1. Dönem 1. Yazılı · Konu özeti
8. Sınıf Fen Bilimleri
Mevsimleri açıkla, DNA modelini çöz
Mevsimlerin temel nedeni
Dünya’nın eksen eğikliği ve Güneş çevresindeki dolanımı, ışınların geliş açısını ve gündüz süresini yıl boyunca değiştirir.
Örnek Kuzeyde yaz yaşanırken güneyde kış yaşanır.
Dönme ile dolanmayı ayır
Dünya’nın kendi ekseninde dönmesi gece–gündüzü oluşturur. Mevsimleri Güneş’e yakınlıkla açıklamak doğru değildir.
Örnek 21 Haziran kuzeyde yaz, güneyde kış başlangıcıdır.
Parça–bütün ilişkisini kur
Nükleotit DNA’nın yapı birimidir. Gen, DNA’nın işlevsel bir bölümüdür; kromozom DNA’nın proteinlerle düzenlenmiş yapısıdır.
Örnek Gen, DNA’dan ayrı ve daha büyük bir yapı değildir.
Tamamlayıcı eşleşmeyi kullan
DNA’da A–T, G–C eşleşir. Çift zincirin toplamında A=T ve G=C olur; tek zincirde bu eşitlikler zorunlu değildir.
Örnek Çift zincirde 12 A varsa 12 T bulunur.
Eşlenmede kalıbı izle
Zincirler ayrılır; her biri yeni tamamlayıcı zincir için kalıp olur. Hatasız eşlenmede her yeni DNA bir eski ve bir yeni zincir taşır.
Örnek Bütün kopyalar eşlenirse 1 DNA → 2 DNA → 4 DNA.
Bakmadan anlatabilir misin?
1. Çift zincirli DNA’da toplam 40 nükleotit ve 12 A varsa G sayısı kaçtır?
Cevabı gör
T=12; G+C=16 ve G=C olduğundan G=8.
Cevap: T=12; G+C=16 ve G=C olduğundan G=8.
2. Mevsimlerin oluşmasını Dünya’nın hangi iki özelliği birlikte açıklar?
Cevabı gör
Eksen eğikliği ve Güneş çevresinde dolanımı.
Cevap: Eksen eğikliği ve Güneş çevresinde dolanımı.