1. Dönem 1. Yazılı · Konu özeti
Canlılık enerji ve maddeyle sürer
ATP, fotosentez ve sindirimi birbirine karıştırma.
Hücresel iş enerji ister
Sentez, aktif taşıma ve hareket gibi süreçler enerji gerektirir. Hücre enerji dönüşümleriyle yaşamını sürdürür.
Örnek Maddenin hücre zarından derişim farkına karşı taşınması enerji gerektirebilir.
ATP aktarımda görev alır
ATP’nin hidrolizi, hücresel işlerle eşleştirilerek enerji aktarımına katılır. ATP uzun süreli enerji deposu olarak düşünülmez.
Örnek Enerji isteyen bir sentez olayı, ATP kullanımıyla eşleşebilir; ATP hücrede yeniden sentezlenir.
Fotosentezde kaynakları ayır
Işık enerji kaynağıdır. Oksijenli fotosentezde organik maddenin karbonu CO₂’den, açığa çıkan O₂’nin oksijeni sudan gelir.
Örnek CO₂ ile ışık aynı tür girdi değildir: biri madde, diğeri enerji sağlar.
Deneyde ölçümün sınırını bil
Tek değişkeni karşılaştır; diğer koşulları denetle. Bir kabarcık görmek gazın kimliğini tek başına belirlemez.
Örnek Kabarcık sayısı değiştiğinde önce ışık, sıcaklık ve bitki miktarının karşılaştırılabilir olup olmadığına bakılır.
Sindirim ve emilim farklıdır
Mekanik parçalama yüzeyi artırır; enzimatik sindirim molekülleri küçültür. Hücre içi/dışı ayrımı, sindirimin hücreye göre gerçekleştiği yerdir.
Örnek İnsanın sindirim kanalı boşluğunda sindirim hücre dışıdır; küçük moleküllerin kana geçmesi emilimle ilişkilidir.
Bakmadan anlatabilir misin?
1. Besini küçük parçalara ayırmak ile küçük moleküllere ayırmak aynı mıdır?
Cevabı gör
Hayır. İlki mekanik parçalamadır; ikincisi kimyasal/enzimatik sindirimi gerektirir.
Cevap: Hayır. İlki mekanik parçalamadır; ikincisi kimyasal/enzimatik sindirimi gerektirir.
2. ATP’yi uzun süreli enerji deposu diye tanımlamak neden yanıltıcıdır?
Cevabı gör
ATP hücresel enerji aktarımında sürekli kullanılıp yeniden üretilir; uzun süreli depolama rolüyle tanımlanmaz.
Cevap: ATP hücresel enerji aktarımında sürekli kullanılıp yeniden üretilir; uzun süreli depolama rolüyle tanımlanmaz.