1. Dönem 1. Yazılı · Konu özeti
12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı
Hikâyeyi kanıtla çözümle • Yorumunu metne bağla
Çatışmayı bul
Kişinin istediği ile onu engelleyen durum arasında ilişki kur. İç çatışma, kişiler arası çatışmadan farklı olabilir.
Örnek Dükkânı büyütmek isteyen kişinin anılarını taşıyan ağacı korumak istemesi içsel bir gerilim yaratır.
Zaman ve mekân işlevi
Mekân yalnız olayın adresi değildir; atmosferi, davranışı ve çatışmayı destekleyebilir. Zamanı metindeki işaretlerle belirle.
Örnek Son vapur, toplanan sandalyeler ve kalan tek lamba günün kapanışını ve tenhalaşmayı düşündürür.
Anlatıcı ile yazarı ayır
Birinci kişi anlatımı, olayın gerçek yazarın yaşamından geldiğini tek başına kanıtlamaz. Biyografik bağlantı için kaynak gerekir.
Örnek Öyküde “annemi bekledim” denmesi, yazarın o olayı yaşadığının kanıtı değildir.
Dili anlamı koruyarak düzelt
Zamir, sahiplik, olay sırası ve noktalama anlamı etkiler. Düzeltmede kimin ne yaptığını değiştirme.
Örnek “Mert, Ali’den Mert’e ait defteri getirmesini istedi.” cümlesi defterin sahibini açıklar.
Bakmadan anlatabilir misin?
1. Bir hikâyede “ben” anlatıcısı bulunması yazara ilişkin neyi kanıtlar?
Cevabı gör
Tek başına biyografik olayı kanıtlamaz; yalnız anlatma konumunu gösterir.
Cevap: Tek başına biyografik olayı kanıtlamaz; yalnız anlatma konumunu gösterir.
2. Mekân çözümlemesinde “sahil” demek neden yeterli olmayabilir?
Cevabı gör
Sahilin zaman, atmosfer, karakter davranışı ve olay üzerindeki işlevi de açıklanmalıdır.
Cevap: Sahilin zaman, atmosfer, karakter davranışı ve olay üzerindeki işlevi de açıklanmalıdır.