaşlar. Derişim farkına bağlı pasif geçiş doğrudanATP harcamadan sürebilir. Bu nedenle tüm madde geçişlerininATP harcadığı iddiası yanlıştır.
Özdeş iki bitki önce nişastalarını azaltacak süre karanlıkta tutuluyor. Sonra eşit ışık, sıcaklık ve sürede ayrı kapalı ortamlara alınıyor. A’da CO₂ bulunuyor; B’de CO₂, öğretmenin kurduğu uygun düzenekle ortamdan uzaklaştırılıyor. Sonunda A yaprağında nişasta varlığı, B’de yokluğu saptanıyor.
Deneyin bağımsız ve bağımlı değişkenlerini yazınız. Sonucu fotosentezde kullanılan madde açısından yorumlayınız; baştaki karanlıkta bekletmenin amacını açıklayınız.
Bağımsız değişken CO₂ varlığıdır; bağımlı değişken deney sonunda nişasta oluşumudur. Diğer koşullar aynıysa veriCO₂’nin fotosentez için gerekli olduğunu destekler. Başlangıç nişastasını azaltmak, son ölçümde yeni oluşan nişastayı ayırt etmeye yardım eder.
A canlısında besin kofulu oluşuyor; enzimler bu kofulda besini parçalıyor. B canlısında enzimler bir sindirim boşluğuna salgılanıyor; küçük moleküller daha sonra hücrelere alınıyor.
A ve B’deki sindirim biçimlerini sınıflandırınız. Sınıflandırma ölçütünü ve iki süreçte ortak olan kimyasal işlevi açıklayınız.
A hücre içi, B hücre dışı sindirimdir. Ölçüt, enzimatik parçalanmanın hücre içinde veya dışında gerçekleşmesidir. Ortak işlev büyük besin moleküllerinin enzimlerle küçük bileşenlere ayrılmasıdır.
İki hayvanın sindirim özellikleri karşılaştırılıyor. X’in bağırsakları gövdesine oranla uzun ve bitkisel besinleri değerlendiren mikroorganizmaları barındıran bölümü gelişmiştir. Y’nin sindirim kanalı görece kısa, kesici-parçalayıcı dişleri belirgindir.
X ve Y için daha olası beslenme biçimlerini yazıp yapı verileriyle gerekçelendiriniz. Yalnız bir özelliğe bakarak kesin tür belirlemenin sınırını açıklayınız.
X için otçulluk, Y için etçillik daha olasıdır. Uzun bağırsak ve mikrobiyal sindirime uygun bölüm bitkisel besinle; parçalayıcı diş ve kısa kanal etçil beslenmeyle ilişkilidir. Bu özellikler tek başına kesin tür kimliği vermez.
İnsanda çiğneme besini küçük parçalara ayırır; midede ve bağırsakta bazı enzimler besin moleküllerini küçük kimyasal bileşenlere dönüştürür.
İki olayı mekanik ve kimyasal sindirim olarak sınıflandırınız. Molekül yapısının değişip değişmemesini ve iki olayın sindirime katkısını karşılaştırınız.
Çiğneme mekaniktir; besin parçaları küçülür ancak besin moleküllerinin kimliği bu nedenle değişmez, yüzey alanı artar. Enzimatik olay kimyasaldır; büyük moleküllerin bağları parçalanarak küçük bileşenler oluşur.
Bir hücre, ATP kullanan bir taşıyıcı protein aracılığıyla bazı iyonları dış ortamdan derişimin daha yüksek olduğu iç ortama alıyor. Aynı hücrede protein sentezi de gerçekleşiyor.
Verilen iki olayın enerji gereksinimini açıklayınız. ATP ile besin moleküllerinin enerji aktarımındaki rollerini karşılaştırınız.
Verilen taşımada taşıyıcı protein ATP kullandığı için enerji gerektiren aktif taşıma gerçekleşir. Protein sentezi de enerji gerektirir. Besinler enerji elde edilebilen maddelerdir; ATP hücre içinde enerji gerektiren süreçlerle enerji sağlayan süreçleri ilişkilendiren kısa süreli aktarım molekülüdür.
Bir model deneyde hücrenin ATP üretimi azaltıldığında zar üzerinden enerji gerektiren iyon taşınması yavaşlıyor; bazı küçük moleküllerin derişim farkına bağlı geçişi ise sürüyor.
İki gözlemi enerji kullanımı bakımından yorumlayınız. “Hücrede her madde geçişi ATP harcar.” iddiasını veriye dayanarak değerlendiriniz.
Enerji gerektiren aktif taşıma ATP azalınca yavaşlar. Derişim farkına bağlı pasif geçiş doğrudanATP harcamadan sürebilir. Bu nedenle tüm madde geçişlerininATP harcadığı iddiası yanlıştır.
Bir öğrenci “Uyuyan bir canlının hareketi azdır; dolayısıyla enerjiye gereksinimi kalmaz.” diyor. Uyku sırasında hücrelerde madde yapımı, zar dengelerinin korunması ve onarımın sürdüğü bilgisi veriliyor.
İddiayı verilen hücresel olaylarla değerlendiriniz. Enerji kullanımının yalnız dışarıdan görülen hareketle ölçülemeyeceğini açıklayınız.
İddia yanlıştır. Madde yapımı, zar dengelerini koruyan aktif süreçler ve onarım enerji gerektirir. Dış hareket azalsa da hücre içi süreçler sürdüğü için enerji gereksinimi bitmez.
Özdeş iki bitki önce nişastalarını azaltacak süre karanlıkta tutuluyor. Sonra eşit ışık, sıcaklık ve sürede ayrı kapalı ortamlara alınıyor. A’da CO₂ bulunuyor; B’de CO₂, öğretmenin kurduğu uygun düzenekle ortamdan uzaklaştırılıyor. Sonunda A yaprağında nişasta varlığı, B’de yokluğu saptanıyor.
Deneyin bağımsız ve bağımlı değişkenlerini yazınız. Sonucu fotosentezde kullanılan madde açısından yorumlayınız; baştaki karanlıkta bekletmenin amacını açıklayınız.
Bağımsız değişken CO₂ varlığıdır; bağımlı değişken deney sonunda nişasta oluşumudur. Diğer koşullar aynıysa veriCO₂’nin fotosentez için gerekli olduğunu destekler. Başlangıç nişastasını azaltmak, son ölçümde yeni oluşan nişastayı ayırt etmeye yardım eder.
Aynı su bitkisinden eşit büyüklükte iki örnek, aynı sıcaklıkta eşit süre tutuluyor. Işıktaki örnekte biriken gazın oksijen olduğu öğretmen tarafından uygun testle doğrulanıyor. Karanlıkta net oksijen birikimi gözlenmiyor.
Fotosentezde üretilen gazı belirleyiniz. Gazın yalnız kabarcık görülerek neden adlandırılamayacağını açıklayınız. Bu iki düzenekte aynı tutulması gereken başka bir değişken öneriniz.
Doğrulanan gaz oksijendir. Kabarcık görünümü gazın kimliğini tek başına göstermez; uygun tanımlama testi gerekir. Başka kontrol değişkeni olarak CO₂ derişimi veya su hacmi aynı tutulabilir. Tür, başlangıç büyüklüğü, sıcaklık ve süre bağlamda zaten eşitlenmiştir.
Özgün yazılı hazırlık sorularıdır. Resmî sınav soruları değildir. Bazı sorular farklı senaryolarda tekrar kullanılır; senaryolar birbirinden bağımsız denemeler olarak değerlendirilmemelidir.