1. Dönem 1. Yazılı · Konu özeti
11. Sınıf Felsefe
Olgudan değere • Savdan gerekçeye • Araçtan etik soruya
Olgu ile değer
“Kaç ağaç etkilenir?” ölçüm sorusudur. “Doğayı neden korumalıyız?” değer ve gerekçelendirme sorusudur. İkisi ilişkilidir, özdeş değildir.
Örnek Bir otopark 200 araçlık olabilir; bu sayı habitat kaybının haklılığını tek başına belirlemez.
Doğanın değeri
Doğayı insana yararı açısından değerlendirmek ile kendinde değerini savunmak farklı gerekçe yollarıdır. Görüşü önce doğru temsil et.
Örnek Bir sulak alanı su arıtması nedeniyle veya canlıların yaşam alanı olduğu için savunabilirsin.
Argümanı görünür kıl
Savı, gerekçeyi, kanıtı ve karşı görüşü ayır. İtirazı cevaplamak, karşıdakinin niyetini yargılamak değildir.
Örnek Filtre önerisinde kirletici azaltımı ile işletme maliyeti birlikte araştırılır.
Teknoloji de seçim içerir
Amaç, veri, ölçüt ve erişim tasarım kararlarıdır. Bir aracın kimleri nasıl etkilediğini incele.
Örnek Yalnız sabah oturumunu “düzenli çalışma” saymak, akşam eşit süre çalışanları dışlayabilir.
Bakmadan anlatabilir misin?
1. Korelasyon grafiği hangi çevre kararının ahlaken doğru olduğunu tek başına belirler mi?
Cevabı gör
Hayır. Veri sonuçları aydınlatır; öncelik verilen değerlerin de gerekçelendirilmesi gerekir.
Cevap: Hayır. Veri sonuçları aydınlatır; öncelik verilen değerlerin de gerekçelendirilmesi gerekir.
2. Karşı görüşü çürütmek için kişinin niyetine saldırmak yeterli midir?
Cevabı gör
Hayır. Savın gerekçesi ve kanıtı ele alınmalıdır.
Cevap: Hayır. Savın gerekçesi ve kanıtı ele alınmalıdır.