# 2026 LGS / YKS incelemesi ve sınıfa uyarlama standardı

İnceleme tarihi: 26 Ekim 2026. Kapsam: yayımlanmış **2026** kitapçıkları, gerçek soru sayfaları ve resmî OGM materyali. 2025 kitapçıkları 2026 yerine kullanılmadı. Buradaki ölçütler editoryal muhakeme ve sunum ölçütleridir; öğrenci pilotu ve madde istatistikleri olmadan eşit ölçülmüş güçlük iddiası değildir.

## Kaynak kaydı ve erişim

MEB'in [Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Soru Yazım Teknikleri kılavuzu](https://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2026_04/01080317_TUYRKIYYE_YUYZYILI_MAARIYF_MODELIY_SORU_YAZIM_TEKNIYKLERIY17_MART.pdf), bu projenin önceki ek soru serisi araştırmasında 123 sayfalık tam PDF olarak indirilmiş; s.13–24 ayrıntılı okunmuş, s.23 görüntüsü ve s.35–36 örneği incelenmiştir. Kayıt `docs/exam-quality/research-evidence.md` içindedir. İşlevsel bağlam, öğrenme hedefiyle uyum, gerçek yanılgıya dayanan çeldirici, uzunluk ipucunu önleme ve ayrı kontrol/düzeltme aşamaları bu seride de uygulanmıştır. Yeni istekte tam sayfa Image üretimi esas alınmış; kanonik metin, kör çözüm ve iki ayrı görüntü incelemesiyle doğruluk kontrolü eklenmiştir. Kılavuz bu görüntü üretim yöntemini onaylıyor gibi sunulmaz. Son web yeniden açma denemesi zaman aşımına uğradığından, yeni bir tam indirme yapılmış sayılmamıştır.

| Kaynak | Doğrulama ve kullanım sınırı |
|---|---|
| [MEB 2026 LGS duyurusu](https://odsgm.meb.gov.tr/www/lgs-kapsamindaki-merkezi-sinavin-soru-kitapciklari-ve-cevap-anahtarlari-yayimlandi/icerik/1678) | 13 Haziran 2026 tarihli resmî duyuru; A kitapçıklarına bağlantı. |
| [LGS sayısal A PDF](https://cdn.eba.gov.tr/yardimcikaynaklar/2026/06/trlgs/a_2026_sayisal.pdf) | 33 PDF sayfası; kapak ve cevap anahtarı 2026 tarihini doğruluyor. Matematik ve fen sayfaları yerel PDF olarak açıldı, metin çıkarıldı ve seçilmiş sayfalar görsel olarak incelendi. |
| [LGS sözel A PDF](https://cdn.eba.gov.tr/yardimcikaynaklar/2026/06/trlgs/a_2026_sozel.pdf) | 33 PDF sayfası; Türkçe, inkılap, din ve İngilizce. Seçilmiş sayfalar gerçek PDF görüntüsü üzerinden incelendi. |
| [ÖSYM 2026 YKS duyurusu](https://www.osym.gov.tr/2026-yuksekogretim-kurumlari-sinavi-2026yks-temel-soru-kitapciklari-ve-cevap-anahtarlari-yayimlandi) | 21 Haziran 2026; TYT 20 Haziran, AYT/YDT 21 Haziran olarak belirtilmiş. |
| [ÖSYM kitapçık bağlantıları](https://www.osym.gov.tr/2026yks-tyt-ayt-ve-ydt-temel-soru-kitapciklari-ve-cevap-anahtarlari) | TYT ve AYT PDF’lerine resmî köken zinciri. |
| [TYT 2026 PDF](https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2026/YKS/TSK/yks_tyt_2026_kitapcik_d350.pdf) | 45 sayfa. Resmî PDF’nin web hizmetindeki sayfa numaralı metin dökümü incelendi. Yerel HTTP indirmesi erişim engeli HTML’i döndürdü; web ekran görüntüsü çağrısı da bu oturumda görüntü baytları yerine işaret döndürdü. Bu nedenle TYT için piksel düzeyinde mizanpaj denetimi tamamlandı denemez. |
| [AYT 2026 PDF](https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2026/YKS/TSK/yks_ayt_2026_kitapcik_kt12.pdf) | 50 sayfa. Sayfa numaralı gerçek PDF metni incelendi. TYT ile aynı görsel erişim sınırlaması var; çıkarım, kök ve seçenek mimarisi analiz edildi, okunamayan matematik sembolleri yeniden kurulmadı. |
| [OGM kazanım kavrama matematik dizini](https://ogmmateryal.eba.gov.tr/v1/kazanim-kavrama-etkinlikleri/matematik) | 9–11. sınıf bağlantıları **2017–23 Müfredatı** etiketli. Sayfa altındaki 2026 telif tarihi materyalin 2026 programına uygunluğunu kanıtlamaz. |
| [OGM 9. sınıf matematik kazanım kavrama PDF](https://ogmmateryal.eba.gov.tr/panel/upload/etkilesimli/kitap/kazanim_kavrama/pdf/9/matematik.pdf) | 95 sayfa; giriş 2020 telafi eğitimini açıklıyor. PDF sayfaları 7 ve 15 görsel olarak incelendi; yönerge, şekil, kanıt, çalışma ve ölçme geçişi açısından tarihsel tasarım referansı. Güncel konu sırası kaynağı değildir. |
| [OGM güncel konu pekiştirme dizini](https://ogmmateryal.eba.gov.tr/v1/yks-konu-pekistirme) ve [MEBİ tarama kitapları dizini](https://ogmmateryal.eba.gov.tr/v1/mebi-tarama-testi-kitaplari) | Resmî dizinler açıldı; dinamik kitap listesi erişilen HTML’de boş. Buradan belirli 2026 kitapçığının içeriği incelenmiş gibi sonuç çıkarılmadı. |

Kaynak soru metinleri, özgün çizimleri, seçenekleri ve özel mizanpajları yeni ürüne taşınmaz. Aşağıdaki gözlemler özgün soru mimarisi geliştirmek içindir. İnceleme PDF’leri ve PNG’ler yalnız geçici araştırma alanındadır; dağıtım paketine eklenmez.

## Gerçek sorulardan çıkarılan mimari

**LGS sayısal:** Matematik 5 (PDF s.4) bölme işleminin oluşturduğu durumlarla olasılığı ilişkilendiriyor; 10 (s.8) verilen şekle ek geometrik ilişki kurmayı gerektiriyor; 15 (s.12) örnekleme, ortalama, birim dönüşümü ve aralık yorumunu bağlıyor. Fen 5 (s.20) ulaşılan sonuca uygun gözlem desenini seçeneklerdeki görsellerden aratıyor. Fen 10 (s.23), üç aşamalı düzeneğin gözlemlerinden birden çok açıklamayı sınatıyor. Şekil zorunlu veri taşıyor; resim yalnız süs değil. İncelenen matematik sayfalarında tek soru için geniş alan, fen sayfalarında ihtiyaca göre tek tam genişlik veya iki sütun görülüyor. Bütün soruları uzun paragraf ya da tek biçim yapma zorunluluğu yok.

**LGS sözel:** Türkçe 5–6 (s.5) ana düşünce ile anlatım özelliklerini metin kanıtına bağlatıyor. Türkçe 14 (s.10), artış/azalış grafiğinden çıkarılabilecek yargıyı sorguluyor; toplam miktar ile değişim birbirine karıştırılamaz. İnkılap 5 (s.17), kronoloji ve sonuç şemasından desteklenmeyen yorumu ayırt ettiriyor. İngilizce 8 (s.29) metindeki eylemi görselle eşleştirme; 10 (s.30) içerik kartları ile sayısal sıralamayı birlikte kullanma örneği. Görsel, branşa göre grafik, süreç şeması, kanıt kartı veya eylem resmi olabilir. İncelenen sorular dört seçenekli.

**TYT:** PDF s.31 matematik 22–25, zaman çizelgesi, sıralı faaliyetler, oran kısıtları ve takvim yapısını muhakemeyle ilişkilendiriyor. S.32’de matematik 27, aktarım sonrası eşitlikten önceki seçimi bulduruyor. S.37 fen başlangıcı, hacim–yoğunluk ilişkisi ve yol–yer değiştirme ayrımını bağlam içinde sınatıyor. Sözel bölümde seçenekler metnin kapsamını, gerekçesini veya kavram ayrımını değiştirebiliyor. Beş seçenekli yapı, bir doğru ile dört gerekçeli yanlış gerektirir; anlamsız seçenek eklemek yeterli değildir. Görsel metin dökümünde kaybolan ayrıntı hakkında hüküm verilmedi.

**AYT:** PDF s.29 matematik 8, fonksiyonların grafik ilişkisini eşitsizlik koşullarıyla birleştiriyor; s.30 matematik 9, küme niteliklerinden şemadaki kimliği tersine çıkarıyor. Fen s.41–42, fiziksel durum ile model/vektör/koşul ayrımını ve olası açıklamayı sorguluyor. Kısa köklü bilgi/işlem maddeleri de bulunuyor; bütün AYT soruları uzun senaryo değildir. Modeli seçme, koşul sınama ve mümkün/olanaksız ayrımı, yalnız işlem sayısını artırmaktan farklıdır. AYT’nin üst sınıf konu bilgisini daha küçük sınıflara taşımak uygun uyarlama sayılmaz.

**OGM tarihsel etkinlik örneği:** İncelenen 9. sınıf PDF’sinde yönerge ve şekil üzerinden kavram kuruluyor; ardından farklı yapıdaki şekillerle uygulama ve çalışma kâğıdı geliyor. Şeklin etiketleri, eşitlik işaretleri ve verilen koşullar işleve sahip. Bazı öğretim örneklerinde cevap aynı sayfada; bu, öğrenci sınav sayfasına örnek alınmamalı. Yayımlanma bağlamı ve programı eski olduğundan yeni sorunun sınıf/ünite eşlemesi ayrıca mevcut resmî programla yapılmalıdır.

## Ortak üretim standardı — editoryal öneri

1. Her maddede en az iki bağlı karar olsun: veriyi seç → ilişki kur → kısıtı uygula veya iddiayı sınayarak karar ver. Yalnız tanımı buldurma ya da tek işlem yeterli değil. İki farklı soruda aynı iskeletin yalnız sayılarını değiştirmeyin.
2. Bir soru bir ölçme odağı taşısın; gerekli alt kararlar o odağa hizmet etsin. Alakasız ayrıntı ve gereksiz okuma yükü güçlük yerine geçmez.
3. Görsel kaldırılınca önemli kanıt kaybolmalı. Eksen, birim, zaman, yön, ölçek, kategori, ok ve ilişkiler açık yazılmalı. Yalnız renk ayırıcı olmasın; etiket/desen eklenmeli. Görselden ölçüm beklenmiyorsa bu belirtilmeli.
4. Her yanlış seçeneğin tanımlı bir gerekçesi olmalı: koşulu unutma, payda/birim karıştırma, sıra/zaman kaydırma, korelasyonu neden sanma, gerekli koşulu yeterli sanma, kaynak kapsamını aşma veya çıkarımı tersine çevirme. Birden çok doğruya açık seçenekler elenmeli.
5. Doğru seçenek diliyle belli olmamalı: diğerlerinden sürekli uzun, daha dikkatli, daha bilimsel veya “bütün ölçütleri birleştiren tek seçenek” hâline getirilmemeli. Yanlış seçenekler de makul ve bağlama ait olmalı.
6. Öğrenci sayfasında yanıt, çözüm, doğru seçeneğe özel vurgu ve açıklama bulunmamalı. Kanonik metinde anahtar ve bağımsız çözüm ayrı tutulmalı.
7. Sayfa yoğunluğu soru gereksiniminden doğar. Bu proje için iki tam soru bloğu; kısa başlık, kanıt görseli, kök ve yeterince aralıklı seçenekler uygundur. Soru sırasını iki sütun arasında atlatmayın. Okunurluk bozulduğunda yazıyı küçültmek yerine gereksiz sözcükleri azaltın.

## Sınıf düzeyine transfer

| Düzey / alan | Korunacak muhakeme | Ön bilgi sınırı |
|---|---|---|
| 5. sınıf | İki veri kartını karşılaştırma, rol/konum ilişkisi, iki koşullu basit plan seçimi | Henüz öğretilmemiş cebir, olasılık, teknik istatistik veya üst sınıf terimi yok. Kısa ve somut bağlam. |
| 6. sınıf | Tablo–metin ilişkilendirme, bir ölçüt değişince planı yeniden değerlendirme, kanıtı sınırlı yorumlama | Dersin güncel konu sırası kontrol edilir; LGS’nin konu repertuvarı doğrudan alınmaz. |
| 7. sınıf | İki aşamalı çıkarım, uygun karşı örnek, oran/değişim ancak işlenen konuyla sınırlı | Üç bağımsız zor konu bir araya getirilerek yapay güçlük oluşturulmaz. |
| 8. sınıf | LGS’ye yakın çoklu temsil, deney/çıkarım ve gerekçeli çeldirici | Yazılı dönem/ünite kapsamı korunur; yıl sonu sınav kapsamı otomatik aktarılmaz. |
| 9. sınıf | TYT tipi kaynak eleştirisi, koşullu model, veri temelli karar | 10–12. sınıf ders bilgisi gerekmez; kavram/metot gereken yerde uyaranda verilir. |
| 10. sınıf | İki modelin karşılaştırılması, ters çıkarım, varsayım ve sınırları test etme | Trigonometri/kimya/felsefe vb. yalnız dersin o aşamada öğretilen içeriğiyle. |
| 11. sınıf | Çoklu kanıt, alternatif açıklama, model sınırı ve ödünleşim | Öğretilmemiş 12. sınıf türev, integral veya başka ileri alan bilgisi şart olmaz. |
| 12. sınıf | TYT/AYT tarzı koşulları birleştirme ve uzmanlaşmış kavramsal muhakeme | Her maddede dersin ve döneminin kapsamı ayrıca korunur. |
| Türkçe / edebiyat / yabancı dil | Kanıt–yorum ayrımı, anlam/kapsam tutarlılığı, işlevsel metin–görsel eşleme | Okuma yükü ve sözcük düzeyi sınıfa göre ayarlanır; İngilizcede üst dil düzeyiyle yapay güçlük yok. |
| Tarih / sosyal / coğrafya / felsefe | Kaynak güvenilirliği, zaman-mekân, veri–neden ayrımı, argüman veya karşı örnek | Kurmaca kaynak açık etiketlenir; tarihsel olay veya kişi hakkında uydurma alıntı yapılmaz. |
| Sanat / spor / müzik / bilişim / sağlık | Plan, kanıt, güvenilir bilgi, tasarım veya uygulama seçimi | Bu dersler için doğrudan LGS/YKS sınav eşdeğerliği veya gerçek performansı ölçme iddiası kurulmaz. |

## Tam sayfanın ChatGPT Image ile üretilmesi için kabul kapısı

Kullanıcı gereği başlık, gövde metni, tablolar, çizimler ve seçenekler birlikte imagegen tarafından oluşturulur; sonradan PIL/HTML/SVG ile metin basılmaz. Bu biçim akademik doğruluğu kendiliğinden sağlamaz. Önce JSON’daki madde çözülür, seçenekler tek tek sınanır; sonra üretim yapılır.

Üretilen gerçek görsel açılarak her sözcük, Türkçe harf, sayı, eşitsizlik, üs/kök, birim, seçenek etiketi ve şekil ilişkisi kanonik içerikle karşılaştırılır. Bir yanlış değer, eksik seçenek ya da bozuk geometrik ilişki yayın engelidir; imagegen ile düzeltilir. Sayfa metni iki kez görünürse, cevap sızarsa veya şekil gerekli kanıtı sunmazsa kabul edilmez. Erişilebilir HTML/metin ile çözüm kanoniği görselden ayrı korunur. Uygulamada mobilden yakınlaştırma ve yüksek çözünürlüklü PDF/indirilebilir sayfa, küçük yazıyı telafi eden erişim yollarıdır; ilk görselin okunurluk denetiminin yerine geçmez.

## Açık kalan sınır

LGS sayısal/sözel ve OGM örneğinin gerçek sayfa görüntüleri incelendi. TYT/AYT PDF sayfa metinleri resmî kaynaktan incelendi; bu oturumda gerçek piksel görüntüleri alınamadığından YKS’ye özgü ayrıntılı tipografi/yerleşim ölçümü yapılmadı. Rapor bu sınırı gizlemez ve LGS görsel yerleşimini YKS gözlemi diye sunmaz.

## Ek OGM test incelemesi

İlk dizin erişiminden sonra arama yoluyla gerçek resmî test sayfaları bulundu: [Dört Dörtlük TYT Tarih s.152](https://ogmmateryal.eba.gov.tr/panel/upload/etkilesimli/kitap/konu-pekistirme/tyt/tarih/files/basic-html/page152.html), [Dört Dörtlük AYT Tarih s.170](https://ogmmateryal.eba.gov.tr/panel/upload/etkilesimli/kitap/konu-pekistirme/ayt/tarih/files/basic-html/page170.html) ve [10. sınıf Yazılıya Hazırlanıyorum PDF](https://ogmmateryal.eba.gov.tr/panel/upload/files/lqccqvu3bbm.pdf). TYT sayfası, yönlendirme bilgisinin desteklediği sonuçlarla desteklemediği sonucu çözümde ayırıyor; AYT sayfasında antlaşma sonuçlarıyla harita/sıra ilişkilendiriliyor. Yazılı örneğinde kronoloji ve iki kaynak karşılaştırmasına dayanan açık uçlu maddeler var. Bu kaynakların soruları alınmadı. Bunlar 2026 sınavı olarak etiketlenmedi; soru mimarisi ve tarihsel olgu denetiminde ek resmî materyal olarak kullanıldı.
